20230505

Μιλώντας για την δημοκρατία / διαδικτυακό σεμινάριο

ΚΟΝΣΤ ΜΠ  / 20230503

 

Χρήσιμα:

- Τετράδιο και μολύβι για ιδιωτικές σημειώσεις.
- Χρήση πλατφόρμας ZOOM ή αντίστοιχης.


1.


Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών, επεξήγηση για την βόρεια ζωφόρο του ναού του Απόλλωνα, η μάχη των ολύμπιων θεών ενάντια στους γίγαντες.

... Ο μύθος της σύγκρουσης που κατέληξε στη νίκη των θεών είναι αγαπητό θέμα στην αρχαία ελληνική τέχνη και συμβολίζει το θρίαμβο της τάξης και του πολιτισμού έναντι της αγριότητας και της αναρχίας. ...

1α. Πώς φανταζόμαστε «την αγριότητα και την αναρχία» των αρχαϊκών προγόνων μας που συμβολίζονται εδώ από τους ηττημένους γίγαντες; 
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

1β. Πώς φανταζόμαστε «το θρίαμβο της τάξης και του πολιτισμού» που εκπροσωπείται εδώ από τους νικηφόρους ολύμπιους θεούς;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)


Μουσειακές αναπαραστάσεις της αρχαϊκής ανθρωπότητας:

 

Φωτογραφίες σύγχρονων αποκλεισμένων:

Φωτογραφίες βιομηχανικών εργατών των αρχών του 20ου αιώνα:












2.



















2α. Πόσοι έχουν ακουστά τον Θερσίτη;
(Παρακαλώ δηλώστε ναι-όχι στο τσατ)

2β. Μήπως θυμάται κανείς την μορφή του;
(Προφορικά)

Ομήρου, Ιλιάδα Β’ 211-277. Συνέλευση Αχαιών και επεισόδιο Οδυσσέα-Θερσίτη

Λέει ο Θερσίτης:

… Γιε του Ατρέα, πάλι κακιωμένος είσαι; Τί σου λείπει πια; Γεμάτες χαλκό είναι οι σκηνές σου και μέσα σ’ αυτές σε περιμένουν πολλές πανέμορφες γυναίκες που εμείς οι Αχαιοί σε σένα πρώτο-πρώτο παραδίνουμε, όποτε κυριεύουμε μια πόλη. Έχεις ανάγκη κι από άλλο χρυσάφι που κάποιος από τους Τρώες θα σου φέρει ως λύτρα για το γιο του που θα τον έχω αιχμαλωτίσει εγώ ή άλλος Αχαιός; Ή μήπως θέλεις κανένα δροσερό κορίτσι για να σμίγεις γλυκά μαζί του και να το’ χεις χωριστά από τους άλλους, μόνο για τον εαυτό σου; Δεν ταιριάζει σε σένα που είσαι άρχοντας να τυραννάς τους Αχαιούς. Κακομοίρηδες, τρομάρα σας, γυναίκες κι όχι άνδρες Αχαιοί! Πάμε να γυρίσουμε στην πατρίδα με τα πλοία μας κι ας τον αφήσουμε τούτον εδώ στην Τροία να χαίρεται τα τιμητικά του δώρα. Έτσι για να καταλάβει αν εμείς τον βοηθήσαμε ή δεν τον βοηθήσαμε σε τίποτα. …

2γ. Στοχαστείτε πάνω σε αυτά τα λόγια του Θερσίτη. Τί περιγράφουν;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

Για να απαντήσει ο Οδυσσέας:

… Κάθεσαι τώρα εσύ και βρίζεις και κακολογείς τον αρχιστράτηγο Αγαμέμνονα, γιατί οι γενναίοι μας πολεμιστές του δίνουν πολλά δώρα. Λοιπόν μια φορά θα στο πω και βάλε το καλά στο μυαλό σου: αν σε πετύχω να λες πάλι, όπως τώρα, τέτοιες αηδίες, να μη με λένε Οδυσσέα, αν δεν σε βουτήξω από τα ρουχαλάκια σου και δεν στα βγάλω όλα ένα-ένα, ακόμα κι όσα κρύβουν τα αχαμνά σου, και δεν σε ξαποστείλω στα καράβια κλαμένο και δαρμένο αλύπητα. ...

2δ. Στοχαστείτε πάνω σε αυτά τα λόγια του Οδυσσέα. Τί περιγράφουν;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ) 

Για να δούμε όμως και την εικόνα του Θερσίτη, όπως την αποδίδει το ομηρικό κείμενο:

… Μόνο ο αμετροεπής Θερσίτης είχε στήσει καυγά που ως γνωστό φύλαγε μέσα στο μυαλό του πολλά λόγια και πρόστυχα για να λογοφέρνει ανόητα και χυδαία με τους βασιλιάδες, λόγια που νόμιζε πως θα έφερναν το γέλιο στους Αχαιούς. Ήταν ο πιο άσχημος άνδρας που είχε έρθει στο Ίλιο, αλλήθωρος και κουτσός, με ώμους γερτούς μπασμένους στο στήθος του, με κεφάλι που μάκραινε προς τα πάνω και με λίγο μαδημένο χνούδι στην κορφή του. Ο Αχιλλέας κι ο Οδυσσέας δεν τον χώνευαν καθόλου, γιατί τσακωνόταν μαζί τους. Τώρα λοιπόν πάλι με αγριοφωνάρες κατηγορούσε τον Αγαμέμνονα. Οι Αχαιοί βέβαια έβραζαν από θυμό και οργή εναντίον του. Αλλά αυτός με δυνατή φωνή για να τον ακούσουν όλοι, έκανε επίθεση στον Αγαμέμνονα. … (ακολουθούν τα λόγια του)

Και μία επανάληψη μετά από τρείς χιλιάδες χρόνια, στην Wikipedia, για να το εμπεδώσουμε:

Ο Θερσίτης είναι κυρίως γνωστός ως ο μόνος ίσως καθαρά «αρνητικός» χαρακτήρας στον Τρωικό Πόλεμο: Μέσα στο στρατόπεδο των Ελλήνων ήταν παρασιτικό στοιχείο, ένας δειλός που μόνο έβριζε, φιλονικούσε και προκαλούσε συνεχώς με την αυθάδη συμπεριφορά του. Η κακή ψυχή του ίσως οφειλόταν και στην άσχημη εμφάνισή του: ήταν αλλοίθωρος, κουτσός και στραβοπόδαρος, με ελάχιστα μαλλιά στο κεφάλι του. Σε ένα περιστατικό, ο Οδυσσέας αγανακτεί ακούγοντας τον Θερσίτη να βρίζει τον Αγαμέμνονα και να παρακινεί τον στρατό σε ανταρσία, γι' αυτό και τον χτυπά δυνατά με το σκήπτρο του.

2ε. Ποιός είναι ο ρόλος και η σκοπιμότητα ύπαρξης του Θερσίτη στα ομηρικά κείμενα; Μήπως με ευκαιρία τον Θερσίτη να αναλογιστούμε ποιά σκοπιμότητα εξυπηρετούν τα ίδια τα ομηρικά κείμενα;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

Στην αρχή του επεισοδίου με τον Θερσίτη ο Οδυσσέας λέει σε έναν Αχαιό πολεμιστή που τρέχει προς τα καράβια για να επιστρέψει στην πατρίδα:

… Κάτσε, παλαβιάρη, φρόνιμα και άκουγε τους ανωτέρους σου. Είσαι ανίκανος για πόλεμο εσύ και άνανδρος, δεν λογαριάζεσαι ούτε για πόλεμο ούτε για συνέλευση.Ένας είναι ο αρχηγός, ένας ο βασιλιάς που έχει το θεϊκό δικαίωμα να κυβερνά τους άλλους. …

2στ. Τί μπορεί να σημαίνει η φράση «ούτε για πόλεμο ούτε για συνέλευση»; Υπήρχαν συνελεύσεις πριν την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας; Σημειώστε την φράση σε ένα πρόχειρο τετράδιο.

2ζ. Σημειώστε σε ένα πρόχειρο τετράδιο την φράση «Ένας είναι ο αρχηγός, ένας ο βασιλιάς που έχει το θεϊκό δικαίωμα να κυβερνά τους άλλους».


3. 

Κύρου Ανάβασις, Ξενοφώντα, σχολική έκδοση.


















Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους Ομότιμους / απόσπασμα

... Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά. Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη. Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι. ...

… Δεν πρέπει όμως καθόλου να μεταδίδουμε γνώσεις πολεμικής τέχνης και μελέτης σ’ αυτούς που θέλουμε να κάνουμε εργάτες και φορολογούμενους για μας, αλλά πρέπει να έχουμε υπεροχή σ’ αυτές τις ασκήσεις ξέροντας ότι αυτά οι θεοί τα φανέρωσαν στους ανθρώπους ως όργανα ελευθερίας και ευτυχίας. Και όπως ακριβώς έχουμε πάρει από εκείνους τα όπλα τους,  έτσι κι εμείς δεν πρέπει ποτέ να μείνουμε χωρίς όπλα  ξέροντας καλά ότι όσοι κάθε φορά βρίσκονται πάρα πολύ κοντά στα όπλα, εκείνοι είναι που τα έχουν δικά τους, όταν θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν. …

3α. Τί περιγράφει σε αυτά τα αποσπάσματα ο Ξενοφών; 
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)
(εργασία κατ’ οίκον!)

3β. Ας θυμηθούμε την «συνέλευση» των Αχαιών. Μπορεί να υπάρχει κάποια συγγένεια με τους «Ομότιμους» του Ξενοφώντα; 
(Σύντομη προφορική αναδρομή στους τοτεμικούς-εξισωτικούς κανόνες των αρχαϊκών κοινωνιών όπως περιγράφονται από τους ανθρωπολόγους του 20ου αιώνα. Στοιχεία μπορούν να αναζητηθούν στην προτεινόμενη βιβλιογραφία και συγκεκριμένα στο Τοτέμ και Ταμπού του Φρόυντ, και στο Η Κοινωνία ενάντια στο Κράτος, του Πιέρ Κλαστρ. Αναλυτική εργασία κατ’ οίκον!)


4.

Τα μαρτύρια του Προμηθέα, 1648, Salvator Rosa














Προμηθέας Δεσμώτης, Αισχύλου, μετάφραση Ι.Ν. Γρυπάρη 

ΚΡΑΤΟΣ:
Νά μας, στα πέριορα τ᾽ αλαργινά του κόσμου
στους έρημους κι απάτητους Σκυθικούς δρόμους.
Τώρα δουλειά σου, ω Ήφαιστε, όσα ο πατέρας
πρόσταξε, να γνοιαστείς, και τον άνομο τούτο
στα βράχια, στους ψηλούς γκρεμνούς να πεδικλώσεις
μ᾽ αλυσίδων ασύντριφτα δεσμά ατσαλένια,
γιατί έκλεψε της πάντεχνης φωτιάς τη φλόγα,
– τ᾽ άνθος σου εσένα – και το χάρισε του ανθρώπου.
Τέτοιο κρίμα λοιπόν χρωστάει να μας πλερώσει,
για να μάθει του Δία την εξουσία να στρέγει
και τους φιλάνθρωπους τους τρόπους του ν᾽ αφήσει.

4α. Τί εκπροσωπεί ο Ήφαιστος, και γιατί αντιστέκεται στην εντολή του Δία, παρόλο που η φωτιά που έκλεψε ο Προμηθέας ήταν δική του;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

4β. Τί εκπροσωπεί ο Προμηθέας, και τί οι «φιλάνθρωποι» τρόποι του;
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

4γ. Ο Κράτος, η Βία, ο Ζήλος και η Νίκη. Τί παράξενη οικογένεια! Ας αναζητήσουμε την συγγένεια στο επίπεδο των συμβόλων.
(τρία λεπτά για να σημειώσουμε στο τσατ)

4δ. ... ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός ...
- ελεύθερος κανείς, μονάχα ο Δίας
Ας σημειώσουμε στο πρόχειρο τετράδιο και αυτόν τον στίχο μαζί με την σημείωση 2ζ. από την Ιλιάδα.

4ε. ... ἅπας δὲ τραχὺς ὅστις ἂν νέον κρατῇ ...
- είναι σκληρόψυχος ο κάθε νέος αφέντης
Ο Δίας είναι ο σκληρόψυχος νέος αφέντης. Ποιός ήταν όμως ο προηγούμενος;
Ας κρατήσουμε αυτή την απορία μαζί με την προηγούμενη σημείωση.


5. 

Γυναίκα Ιρόκι.



















... Οι Ιρόκοι γελούν όταν τους μιλάς για υποταγή σε βασιλιάδες, καθώς αδυνατούν να συνδυάσουν την ιδέα της υποταγής με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Κάθε πρόσωπο θεωρεί τον εαυτό του αυτοκυρίαρχο και καθώς πιστεύει πως αντλεί την ελευθερία του από το Μεγάλο Πνεύμα και μόνο, δεν μπορεί να αποδεχτεί την αναγνώριση οποιασδήποτε άλλης δύναμης. ... - Τζον Λογκ, Τα ταξίδια ενός μεταφραστή ινδιάνικων και εμπόρου, 1768-1788.

5α. Ας επαναφέρουμε τις σημειώσεις από το πρόχειρο τετράδιο 2ζ. (Ένας είναι ο αρχηγός, ένας ο βασιλιάς που έχει το θεϊκό δικαίωμα να κυβερνά τους άλλους), 4δ. (ελεύθερος κανείς, μονάχα ο Δίας), και 4ε. (είναι σκληρόψυχος ο κάθε νέος αφέντης).

Ποιό είναι το πρόβλημα που έχουμε να επιλύσουμε;
(εργασία κατ’ οίκον!)

 

6.











Ανδρέα Γεωργίου, Το τέλειο κράτος: Η νύχτα των ερπετών, Εκδόσεις Γλάρος, 1987, σελίδα 171

... Παρόλ' αυτά δυσκολευόμαστε να δεχτούμε ότι ο βασιλιάς Αγαμέμνονας, ή κάποιος άλλος ήρωας της Ιλιάδας, μπορεί να είναι όταν λειτουργεί σαν κυρίαρχος, ένας στολισμένος και οπλισμένος όρθιος πίθηκος ή ένα άλλο διακοσμημένο και «μεγαλόπρεπο» ζώο.

Αλλά, με βάση τα όσα έχουμε πει ως τώρα, αντιδρούμε στην ιδέα αυτή, όχι γιατί δεν είναι έτσι, αλλά γιατί, αν δεχτούμε ότι είναι έτσι, καταρρέει ένα ολόκληρο σύστημα αντιλήψεων που έχει οικοδομηθεί μέσα σε αιώνες συστημάτων κυριαρχίας. Και θ' αρχίσουμε να βλέπουμε με τον ίδιο τρόπο, σαν διακοσμημένους με διάφορα στολίδια και εξαρτήματα όρθιους πίθηκους - και πολλούς άλλους κυρίαρχους και σπουδαίους όλων των εποχών, που έχουμε μάθει να τους θεωρούμε κάτι ανώτερο, να τους θαυμάζουμε, να τους χειροκροτούμε, να τους υμνούμε και ν'ακούμε παροτρύνσεις να τους μοιάσουμε - αν δεν το έχουμε ήδη κάνει.

Και ιδιαίτερα στην εποχή μας όπου με την τεράστια διάδοση της τηλεόρασης παρελαύνουν καθημερινά μπροστά στα μάτια μας άπειρες τέτοιες φιγούρες και των δύο φύλων που προσπαθούν να μας καταπλήξουν.

Αλλά αυτό ακριβώς είναι μια από τις επιδιώξεις αυτού του βιβλίου: Να συμβάλει στην κατάρρευση αυτών των αντιλήψεων για ανωτερότητα που επί χιλιάδες χρόνια προσπαθούν να μας μπολιάσουν μ΄αυτές οι διάφοροι διακοσμημένοι ή μη, κυρίαρχοι και οι διάφοροι αξιωματούχοι των συστημάτων κυριαρχίας. ...


7. 

Το παιδάκι μου, στην 4η ή 5η Δημοτικού, επέστρεψε όπως πάντα χαρούμενο στο σπίτι και μου ανακοίνωσε πως στο μάθημα της πολιτικής αγωγής, έκαναν εκλογές και εξέλεξαν Πρόεδρο. Όταν ρώτησα τί σημαίνει αυτό, πληροφορήθηκα πως ο Πρόεδρος είναι ένας μαθητής που εκλέγεται σε αυτό το αξίωμα και αφού εκλεγεί μπορεί να ζητά από τους συμμαθητές του να του πηγαίνουν νερό ή να του κουβαλάνε την τσάντα. 

7α. Τί πήγε στραβά;
(εργασία κατ’ οίκον!)

 

8. Βιβλιογραφία

- Πιερ Κλάστρ, Η Κοινωνία ενάντια στο Κράτος.

- Σίγκμουντ Φρόυντ, Τοτέμ και Ταμπού.

- Φρίντριχ Ένγκελς, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του Κράτους.

- Τζάρεντ Ντάιαμοντ, Ο τρίτος Χιμπατζής.

- Λιλής Ζωγράφου, Αντιγνώση: τα δεκανίκια του καπιταλισμού.

- Ανδρέα Γεωργίου, Το τέλειο κράτος: Η νύχτα των ερπετών.

- Μιχάλη Λιανού, Ολιστική πολιτική.

- Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία.

- Χαράλαμπου Θεοδωρίδη, Επίκουρος: Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.

- Παναγής Λεκατσάς, Η μητριαρχία.

 

20230410

Μιλώντας για την δημοκρατία / Προετοιμασία για ένα σεμινάριο

 Λίγα διανοητικά παιχνίδια

1.

... Ο μύθος της σύγκρουσης που κατέληξε στη νίκη των θεών είναι αγαπητό θέμα στην αρχαία ελληνική τέχνη και συμβολίζει το θρίαμβο της τάξης και του πολιτισμού έναντι της αγριότητας και της αναρχίας. ...
Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών, επεξήγηση για την βόρεια προμετωπίδα του ναού του Απόλλωνα, η μάχη των ολύμπιων θεών ενάντια στους γίγαντες.

















- Πώς φανταζόμαστε "την αγριότητα και την αναρχία" των αρχαϊκών προγόνων μας που συμβολίζονται εδώ από τους ηττημένους γίγαντες;
- Πώς φανταζόμαστε "το θρίαμβο της τάξης και του πολιτισμού" που εκπροσωπείται εδώ από τους νικηφόρους ολύμπιους θεούς;






















2.

Λέει ο Οδυσσέας σε έναν Αχαιό πολεμιστή που τρέχει προς τα καράβια για να επιστρέψει στην πατρίδα:
“Κάτσε, παλαβιάρη, φρόνιμα και άκουγε τους ανωτέρους σου. Είσαι ανίκανος για πόλεμο εσύ και άνανδρος, δεν λογαριάζεσαι ούτε για πόλεμο ούτε για συνέλευση. … Ένας είναι ο αρχηγός, ένας ο βασιλιάς που έχει το θεϊκό δικαίωμα να κυβερνά τους άλλους.”

Λέει ο Θερσίτης:
"Γιε του Ατρέα, πάλι κακιωμένος είσαι; Τι σου λείπει πια; Γεμάτες χαλκό είναι οι σκηνές σου και μέσα σ’ αυτές σε περιμένουν πολλές πανέμορφες γυναίκες που εμείς οι Αχαιοί σε σένα πρώτο-πρώτο παραδίνουμε, όποτε κυριεύουμε μια πόλη. Έχεις ανάγκη κι από άλλο χρυσάφι που κάποιος από τους Τρώες θα σου φέρει ως λύτρα για το γιο του που θα τον έχω αιχμαλωτίσει εγώ ή άλλος Αχαιός; Ή μήπως θέλεις κανένα δροσερό κορίτσι για να σμίγεις γλυκά μαζί του και να το’ χεις χωριστά από τους άλλους, μόνο για τον εαυτό σου; Δεν ταιριάζει σε σένα που είσαι άρχοντας να τυραννάς τους Αχαιούς. Κακομοίρηδες, τρομάρα σας, γυναίκες κι όχι άνδρες Αχαιοί! Πάμε να γυρίσουμε στην πατρίδα με τα πλοία μας κι ας τον αφήσουμε τούτον εδώ στην Τροία να χαίρεται τα τιμητικά του δώρα. Έτσι για να καταλάβει αν εμείς τον βοηθήσαμε ή δεν τον βοηθήσαμε σε τίποτα."

Για να απαντήσει ο Οδυσσέας:
"Κάθεσαι τώρα εσύ και βρίζεις και κακολογείς τον αρχιστράτηγο Αγαμέμνονα, γιατί οι γενναίοι μας πολεμιστές του δίνουν πολλά δώρα. Λοιπόν μια φορά θα στο πω και βάλε το καλά στο μυαλό σου: αν σε πετύχω να λες πάλι, όπως τώρα, τέτοιες αηδίες, να μη με λένε Οδυσσέα, αν δεν σε βουτήξω από τα ρουχαλάκια σου και δεν στα βγάλω όλα ένα-ένα, ακόμα κι όσα κρύβουν τα αχαμνά σου, και δεν σε ξαποστείλω στα καράβια κλαμένο και δαρμένο αλύπητα."


- Πόσοι εδώ έχουμε ακουστά τον Θερσίτη;
- Θυμάται κανείς την μορφή του;
- Τί περιγράφει εδώ το ομηρικό κείμενο;

Για να δούμε όμως και την εικόνα του Θερσίτη, όπως την αποδίδει το ομηρικό κείμενο:
"Μόνο ο αμετροεπής Θερσίτης είχε στήσει καυγά που ως γνωστό φύλαγε μέσα στο μυαλό του πολλά λόγια και πρόστυχα για να λογοφέρνει ανόητα και χυδαία με τους βασιλιάδες, λόγια που νόμιζε πως θα έφερναν το γέλιο στους Αχαιούς. Ήταν ο πιο άσχημος άνδρας που είχε έρθει στο Ίλιο, αλλήθωρος και κουτσός, με ώμους γερτούς μπασμένους στο στήθος του, με κεφάλι που μάκραινε προς τα πάνω και με λίγο μαδημένο χνούδι στην κορφή του. Ο Αχιλλέας κι ο Οδυσσέας δεν τον χώνευαν καθόλου, γιατί τσακωνόταν μαζί τους. Τώρα λοιπόν πάλι με αγριοφωνάρες κατηγορούσε τον Αγαμέμνονα. Οι Αχαιοί βέβαια έβραζαν από θυμό και οργή εναντίον του. Αλλά αυτός με δυνατή φωνή για να τον ακούσουν όλοι, έκανε επίθεση στον Αγαμέμνονα." (ακολουθούν τα λόγια του).

3. 

... Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά. Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη. Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι. ...

… Δεν πρέπει όμως καθόλου να μεταδίδουμε γνώσεις πολεμικής τέχνης και μελέτης σ’ αυτούς που θέλουμε να κάνουμε εργάτες και φορολογούμενους για μας, αλλά πρέπει να έχουμε υπεροχή σ’ αυτές τις ασκήσεις ξέροντας ότι αυτά οι θεοί τα φανέρωσαν στους ανθρώπους ως όργανα ελευθερίας και ευτυχίας. Και όπως ακριβώς έχουμε πάρει από εκείνους τα όπλα τους,  έτσι κι εμείς δεν πρέπει ποτέ να μείνουμε χωρίς όπλα  ξέροντας καλά ότι όσοι κάθε φορά βρίσκονται πάρα πολύ κοντά στα όπλα, εκείνοι είναι που τα έχουν δικά τους, όταν θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν. …

Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους «ομότιμους» / απόσπασμα

- Τί περιγράφει εδώ ο Ξενοφών; 

- Μήπως την πρώτη και πιο ειλικρινή περιγραφή ενός σύγχρονου Κράτους; 

- Θα μπορούσαμε σε αυτές τις δύο παραγράφους να βρούμε στοιχεία που θα επικύρωναν μία τέτοια σκέψη; 

- Αξιολογείστε, και μοιραστείτε τον προβληματισμό σας.


4.

ΚΡΑΤΟΣ:
Νά μας, στα πέριορα τ᾽ αλαργινά του κόσμου
στους έρημους κι απάτητους Σκυθικούς δρόμους.
Τώρα δουλειά σου, ω Ήφαιστε, όσα ο πατέρας
πρόσταξε, να γνοιαστείς, και τον άνομο τούτο
στα βράχια, στους ψηλούς γκρεμνούς να πεδικλώσεις
μ᾽ αλυσίδων ασύντριφτα δεσμά ατσαλένια,
γιατί έκλεψε της πάντεχνης φωτιάς τη φλόγα,
– τ᾽ άνθος σου εσένα – και το χάρισε του ανθρώπου.
Τέτοιο κρίμα λοιπόν χρωστάει να μας πλερώσει,
για να μάθει του Δία την εξουσία να στρέγει
και τους φιλάνθρωπους τους τρόπους του ν᾽ αφήσει.

- Προμηθέας Δεσμώτης, Αισχύλου, μετάφραση Ι.Ν. Γρυπάρη 

Ο Κράτος και η Βία, υποχρεώνουν τον Ήφαιστο να δέσει τον Προμηθέα πάνω στον βράχο. 

Ο Κράτος, η Βία, ο Ζήλος και η Νίκη. Τέσσερα αδέρφια, υπηρέτες της νέας εξουσίας

... ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός ... (ελεύθερος κανείς, μονάχα ο Δίας)
... ἅπας δὲ τραχὺς ὅστις ἂν νέον κρατῇ ... (είναι σκληρόψυχος ο κάθε νέος αφέντης)

- Γιατί ο Κράτος και η Βία;
- Γιατί τα συγκεκριμένα αδέρφια αναφέρονται ως πρωτεργάτες της νέας εξουσίας;
- Γιατί ο Ήφαιστος, και γιατί αντιστέκεται στην εντολή του Δία, παρόλο που η φωτιά που έκλεψε ο Προμηθέας ήταν δική του;
- Γιατί ο Προμηθέας;
- Πώς θα συγκρίναμε τον πυρήνα του κοινωνικού συστήματος που περιγράφεται μέσα από αυτόν τον μύθο σε σχέση με τον πυρήνα του κοινωνικού συστήματος των Ιρόκοι, όπως τον περιγράφει ο Τζον Λογκ;
- Μοιραστείτε τον προβληματισμό σας.


5. 

... Οι Ιρόκοι γελούν όταν τους μιλάς για υποταγή σε βασιλιάδες, καθώς αδυνατούν να συνδυάσουν την ιδέα της υποταγής με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Κάθε πρόσωπο θεωρεί τον εαυτό του αυτοκυρίαρχο και καθώς πιστεύει πως αντλεί την ελευθερία του από το Μεγάλο Πνεύμα και μόνο, δεν μπορεί να αποδεχτεί την αναγνώριση οποιασδήποτε άλλης δύναμης. ... - Τζον Λογκ, Τα ταξίδια ενός μεταφραστή ινδιάνικων και εμπόρου, 1768-1788.

Αξιολογείστε την παραπάνω πρόταση από μόνη της, καθώς και σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση του Θερσίτη από τον Οδυσσέα. Στην συνέχεια μοιραστείτε τον προβληματισμό σας.


6. 

Το παιδάκι μου, στην 4η ή 5η Δημοτικού, επέστρεψε όπως πάντα χαρούμενο στο σπίτι και μου ανακοίνωσε πως στο μάθημα της πολιτικής αγωγής, έκαναν εκλογές και εξέλεξαν Πρόεδρο. Όταν ρώτησα τί σημαίνει αυτό, πληροφορήθηκα πως ο Πρόεδρος είναι ένας μαθητής που εκλέγεται σε αυτό το αξίωμα και αφού εκλεγεί μπορεί να ζητά από τους συμμαθητές του να του πηγαίνουν νερό ή να του κουβαλάνε την τσάντα. 

Τί πήγε στραβά; Αξιολογείστε, και μοιραστείτε τον προβληματισμό σας.



7. 

... Παρόλ' αυτά δυσκολευόμαστε να δεχτούμε ότι ο βασιλιάς Αγαμέμνονας, ή κάποιος άλλος ήρωας της Ιλιάδας, μπορεί να είναι όταν λειτουργεί σαν κυρίαρχος, ένας στολισμένος και οπλισμένος όρθιος πίθηκος ή ένα άλλο διακοσμημένο και "μεγαλόπρεπο" ζώο.
Αλλά, με βάση τα όσα έχουμε πει ως τώρα, αντιδρούμε στην ιδέα αυτή, όχι γιατί δεν είναι έτσι, αλλά γιατί, αν δεχτούμε ότι είναι έτσι, καταρρέει ένα ολόκληρο σύστημα αντιλήψεων που έχει οικοδομηθεί μέσα σε αιώνες συστημάτων κυριαρχίας. Και θ' αρχίσουμε να βλέπουμε με τον ίδιο τρόπο, σαν διακοσμημένους με διάφορα στολίδια και εξαρτήματα όρθιους πίθηκους - και πολλούς άλλους κυρίαρχους και σπουδαίους όλων των εποχών, που έχουμε μάθει να τους θεωρούμε κάτι ανώτερο, να τους θαυμάζουμε, να τους χειροκροτούμε,  να τους υμνούμε και ν'ακούμε παροτρύνσεις να τους  μοιάσουμε - αν δεν το έχουμε ήδη κάνει.
Και ιδιαίτερα στην εποχή μας όπου με την τεράστια διάδοση της τηλεόρασης παρελαύνουν καθημερινά μπροστά στα μάτια μας άπειρες τέτοιες φιγούρες και των δύο φύλων που προσπαθούν να μας καταπλήξουν.

Αλλά αυτό ακριβώς είναι μια από τις επιδιώξεις αυτού του βιβλίου: Να συμβάλει στην κατάρρευση αυτών των αντιλήψεων για ανωτερότητα που επί χιλιάδες χρόνια προσπαθούν να μας μπολιάσουν μ΄αυτές οι διάφοροι διακοσμημένοι ή μη, κυρίαρχοι και οι διάφοροι αξιωματούχοι των συστημάτων κυριαρχίας. ...



8. Βιβλιογραφία

- Πιερ Κλάστρ, Η Κοινωνία ενάντια στο Κράτος.
- Σίγκμουντ Φρόυντ, Τοτέμ και Ταμπού.
- Φρίντριχ Έγκελς, Η καταγωγή της οικογένειας, της ιδιοκτησίας και του Κράτους.
- Τζάρεντ Ντάιαμοντ, Ο τρίτος Χιμπατζής.
- Λιλής Ζωγράφου, Αντιγνώση: τα δεκανίκια του καπιταλισμού.
- Ανδρέα Γεωργίου, Το τέλειο κράτος: Η νύχτα των ερπετών.
- Μιχάλη Λιανού, Ολιστική πολιτική.
- Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία.
- Χαράλαμπου Θεοδωρίδη, Επίκουρος: Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.
- Παναγής Λεκατσάς, Η μητριαρχία.






The Leader of the 21st Century. Certified / By Efi Koukoutsi and Kostas Beveratos, October 2018

 An unsuccessful application to an online discussion-publication titled Cultural Leadership.


The Leader of the 21st Century. Certified

By Efi Koukoutsi and Kostas Beveratos*


Cultural Leadership! Would this be the new trend in a world that replaces human relations by monetary values and divides people into successful and failing ones?

Would this be the new title for authorities perfumed by the refined essence of art that any authority seeks to attach to its glory?

Who should be the ones to carry such a bombastic entitlement? Academics and artisans? Poets, street fiddlers and clochards? Marketeers, entrepreneurs and accountants?

Let’s view separately these contradicting terms to review the diversity of meanings they have carried historically.    


To the “Greeks” the word culture (πολιτισμός), defined more the kind of human relations inside Πόλις (city), rather than the level of any other achievement. 

To the “Germans” the word Kultur referred to a wider range of creativity, based on an intimate connection between state and society expressed in a dynamic technological advantage. 

To the “US Americans”, culture and civilization had been a major bet when constructing their federal republic.

Nowadays, by scrambling together technical achievements and human relations, we have ended up conforming internationally to a simplistic “west side story” which teaches, if not imposes, the trend we call “cultural leadership”; somehow though an ideal environment for developing finance at the expense of people.

We will put our efforts to exclude ourselves from this conformation.

Culture, for many anthropologists, has its origin at the first totemic-egalitarian rules. To many, leadership, even for hundreds of thousands of years, had been constrained to a symbolic context in order to achieve and maintain the totemic equality.

Sociologists approach culture within the dynamic context of social relations, production systems and collective representations of knowledge forms. Leadership, from this point of view, provides an indicative conceptual framework for reflecting power transformations and hegemonic values at given times and places.

Cultural studies imagined an emerging field of academic research as a whole new “science of singularity”. 

What we will start with, is by reviewing once more some ancient teachings (like the Homeric and First-Christian), in a way that exposes an ongoing war. An occasionally real war, however a war constantly taking place through the conflicts of cultural values, needs and desires, collective and personal aspirations.

While focusing on artistic achievements, we will still approach culture as an alive system identified by the quality of human relations, instead of looking for artistic indicators to measure and classify creativity. 

Furthermore, we will choose to consider art as a way for every person to achieve self and social awareness.

We will choose to consider the need for creativity, as important as the need for fresh air and food.

Meanwhile, we could take a look at how the field of arts, the cultural field if you prefer the term, is in need of leadership or how leaderships are in need of the arts. 


*  Efi Koukoutsi, is an employee in a multinational company in the construction sector. She has studied Sociology and holds master’s degrees in political sociology, social exclusion and minorities, Panteion University of Athens, Greece. 

Kostas Beveratos makes his living as a graphic designer. He practices performances, music and blogging (https://konstmp.blogspot.com).

20230405

Atahualpa Yupanqui /Μουσικός, Αργεντινή

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Atahualpa_Yupanqui

20230128

Μία ιστορική στιγμή

https://youtu.be/hv7yEI5YRZc

20221213

Εκφασισμός: το ιδανικό "χαρτί"

Ο φασισμός δεν είναι το τελευταίο χαρτί των καπιταλιστών. Αποτελεί την ιστορική προέλευση της εκμετάλλευσης και το ιδανικό χαρτί κάθε εκμεταλλευτή από την στιγμή που επινοήθηκε ο καταναγκασμός και η εκμετάλλευση. Οι εκμεταλλευτές δεν θα διστάσουν να εκμαυλίσουν το κράτος και το πολιτικό σύστημα που φτιάχτηκε για να τους υπηρετεί υποτακτικά, προκειμένου να αισθανθούν ελεύθεροι από κάθε έλεγχο, κάθε επιτήρηση και αδιάκριτη ματιά.


Εναλλαγή ρόλων σε μία καλοστημένη παράσταση

Το πολιτικό και ανώτερο διοικητικό προσωπικό απολαμβάνουν προνόμια ώστε να αισθάνονται την θαλπωρή των αφεντικών, να νοιώθουν πως ανήκουν στην ανώτερη οικογένεια των αρπακτικών, να κοιτούν τον λαό αφυψηλού.

Η λαϊκή δυσαρέσκεια για αυτά τα προνόμια και την διαφθορά εκδηλώνεται με την απαξίωση της πολιτικής και του πολιτικού συστήματος. Η απαξίωση της πολιτικής μετατρέπει τον λαό σε αγέλη, εδραιώνει τον φασισμό με όποιο όνομα ή σχήμα.

Όπως θα το περιγράφουν οι ίδιοι οι εκμεταλλευτές με τις γελοίες ορολογίες τους, μία κατάσταση "γουίν-γουίν".


Διάρρηξη του αδιεξόδου

Η απάντηση σε αυτό το αδιέξοδο βρίσκεται αποκλειστικά στην αναζήτηση της δημοκρατίας. Στο πλαίσιο της δημοκρατίας η υπεροπλία των εκμεταλλευτών εκδηλώνεται στο ιδεολογικό πεδίο. Όσο και αν ακούγεται παράξενο η προοδευτικότητα σέρνεται ψελίζοντας πίσω από τα προτάγματα των καπιταλιστών χωρίς να αρθρώνει τα δικά της προτάγματα με γενναιότητα. Η μεγάλη ιδιοκτησία είναι ιερή, όχι όμως και ο μισθός του εργαζόμενου, η εφορία γνωρίζει τα πάντα για τους ασθενέστερους αλλά τίποτα για τους ισχυρούς, και ούτω καθεξής. Για να προτάξει ισχυρό λόγο απέναντι στην ιδεολογική κυριαρχία των εκμεταλλευτών η προοδευτικότητα θα πρέπει να χρησιμοποιήσει με γενναιότητα τα εργαλεία που έχει στην διάθεσή της.


Πολιτική

Οι εκμεταλλευτές επιδιώκουν το πολιτικό και διοικητικό προσωπικό να λειτουργεί κατεικόνα τους, δηλαδή έχοντας ως πρότυπο την κλοπή και ως θεότητα το κέρδος. Θεμελιώδης μέριμνα για την προοδευτικότητα είναι ο επαναπροσδιορισμός της πολιτικής στην συνείδηση των εκμεταλλευόμενων. Η πολιτική διδάσκεται ήδη από τις πρώτες τάξεις του σχολείου ως κάτι αφόρητα βαρετό, ενώ για κάθε υγιή συναισθηματικά ενήλικο αποτελεί μία αποκρουστική διαδικασία στην οποία επιδιώκουν να εμπλακούν όσοι είναι τόσο καιροσκόποι ώστε να μην ενοχλούνται να εξομοιωθούν με τα πίτουρα και να τους φάνε οι κότες. Η πολιτική πρέπει μέσα από απλά λόγια να ξεγυμνώνεται στην βασική της αντίθεση που είναι η ύπαρξη εκμεταλλευτών και εκμεταλλευόμενων. Πώς εκπροσωπούνται οι εκμεταλλευόμενοι, πώς εκφράζονται τα συμφέροντά τους, ποιός χρειάζεται την διαφθορά, υπάρχουν εργαλεία κοινωνικού ελέγχου, χρειάζονται οι ανισότητες;


Παράδειγμα

Το βασικό εργαλείο για κάθε επιχείρημα είναι το παράδειγμα. Ειδικά όταν μιλάμε για πολιτικό ήθος ή πολιτική διαχείριση. Ποιό είναι το ζητούμενο στην πολιτική; Η διαφάνεια; Τότε θα πρέπει όσοι ασχολούνται με αυτήν στο όνομα της προοδευτικότητας να αποτελούν πρότυπο διαφάνειας. Η δραστηριοποίηση με γνώμονα το δημόσιο όφελος και όχι για την καρριέρα και το ιδιωτικό όφελος; Τότε θα πρέπει όσοι ασχολούνται με την πολιτική στο όνομα της προοδευτικότητας να απαρνούνται τα προνόμια που τους παραχωρεί με σκοπό τον εκμαυλισμό τους το κράτος των εκμεταλλευτών. Οι εκπρόσωποι των εκμεταλλευόμενων θα πρέπει να ζούν όπως ο ασθενέστερος άνθρωπος. Αν στην "κοινωνία" υπάρχουν άστεγοι, θα πρέπει να ζουν ακόμα και σαν άστεγοι. Τα εισοδήματα από την πολιτική τους θέση θα πρέπει να διατίθενται με διαφανείς διαδικασίες σε κοινωνικές πρωτοβουλίες, όπως εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης και κέντρα κοινωνικής έρευνας, ακόμα και σε πρότυπες παραγωγικές μονάδες. Το πολιτικό προσωπικό που εκπροσωπεί την προοδευτικότητα θα πρέπει να απαρνείται κάθε προνόμιο, συντάξεις κλπ., ενισχύοντας τέτοια εγχειρήματα.


Ισότητα

Ένα ακόμα πετυχημένο εργαλείο των εκμεταλλευτών είναι τα επιμέρους προνόμια και η διάσπαση των εκμεταλλευόμενων. Είναι θεμελιώδες, πέρα από την ακύρωση των ίδιων των εκμεταλλευτών, οι επιδιώξεις να αφορούν το σύνολο των εκμεταλλευόμενων εξισώνοντάς τους.


Ενοποίηση στόχων και μέσων

Αν στόχος είναι η ισότητα, τότε αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε εφικτό επίπεδο σε παρόντα χρόνο. Αν το ζητούμενο είναι η διαφάνεια, αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε εφικτό επίπεδο στο παρόν. Το ίδιο για την δημοκρατία, την πολυφωνία, την ελευθερία του λόγου, την συνεργασία, τον κοινωνικό έλεγχο, κλπ. Ο "σκοπός που αγιάζει τα μέσα" αποτελεί μία νοσηρή και κακόβουλη υποκρισία που δεν έχει ποτέ καλό τέλος.


Ενότητα

Η επιδίωξη και επίτευξη της ενότητας των ανθρώπων είναι ο υπέρτατος σκοπός. Δεν υπάρχει τίποτα σημαντικότερο από μία ανθρωπότητα που συνεργάζεται με αλληλοσεβασμό θέτοντας στόχους και όρια. Η ενότητα μπορεί και πρέπει να εξασκείται σε κάθε βήμα της πολιτικής πράξης. Διαρκής πρόσκληση για σύμπραξη, επιμονή σε κάθε ζήτημα αρχής και υποχωρητικότητα σε οτιδήποτε ανούσιο, εισαγωγή νέου πολιτικού ήθους πέρα από ταμπέλες και στεγανά. Αναζήτηση και συνεργασία με κάθε μικρή ή μεγαλύτερη κοινωνική πρωτοβουλία και ενσωμάτωσή της σε ένα ευρύτερο πολιτικό κίνημα.


Προσοχή, Κράτος!

Το Κράτος μπορεί να είναι παντού. Το χρηματοδοτούμε αδρά για να έχει υπαλλήλους σε κάθε κίνημα και κάθε λαϊκή συνέλευση, ανθρώπους διαβασμένους και ικανούς να βγάλουν φλογερούς λόγους και να κατευθύνουν το κίνημα με τον τρόπο που θέλουν οι εκμεταλλευτές. Η ασφάλεια των κινημάτων μπορεί να εξασφαλίζεται μέσα από την αυστηρή τήρηση των συνταγματικών αρχών τους, και την απώθεση των προσδιοκιών τους σε συλλογικότητες παρά σε προσωπικότητες.


Επίλογος

Αν νοιώθουμε στον σβέρκο μας τα χνώτα ενός τεχνολογικά πανίσχυρου εκμεταλλευτικού Κράτους, ικανού να επιβάλλει την χυδαιότητα των εκμεταλλευτών με κάθε βία, κάθε τρόμο, ή μύχιο φόβο, αλλά και με την οικειοποίηση και κατάχρηση κάθε ανθρώπινου επιτεύγματος τότε θα πρέπει να κουνηθούμε από την θέση μας και τις βεβαιότητές μας. Ένας φασισμός, τεχνολογικά εξοπλισμένος με κάθε ανθρώπινο επίτευγμα, πιό αδίστακτος και θρασύς από ποτέ, ορθώνεται μπροστά στο μέλλον των ανθρώπων και είναι απίθανο να έχει την παραμικρή πρόθεση να καταρρεύσει από μόνος του.


20221208

Theft as a cultural achievement / A short note to Ms. Clara Mattei

Dear Ms Clara Mattei,

I would like to share some ideas with you which I consider critical while analyzing the social and economic status of our societies. I actually consider these ideas as the necessary key for unlocking the social transformation towards the common benefit.

Most theories on societal development accept that societies evolved in a linear manner from brutality to civilization. These theories appear to generally agree that this passing was achieved by the gradual advance of the triptych Labor, Exploitation of nature, Technology.

From my readings, some of which are referred to in the attached articles, I have concluded that this theory is a big lie, leaning for centuries on prejudices about what is civilization, what is society, human nature, etc. Not wanting to tire you, I move right away to my conclusion and, if you please follow this further, I attach the discourse that led me to it.

There is no linear development of humanity and its societies. The foundations of our world do not rely on any technological inventions while the so called Agricultural, Industrial and modern Technological revolutions are, at the most, irrelevant to the structure of our societies.

The human world is structured and guided by War and only that. But this is not about any kind of war. It's the war that was invented by specific persons, in specific historical time and space introducing the stealing of human lives: the Enslaving War.

At about the midway of this sad invention's global expansion, Xenophon gave in a precise way its description:

“Friends and allies, we owe a lot to Gods, because they gave us the ability to achieve what we believed we were meant for. Because now we have a lot of fertile lands and people who by cultivating it will maintain it for us. Even more, we have houses and all we might need inside them. And, of course, none of you by obtaining these should believe that has obtained alien goods. Since there is an internal law among the people, meaning, when a city is lost for its defenders, their lives and possessions belong to the conquerors. Therefore, you will not possess by injustice what you possess, but instead by charity you will not deprive them from what you might let them keep. ...

... By no means though, we should transfer knowledge of martial arts and practices to the ones we intend to make our workers and subjects, but instead we should preserve the superiority in these practices, knowing that gods offered these as means of freedom and happiness. And just as we have taken the weapons from them, we should never be left without weapons, knowing well that those who in every occasion  are very close to the weapons, are those having them for their use when they need them. ...”

- Xenophon, Cyrus Education, Book Zeta, Speaking to the Equals.

The first spark of this invention stands as the moment that the culture of egalitarianism that formed humanity through millions of years begins to get violently dismantled, starting from Mesopotamia and within about fifty hundreds of years spreading its disastrous forces all around the Globe.

In short, the enslaving war:

  1. Removed from the defeated the freedom, integrity, and the possibility to act autonomously.
  2. Imposed a vicious circle of violence forcing those being attacked to choose between enslavement, enslaving the aggressors, or moving to areas with unsuspected populations often to impose their weapons as their means of production.
  3. Imposed a permanent state of war, as slavery is achieved and maintained through perpetual war and perpetual war vigilance.
  4. The state of perpetual war imposed permanent war chiefdom, and introduced social inequalities.
  5. The belligerents became shareholders of a new economy and formed an environment of constant competition and warlike vigilance towards every direction.
  6. The constant war against the serfs and the conditions of constant competition shaped the foundations of the State.
  7. Enslavement-plundering constitutes for the warriors-shareholders the production process, their means of livelihood.
  8. For the warrior-shareholders, the means of production are their weapons, the State, and any means that will keep there human herds subjugated.
  9. Plunder introduced the notion of possession-ownership.
  10. Possession-ownership led to the requirement for hereditary property transmission.
  11. The hereditary transmission and dominant position of the warrior-shareholders also relegated non-slave women to reproductive accessories and objects of pleasure. The enslaving war, along with the enslaved women, also turned the women of the conquerors into objects of possession.
  12. The condition of permanence of the enslaving war brought about and perpetuated as a dominant way of communication between all people, the order-command-enforcement.
  13. Chiefdom and hierarchy acquired a material counterpart and shaped Authority.
  14. Authority transformed people from versatile, thoughtful, playful and inquisitive beings into order-following specialized components of its mechanism.
  15. Authority, that is, the veiled or displaced military leadership, established the belief that society is like a human body, where of course the brain is itself.
  16. Authority is self trapped dragging along all of humanity into a perpetual search for resources in order to cope with the demands of the competition it creates.
  17. The search for resources is baptized by the authorities as Development, but in reality it is permanent plunder and destruction.


Conclusions

Theft is the foundation of our world. It's of very little importance what's being stolen, meaning whether it's a collection of forest fruits, agricultural products, industrial products or hi-tech products.

Imperialism is not "the last stage of Capitalism" but instead it is the vital need of any Authority ever since it was imposed.

Fascism, is not born by Capitalism but instead, it is the Entropy of any Authority, leading towards its origins, that is, pure militant power, strict hierarchy, and chauvinism.

State, brother of Violence carries the responsibility of keeping Prometheus (shared Knowledge and free Will) chained to the rock forever. Hephaestus, god of Labor did actually the dirty job. (Prometheus Bound, by Aeschylus)

Labor itself is actually the chains of humanity as demanded by the Authority.

Obeying Orders and serving is the humiliation and degradation of any human being.

Money is a sophisticated form of brutal oppression, establishing hierarchies and coercion.


Relevant articles


A. From the egalitarian to the class societies


20221206

Συλλογή θέσεων και τεκμηρίων για την γέννηση της Εξουσίας

Δεν υπάρχει δυσκολότερο πράγμα από το να τροποποιηθούν παγιωμένες απόψεις, ειδικά όταν αυτές έχουν θρονιαστεί ακόμα και στο ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Έτσι θα πληρώσω ακριβά (σε χρόνο) την τεμπελιά μου, τον ερασιτεχνισμό μου για την ακρίβεια, δηλαδή την αδιαφορία μου να καταγράφω αναλυτικά και μεθοδικά τις πηγές και τις τεκμηριώσεις κατά την διάρκεια της εξέλιξης των απόψεών μου, και συγκεκριμένα για το ζήτημα της Εξουσίας.


Σχετική βιβλιογραφία

Augustin Fuentes Φυλή, Μονογαμία και άλλα ψέματα https://www.lifo.gr/culture/vivlio/fyli-monogamia-kai-alla-psemata-poy-sas-lene-ena-biblio-enantia-ston-koino-noy

Σιγκμουντ Φρόυντ, Τοτέμ και Ταμπού

Paul Clastres, Η κοινωνία ενάντια στο Κράτος

Τζέιμς Σάζμαν, Ευημερία χωρίς αφθονία https://tvxs.gr/news/kosmos/pos-oi-kalliergeies-tis-neolithikis-epoxis-eriksan-sporo-tis-sygxronis-anisotitas-prin-a

Ανδρέας Γεωργίου, Το τέλειο Κράτος: η νύχτα των ερπετών

Σύνδεσμοι

Πολιτισμός 5.000 χρόνων στο Περού, χωρίς ίχνη πολεμικής δραστηριότητας 
https://amp.theguardian.com/world/2021/jan/03/squatters-ancient-ruins-peru-death-threats-archeologist-caral


Ο Μινωικός πολιτισμός, χωρίς Μίνωα, εξουσία και πόλεμο
http://banksnews.gr/the-mystery-of-the-oldest-throne-in-europe-at-the-cretan-palace-of-knossos/  According to most archaeologists, the throne itself may have actually had more religious than political significance, functioning in the re-enactment of epiphany rituals involving a High Priestess, as suggested by the iconography of griffins, palms, and altars in the wall-paintings. More recently, it has been suggested that the room was only used at dawn at certain times of the year for specific ceremonies. 

Φέρνοντας την Ιστορία στα μέτρα μας / Ο πόλεμος στον Μινωικό πολιτισμό https://proxeiro-tetradio.blogspot.com/2019/02/blog-post.html

Η απουσία πολέμου και εξουσίας στην προϊστορική κυκλαδική τέχνη https://www.worldhistory.org/article/673/akrotiri-frescoes/

Ζωικές καταβολές του τοτεμισμού / παραδείγματα από ομάδες χιμπατζήδων https://proxeiro-tetradio.blogspot.com/2019/01/blog-post_30.html

Ο τελετουργικός φόνος του Βασιλιά http://proxeiro-tetradio.blogspot.com/2015/08/blog-post_31.html

The evolution of lethal intergroup violence https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1266108/
Conflict avoidance and the development of intergroup relations of friendship, mutuality, sharing, and cooperation were favored instead. Intragroup cooperation was elaborated in conjunction with the teamwork entailed by large game hunting and was further reinforced by mechanisms for sharing large animals jointly killed by a hunting party. Development of these practices provided a template for establishing positive relations between neighboring social groups that could readily be realized when two bands temporarily camped and hunted together. Conflict avoidance dictated that groups move apart to alleviate resource competition whenever possible. This response to crowding facilitated migration out of Africa into the temperate and subtropical zones of Europe and Asia, vastly expanding the geographic distribution of H. erectus. In other words, the development of the throwing spear altered the means of production as well as the social relations of production, distribution, and consumption within groups in fundamental ways that also transformed intergroup relations and influenced subsequent hominid evolution.

Οι ρίζες της ανισότητας https://tvxs.gr/news/sci-tech/oi-rizes-tis-anisotitas

Αρχαία Ιστορία, Α' Γυμνασίου, Α.2, http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2290/Istoria_A-Gymnasiou_html-empl/index_01_02.html Δε γνωρίζουμε αν οι άνθρωποι είχαν ατομική ιδιοκτησία της γης. Το πιο πιθανό είναι ότι η γη ανήκε συλλογικά στην κοινότητα. Τα νεολιθικά κοπάδια, από οικόσιτα ζώα, πρέπει να ήταν μικρά. Την ευθύνη για τη βοσκή τους μπορεί να την είχε ολόκληρη η κοινότητα. 


Αρχαία Ιστορία, Α' Γυμνασίου, Β.2, http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2290/Istoria_A-Gymnasiou_html-empl/index_02_02.html Σε όλα σχεδόν τα νησιά των Κυκλάδων η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως οικισμούς, όχι εκτεταμένους, της 3ης χιλιετίας π.Χ. Κάθε οικισμός φαίνεται ότι αναπτυσσόταν αυτόνομα και δεν υπήρχε κανένα είδος κεντρικής εξουσίας. Αρχικά οι οικισμοί σχηματίζονται κοντά στη θάλασσα ή στα πρανή χαμηλών λόφων. Περίπου το 2300 π.Χ. ορισμένοι οικισμοί οχυρώνονται (Αγία Ειρήνη στην Κέα), άλλοι καταστρέφονται και ξαναχτίζονται οχυρωμένοι (Φυλακωπή στη Μήλο), ενώ άλλοι χτίζονται σε υψηλούς λόφους μακριά από τη θάλασσα (Καστρί Σύρου).



Η διδασκαλία της Εξουσίας στον αρχαίο κόσμο μέσα από κείμενα και μύθους

Ομήρου, Ιλιάδα Β’ 211-277. Συνέλευση Αχαιών και επεισόδιο Οδυσσέα-Θερσίτη https://www.blogger.com/blog/post/edit/2917161902006124853/3099431778192796457

Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους «ομότιμους» / απόσπασμα https://proxeiro-tetradio.blogspot.com/2018/10/blog-post_5.html

Σημειώσεις για την θέση των γυναικών στα Ομηρικά κείμενα https://proxeiro-tetradio.blogspot.com/2017/12/blog-post_12.html










20221204

Κρατικοποίηση, Εθνικοποίηση

Παρένθεση

Προτού αναφερθούμε στους όρους Κρατικοποίηση και Εθνικοποίηση ας σταθούμε εν τάχει στην έννοια του Κράτους και του Έθνους.

Ο Κράτος, αδελφός της Βίας έχει ως αποστολή να επιβάλλει την κυριαρχία μιας κοινωνίας (κυρίαρχη-εκμεταλλευτική "τάξη") σε μία άλλη κοινωνία (υποτελής-εκμεταλλευόμενη "τάξη"). Για την κυρίαρχη κοινωνία το Κράτος και η βία αποτελούν τα εργαλεία βιοπορισμού, τα δικά της μέσα παραγωγής με την κυριολεκτική έννοια.

Το Έθνος θα μπορούσε να περιγραφεί ως ένα κατά βούληση Ανήκειν, για το οποίο φυσικά επικρατεί η εκδοχή που επιθυμεί η κυρίαρχη κοινωνία διδάσκοντας πως το Έθνος είναι ένα σώμα του οποίου τα μέλη αποτελούν αυτονόητα και αδιαπραγμάτευτα ένα ενιαίο σύνολο με, λίγο-πολύ, γενετικής προέλευσης κοινές επιδιώξεις στον χώρο και τον χρόνο.

Δεν μπορούμε να αποφύγουμε να σταθούμε και στις έννοιες "τάξεις" και Κοινωνία. Η ιστορική προέλευση των σύγχρονων κρατών είναι τα δουλοκτητικά κράτη. Αυτά τα κράτη συντίθενται από μία κοινωνία δουλοκτητών και μία κοινωνία υπόδουλων. Αυτός ο σχηματισμός εισήγαγε με την βία το είδος ανθρώπινων σχέσεων που βιώνουμε μέχρι σήμερα, δηλαδή τις εντολές, τον καταναγκασμό, την δουλεία αλλά και την μισθωτή εργασία, την ίδια την εργασία, την ιδιοκτησία, τον υποβιβασμό των γυναικών, κλπ. Είναι παραπλανητικό να αναφερόμαστε σε "τάξεις" όταν στην πραγματικότητα μιλάμε για διαφορετικές κοινωνίες. Οι Σπαρτιάτες και οι Είλωτες δεν αποτέλεσαν ποτέ τάξεις στο πλαίσιο μιας ενιαίας κοινωνίας. Είμαι σίγουρος πως και οι δύο, για τους δικούς τους λόγους ο καθένας, θα μας έφτυναν στα μούτρα αν μας άκουγαν να ισχυριζόμαστε κάτι τέτοιο. Αποτελούσαν όμως μαζί έναν σαφή κρατικό μηχανισμό με τα δύο αναγκαία μέρη που τον προϋποθέτουν, δηλαδή τους εκμεταλλευτές και τους εκμεταλλευόμενους.

Στις σημερινές συνθήκες, να αναγνωρίζουμε τον άστεγο και αποκλεισμένο ως μέλος της ίδιας κοινωνίας με αυτόν που δημιουργεί τις συνθήκες αποκλεισμού του δεν αποτελεί μόνο πλάνη, αλλά πολύ περισσότερο ιδεολογική αυτοχειρία κάθε ανθρώπου που επιδιώκει ή οραματίζεται μια δίκαιη κοινωνία. Όταν απουσιάζει η αλληλεγγύη, ο αλληλοσεβασμός και η συνεργασία δεν αναφερόμαστε σε μία προβληματική κοινωνία αλλά σε μία μή-κοινωνία. Αν απαξιώνουμε αυτήν την οριοθέτηση θα παραμένουμε εσαεί εγκλωβισμένοι στο ιδεολογικό "γήπεδο" των κυρίαρχων-εκμεταλλευτών.

Η ύπαρξη ακόμα και ενός άστεγου, ενός αποκλεισμένου, ενός αγράμματου ανθρώπου σηματοδοτεί την απουσία ενιαίας κοινωνίας. Κοινωνία είμαστε με αυτούς που στεκόμαστε δίπλα, συμπαραστεκόμενοι, όρθιοι.


Κρατικοποίηση, Εθνικοποίηση

Μετά από την σύντομη παρένθεση ίσως συμφωνήσουμε πως αυτοί οι όροι, Κρατικοποίηση και Εθνικοποίηση, είναι κενοί νοήματος, όχι μόνο όμως επειδή αστοχούν στο να περιγράψουν σωστά την επιδίωξη, αλλά και ουσιαστικά, επειδή διόλου δεν πρέπει να υπάρχει τέτοια επιδίωξη. Δηλαδή, δεν έχουμε κανέναν λόγο να επιδιώκουμε την παράδοση κρίσιμων για τον λαό παραγωγικών μονάδων στο Κράτος, το οποίο δημιουργήθηκε και συντηρείται ως μηχανισμός διαιώνισης της κυριαρχίας των εκμεταλλευτών. Ούτε βέβαια και στο μεγαλόσχημο πλην κενό νοήματος ιδεολόγημα του εθνικού σκοπού που ανακατεύει μαζί ανερυθρίαστα τον μεροκαματιάρη, τον τηλεαστέρα, τον εθνικό εργολάβο, τις σεξεργάτριες με τους νταβατζήδες τους. 

Το Κράτος έχει την υποχρέωση να αναπαράγει τις γενεσιουργούς προθέσεις του, να κλωνοποιεί την απανθρωπιά του, να διαβρώνει ανυποψίαστες και υποψιασμένες συνειδήσεις. Το Κράτος θα ανοίξει την μισθολογική ψαλίδα ώστε τα "ανώτερα" στελέχη να αισθάνονται την ζεστή θαλπωρή της κυρίαρχης κοινωνίας που θα τους φροντίσει σαν παιδιά της, αρκεί να τσαλαπατήσουν στην εξαθλίωση των ασθενέστερων. Το Κράτος φροντίζει ώστε το "κατώτερο" προσωπικό να πνίγεται στην γραφειοκρατία, να μισεί την ταπείνωση που βιώνει, να προσπαθεί να "αλλάξει πίστα" με κάθε μέσο, να μιμείται την μεγάλη κλοπή με μικροαπάτες όπου φτάνει το χέρι του. Το Κράτος επιβάλει την ιεραρχία που νεκρώνει κάθε σκέψη για πρωτοβουλία, βελτίωση, ανάληψη ευθύνης, δημιουργικότητα και χαρά. Το Κράτος αποζητά τα πουλημένα στην "ιδιωτική πρωτοβουλία" στελέχη γιατί η πρόθεσή του δεν υπήρξε ποτέ η φροντίδα των αδυνάτων. Η βάση του "Κοινωνικού Κράτους" περιγράφεται ιδανικά από τα λόγια που αποδίδει ο Ξενοφώντας στον Κύρο. "Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι." - Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, Βιβλίο Ζ, Ομιλία προς τους Ομότιμους.


Έλεγχος από τον ίδιο τον λαό σε όλους τους κρίσιμους για την διαβίωση του τομείς 

Τί μπορεί να σημαίνει αυτό;
Για αρχή τα αντίθετα από όλα τα παραπάνω!
Μερικές ιδέες:

  1. Οικονομικός έλεγχος. Διαδικτυακή προβολή Εσόδων-Εξόδων σε πραγματικό χρόνο.
  2. Ορισμός ενιαίου μισθού μέσα από δημόσιο διάλογο. 
  3. Κλείδωμα της αναλογίας του ενιαίου μισθού με τον ανώτερο για όλους τους οργανισμούς μέσα από δημόσιο διάλογο.
  4. Πλήρης ενοποίηση παροχών, επιδομάτων, αδειών, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
  5. Συλλογικά όργανα με δημόσιο έλεγχο, ανοιχτές συνεδριάσεις, προβολή στο διαδίκτυο.
  6. Αποκλεισμός των γκόλντεν μπόιζ, και θεσμοθέτηση συνεργασιών με πανεπιστήμια και φορείς έρευνας και καινοτομίας.
  7. Ακύρωση του υφιστάμενου ιεραρχικού μοντέλου διοίκησης και κάθε είδους διοικητικού ή συνδικαλιστικού παραγοντισμού. Αναζήτηση αξιοκρατικών και συλλογικών μηχανισμών.
  8. Δημόσιος έλεγχος και λογοδοσία.
  9. Δημόσιος διάλογος για κάθε συνδικαλιστική διεκδίκηση και εφαρμογή των αποτελεσμάτων στο ενιαίο σύστημα αμοιβών. 
  10. Αναζήτηση και εφαρμογή μηχανισμών προστασίας από αυτούς που αποζητούν εξουσία και πλουτισμό.

Σημειώσεις / ΧΙΙ 2022

Το μεγαλείο του Ιερού Βράχου βρίσκεται στις ταπεινώσεις που του επέβαλε ο χρόνος.

>

Όταν κατανοήσουμε το Κράτος ως τον μηχανισμό κυριαρχίας μιας κοινωνίας πάνω σε μία άλλη, τότε μόνο θα αντιληφθούμε πως η όποια συμμετοχή στην διακυβέρνηση και διαχείριση αυτού του Κράτους δεν διαφέρει από την όποια προδοτική υπηρεσία προς τον αδίστακτο κατακτητή.

Μόνον έχοντας αυτήν την επίγνωση ίσως καταφέρουμε να διαχωρίσουμε την θέση μας σε όλα τα κρίσιμα αλλά και δευτερεύοντα ζητήματα επιφέροντας ουσιαστική τροποποίηση των κοινωνικών δεδομένων.

Σε κάθε άλλη περίπτωση είμαστε συνεργοί στην διαιώνισή του.

>

20221128

Σημειώσεις / ΧΙ 2022

>

Είπε η αφομοιωμένη Υποταγή, "Θέλουμε οκτάωρο και 1.000 ευρώ τον μήνα!"

Αυτά είναι...

>

"Κάνε ανακύκλωση!", διαφημίζει ο βιομήχανος που φτιάχνει αυτοκίνητα διάρκειας πέντε ετών.

>

"Οι αριστεροί διχάζουν!", πόσταρε ένας δούλος, καθώς κοιτούσε τον Αφέντη να του αδειάζει το ταγάρι.

>

Ο αγαθοεργός, ο Μεγάλος Χορηγός
είναι μεγάλος και τρανός
έχει κομπόδεμα γερό
κι ένα συμβόλαιο με τον Σταυρό
χτίζει λαγγάδια και κορφές
πιάνει εδώ, χουφτώνει εκεί
ο Μεγάλος Χορηγός, ο αγαθοεργός

>

Η μαγική διαφάνεια της προοδευτικότητας

Θεωρητική στασιμότητα και απαρχαίωση

Ανεπαρκής ανάλυση δεδομένων

Αναγνώριση του Ανθρώπου αποκλειστικά ως "οικονομικού όντος"

Απουσία οράματος και ποιητικού λόγου

Ασυνεπής και ατεκμηρίωτη στάση απέναντι στις ισορροπίες ατομικού-συλλογικού και εθνικού-διεθνούς

Ανεπάρκεια πειθούς

Αδιαφορία για την παραγωγή παραδείγματος

Γουι΄ρ φακντ!

>

22 Ιουλίου 1943

Παναγιώτα Σταθοπούλου

Κούλα Λίλη

27 Ιουλίου 1944

Ηλέκτρα Αποστόλου

5 Σεπτεμβρίου 1944

Ηρώ Κωνσταντοπούλου

8 Σεπτεμβρίου 1944

Λέλα Καραγιάννη

>

Η αριστερά προσδοκά το μέλλον όπως το διαβλέπει η σχεδόν διακοσιοετής θεωρία της. Αδυνατεί να αποδεχτεί ή να μελετήσει οποιαδήποτε παρέμβαση της πραγματικότητας ή θεωρία η οποία ακυρώνει και τροποποιεί την δική της προοπτική για τα μελλούμενα.

Την ίδα στιγμή η υπεροπλία και η επεξεργαστική δυνατότητα των κυρίαρχων πολλαπλασιάζεται γεωμετρικά ανοίγοντας ανεξέλεγκτα αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο στην εντροπία κάθε κυριαρχικού συστήματος: στον Φασισμό. Έναν φασισμό ενδεδυμένο με την στολή της κοινωνικής ενότητας, της αλληλεγγύης και ενός απολίτικου πλουραλισμού.




20221127

Ινδονησία, 1965 ή, γιατί δεν διαβάζουμε Ιστορία;

https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-tis-istorias/47570_xehasmeno-olokaytoma

20221125

Επιστήμη και προοδευτικότητα

"Αρνιόμαστε επίσης το διαχωρισμό επιστήμης και ιδεολογίας, που είναι ο πιο ολέθριος απ' όλους επειδή εκκρίνεται από μας τους ίδιους. Δεν θέλουμε να κυβερνιόμαστε παθητικά ούτε κι από τους νόμους της επιστήμης όπως δεν το θέλουμε κι από τους νόμους της οικονομίας ή από τις επιταγές της τεχνικής. Η επιστήμη είναι μια τέχνη που η πρωτοτυπία της βρίσκεται στο ότι οι εφαρμογές της είναι δυνατό να γίνονται έξω από τον εαυτό της.

Ωστόσο η επιστήμη δεν μπορεί να ορίζει κανονισμούς παρά μόνο για τον εαυτό της. Αρνιόμαστε τον μυθευτικό ιμπεριαλισμό της, που παρέχει το έδαφος για όλες τις καταχρήσεις και τα πισωδρομίσματα, περιλαμβανομένων κι εκείνων που γίνονται μέσα στους κόλπους της και προτείνουμε να βάλουμε στη θέση του μια πραγματική επιλογή ανάμεσα στις δυνατές λύσεις που μας προσφέρει η επιστήμη".
- "Ποιό Πανεπιστήμιο; Ποιά κοινωνία; Συλλογή κειμένων από το Κέντρο Ταξινόμησης Πανεπιστημιακών Πληροφοριών" Παρίσι, 1968, σελ. 148. Αντιγραφή από το "Δοκίμιο για την Απελευθέρωση" του Χέρμπερτ Μαρκούζε, Εκδόσεις Διογένης 1971, σελ. 35.

Στο μέλλον η προοδευτικότητα θα κοκκινίζει από ντροπή για την στάση της απέναντι στην πανδημία του 2020. Ακόμα και με την παρέλευσή της, παραμένει ολοκληρωτικά υποταγμένη στην υγειονομική τρομοκρατία και εξακολουθεί να μην θέτει μείζονα ερωτήματα και να μην αναζητά επιτακτικά απαντήσεις, όπως: Από πού προήλθε ο ιός; Ποιός είναι ο δημόσιος έλεγχος στα ανά τον κόσμο κρατικά χρηματοδοτούμενα βιολογικά εργαστήρια; Γιατί αποδυναμώθηκε το σύστημα υγείας ενώ ενισχύθηκε το αστυνομικό Κράτος; Ποιό είναι το περιεχόμενο των συμφωνιών των φαρμακευτικών εταιρειών με τα Κράτη και την ΕΕ; Γιατί προωθούνται φαρμακευτικά προϊόντα με υποχρεωτικό τρόπο σε ανθρώπους που δεν τα χρειάζονται; Γιατί καταπνίχθηκε ο επιστημονικός διάλογος σε κρίσιμες στιγμές; Γιατί παρακάμφθηκαν θεσμοθετημένοι επιστημονικοί ελεγκτικοί φορείς και αντικαταστάθηκαν με διορισμένα όργανα; Ποιό είναι το πραγματικό μέγεθος των παρενεργειών από τα φάρμακα που προωθήθηκαν; 
Πέρα όμως από αυτά τα σημαντικά πρακτικά ερωτήματα η προοδευτικότητα όφειλε και οφείλει να θέτει και άλλα που αφορούν ευρύτερα την ηθική και την συνείδηση, όπως: Ο φόβος μπορεί να κυριαρχεί πάνω στην ελευθερία; Οι απόψεις, ακόμα και οι επιστημονικές, μπορούν να δαιμονοποιούνται όταν το απαιτεί το Κράτος και όταν το επιβάλλουν τα Μέσα Ενημέρωσης; Δικαιούται ένας άνθρωπος να μην υποτάσσεται στον φόβο ειδικά εφόσον έχει επίγνωση του κινδύνου; Δικαιούται ένας άνθρωπος να αντιστέκεται στον κρατικό και εταιρικό έλεγχο του σώματός του; 

Καθώς η προοδευτικότητα δεν έθεσε και δεν θέτει κανένα από αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα αυτό που πραγματικά τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι η ύπαρξή της.

20221124

Σημείωμα για την Επιστήμη / Μάης του '68

 "Αρνιόμαστε επίσης το διαχωρισμό επιστήμης και ιδεολογίας, που είναι ο πιο ολέθριος απ' όλους επειδή εκκρίνεται από μας τους ίδιους. Δεν θέλουμε να κυβερνιόμαστε παθητικά ούτε κι από τους νόμους της επιστήμης όπως δεν το θέλουμε κι από τους νόμους της οικονομίας ή από τις επιταγές της τεχνικής. Η επιστήμη είναι μια τέχνη που η πρωτοτυπία της βρίσκεται στο ότι οι εφαρμογές της είναι δυνατό να γίνονται έξω από τον εαυτό της.

Ωστόσο η επιστήμη δεν μπορεί να ορίζει κανονισμούς παρά μόνο για τον εαυτό της. Αρνιόμαστε τον μυθευτικό ιμπεριαλισμό της, που παρέχει το έδαφος για όλες τις καταχρήσεις και τα πισωδρομίσματα, περιλαμβανομένων κι εκείνων που γίνονται μέσα στους κόλπους της και προτείνουμε να βάλουμε στη θέση του μια πραγματική επιλογή ανάμεσα στις δυνατές λύσεις που μας προσφέρει η επιστήμη".
- "Ποιό Πανεπιστήμιο; Ποιά κοινωνία; Συλλογή κειμένων από το Κέντρο Ταξινόμησης Πανεπιστημιακών Πληροφοριών" Παρίσι, 1968, σελ. 148. Αντιγραφή από το "Δοκίμιο για την Απελευθέρωση" του Χέρμπερτ Μαρκούζε, Εκδόσεις Διογένης 1971, σελ. 35.

20220923

Mahsa Amini / δολοφονημένη

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Death_of_Mahsa_Amini

20220815

EarthShips / Mike Reynolds

https://youtu.be/wgUkjbMhF18

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Michael_E._Reynolds

20220807

Το κλειδί για όλες τις δουλειές (μια, όχι και τόσο, υπόθεση)

Τί καθορίζει τις κοινωνικές σχέσεις;

Τί σημαίνει "υπάλληλος";

Τί είναι το Κράτος;

Τί σημαίνει "πατριαρχία";

Ποιά είναι τέλος πάντων η "ανθρώπινη φύση";

Υπάρχει ελπίδα;

(Παρένθεση 1), (Παρένθεση 2)


Δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε ποτέ κάτι πραγματικά ωφέλιμο για τον εαυτό μας, τους ανθρώπους που αγαπάμε και την κοινωνία, αν δεν αναγνωρίσουμε το βασικό θεμέλιο πάνω στο οποίο έχει οικοδομηθεί ο αυτοκαταστροφικός μας κόσμος.

Το θεμέλιο για κάθε κοινωνική, οικονομική ακόμα και προσωπική σχέση είναι η βία και η αρπαγή, ο πόλεμος και η υποδούλωση. Ασφαλώς, δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο σε αυτό και αυτή η απάνθρωπη συνθήκη διατυμπανίζεται με κάθε σαφήνεια εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά. Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη. Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι. 

- Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους «ομότιμους» / απόσπασμα

Αυτό όμως που δεν διατυμπανίζεται και, για την ακρίβεια, αποκρύπτεται επιμελώς είναι πως η αρπαγή και η υποδούλωση δεν αποτελούν μέρος κάποιας ανθρώπινης φύσης, αλλά αποτελούν την επινόηση και επιλογή συγκεκριμένων ανθρώπων μέσα σε συγκεκριμένες συνθήκες. Η ανθρωπότητα δεν προόδευσε και δεν έγινε αυτό που είναι και θαυμάζουμε στην έννοια του Ανθρώπου μέσα από την βία και την κλοπή, αλλά αντίθετα μέσα από την ανταλλαγή και την συνεργασία. Η σύντομη μέσα στο σύνολο της ανθρώπινης εξέλιξης ιστορία του πολέμου και της υποδούλωσης αποτελεί μία αδιέξοδη εκτροπή που μπορεί να έχει ως μόνη κατάληξη την καταστροφή. 

Το υφιστάμενο κοινωνικό περιβάλλον δεν είναι προϊόν κάποιας αφηρημένης έννοιας της ανθρώπινης φύσης. Ούτε προήλθε από κάποια εξίσου αφηρημένη φυσική εξέλιξη των κοινωνιών.  Δεν σχετίζεται καν με τα κατά καιρούς σημαντικά επιτεύγματα στον τομέα των τεχνολογιών.

Το κοινωνικό περιβάλλον που βιώνουμε, κάποιοι βασανιστικά, κάποιοι ανάλαφρα, κάποιοι και τα δύο, αλλά που όλοι το θεωρούμε αναπόφευκτο και δεδομένο, έχει ως αποκλειστικό θεμέλιο μία και μόνη ανθρώπινη επινόηση, τον πόλεμο. Και συγκεκριμένα το είδος πολέμου που μετατρέπει τους ηττημένους σε παραγωγικά κοπάδια, αφαιρώντας τους την ελευθερία, την ακεραιότητα και την δυνατότητα της αυτενέργειας.

Αυτή η επινόηση, όπως και κάθε άλλη, είναι προϊόν των επιλογών συγκεκριμένων ανθρώπων, και είναι καλό να θυμόμαστε πως οι επιλογές των ανθρώπων δεν μπορούν να ανάγονται σε κανενός είδους φυσικές νομοτέλειες.

Ο κοινωνικός μας βίος με λίγα λόγια βασίζεται στην κλοπή. Δεν έχει την παραμικρή σημασία αν η κλοπή στοχεύει την συλλογή καρπών άλλων ανθρώπων, το κυνήγι τους, την σοδειά τους, το κοπάδι τους, τα βιομηχανικά επιτεύγματα ή τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας τους. Δηλαδή δεν έχει καμία σημασία σε πιο στάδιο τεχνολογικής εξέλιξης βρισκόμαστε, ακόμα και αν είμαστε πριν ή μετα την Αγροτική Επανάσταση, την Επανάσταση του Χαλκού, την Βιομηχανική Επανάσταση ή την σύγχρονη Τεχνολογική Επανάσταση. Η κλοπή δεν προήλθε από κάποια αναπόφευκτη γραμμική εξέλιξη της κοινωνίας ως γέννημα των πολιτισμικών επιτευγμάτων αλλά αποτελεί μία επιλογή κάποιων ανθρώπων, η οποία επιλογή ήταν και παραμένει αδιανότητη για τους περισσότερους ανθρώπους.

Η κλοπή είτε ονομάζεται δουλεία, δουλοπαροικία, μισθωτή εργασία, ήταν και παραμένει ένα και το αυτό: κλοπή.

Η επινόηση του υποδουλωτικού πολέμου συντελέστηκε σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο και παρήγαγε αυτοματισμούς που οδήγησαν στην αργή εξάπλωσή του σε ολόκληρη την Υφήλιο.

Εν τάχει, ο υποδουλωτικός πόλεμος:

  1. Αφαίρεσε από τους ηττημένους την ελευθερία, την ακεραιότητα, και την δυνατότητα της αυτενέργειας.
  2. Επέβαλε έναν φαύλο κύκλο βίας, υποχρεώνοντας τους αμυνόμενους να επιλέξουν ανάμεσα στην υποδούλωση, στην πιθανότητα υποδούλωσης των επιτιθέμενων, και στην μετοίκηση σε περιοχές όπου ο πληθυσμός είναι ανυποψίαστος από αυτήν την πρακτική συχνά υποδουλώνοντάς τον.
  3. Επέβαλε μία μόνιμη πολεμική συνθήκη καθώς η υποδούλωση επιτυγχάνεται και διατηρείται μέσα από έναν διαρκή πόλεμο και μία διαρκή πολεμική εγρήγορση.
  4. Η διαρκής πολεμική συνθήκη επέβαλλε την μόνιμη πολεμική αρχηγία, και εισήγαγε τις κοινωνικές ανισότητες.
  5. Οι συμπολεμιστές έγιναν μέτοχοι μιας νέας οικονομίας και διαμόρφωσαν ένα περιβάλλον συνεχούς ανταγωνισμού και πολεμικής εγρήγορσης προς κάθε κατεύθυνση.
  6. Ο διαρκής πόλεμος εναντίον των υπόδουλων και οι συνθήκες συνεχούς ανταγωνισμού διαμόρφωσαν το Κράτος.
  7. Η υποδούλωση-λεηλασία αποτελεί για τους πολεμιστές-μετόχους την παραγωγική διαδικασία, το μέσον βιοπορισμού τους.
  8. Για τους πολεμιστές-μετόχους, τα μέσα παραγωγής είναι τα όπλα και το Κράτος.
  9. Η λεηλασία οδήγησε στην απαίτηση για κατοχή-ιδιοκτησία.
  10. Η κατοχή-ιδιοκτησία οδήγησε στην απαίτηση για κληρονομική μεταβίβαση.
  11. Η κληρονομική μεταβίβαση και η εξουσιαστική θέση των πολεμιστών-μετόχων υποβίβασε και τις μή υπόδουλες γυναίκες σε αναπαραγωγικά εξαρτήματα και αντικείμενα ηδονής. Ο υποδουλωτικός πόλεμος, μαζί με τις υπόδουλες γυναίκες, μετέτρεψε και τις γυναίκες των κατακτητών σε αντικείμενα κτήσης.
  12. Η συνθήκη μονιμότητας του υποδουλωτικού πολέμου, επέφερε και μονιμοποίησε ως κυρίαρχο τρόπο επικοινωνίας μεταξύ όλων των ανθρώπων την διαταγή-εντολή-επιβολή.
  13. Η αρχηγία και η ιεραρχία απέκτησαν υλικό αντίκρυσμα και διαμόρφωσαν την εξουσία.
  14. Η εξουσία μετέβαλε τους ανθρώπους από πολυπράγμονα, στοχαστικά, παιγνιώδη και διερευνητικά όντα, σε εξειδικευμένα εξαρτήματα των εκάστοτε μηχανισμών της.
  15. Η εξουσία, δηλαδή η καλυμμένη ή μετατεθειμένη πολεμική αρχηγία, καθιέρωσε την πεποίθηση πως η κοινωνία είναι όμοια όπως ένα ανθρώπινο σώμα, όπου φυσικά στην θέση του εγκεφάλου βρίσκεται η ίδια. 
  16. Η εξουσία βρίσκεται αυτοεγκλωβισμένη παρασέρνοντας και ολόκληρη την ανθρωπότητα σε μία αέναη αναζήτηση πόρων προκειμένου να αντεπεξέρχεται στις απαιτήσεις του ανταγωνισμού που δημιουργεί η ίδια.
  17. Η αναζήτηση πόρων βαφτίζεται από την εξουσία ως Ανάπτυξη, στην πραγματικότητα όμως είναι μόνιμη λεηλασία και καταστροφή.



...

Διδασκόμαστε πως η Ιστορία επαναλαμβάνεται αλλά αυτό είναι ψέμα. Η Ιστορία δεν μπορεί να επαναληφθεί γιατί στον πυρήνα της παραμένει στατική και περιγράφει από την εποχή των ομηρικών χρόνων μέχρι σήμερα ένα και μόνο πράγμα, την μανία αυτών που διψούν για εξουσία και κυριαρχία να επιβληθούν στον περίγυρό τους και στους ανταγωνιστές τους, επιφέροντας ξανά και ξανά την καταστροφή και την αυτοκαταστροφή. Αυτοί οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι περιγράφουν παραλλαγές του ίδιου πράγματος. Όσο κι αν αλλάζουν τα εργαλεία, τα όπλα, τα μέσα, τα λάφυρα, οι θεοί, οι ιδεολογίες και τα κηρύγματα, το ζητούμενο είναι πάντα η επιβολή και η υποδούλωση.


Η "πατρική ορδή" του Δαρβίνου, η οποία φυσικά δεν υπήρξε ποτέ, πραγματώθηκε τελικά από τις πολεμικές ορδές των πρώτων δουλοκτητικών κοινωνιών. Αυτές οι πολεμικές ορδές αποτελούν μέχρι σήμερα μέσα στην "στατικότητα" της Ιστορίας την εντροπία κάθε Κράτους και κάθε κοινωνίας που είναι ή φαντάζεται το εαυτό της ως κυριαρχική. Η απόλυτη πολεμική αρχηγία, η αυστηρή ιεραρχία, η δίψα για επιβολή, η αίσθηση ανωτερότητας, αυτό που ονομάζουμε φασισμό με λίγα λόγια, εμφανίζεται ξανά και ξανά μέσα στον φαύλο κύκλο της στατικής Ιστορίας.

















20220704

Παρένθεση 2: Η πραγματικότητα ως ουτοπία

Διδασκόμαστε πως ένας κόσμος στον οποίο οι άνθρωποι συμβιώνουν αρμονικά, συνεργαζόμενοι και όχι ανταγωνιζόμενοι, αντιβαίνει τους νόμους της ανθρώπινης φύσης και αποτελεί ουτοπία.

Προτού εξετάσουμε οτιδήποτε άλλο ας αναλογιστούμε: θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη ουτοπία από έναν κόσμο στον οποίο για να επιβιώσει κάποιος μέσα στις υφιστάμενες συνθήκες ανταγωνισμού που συχνά φτάνει ακραία επίπεδα, είναι υποχρεωμένος να μεγεθύνεται και να ισχυροποιείται συνεχώς, χρησιμοποιώντας ό,τι βρίσκει διαθέσιμο, δηλαδή κάθε λεηλατημένο φυσικό πόρο και κάθε υποταγμένη ανθρώπινη ζωή; Θα ήταν ποτέ δυνατόν αυτή η συνεχής μεγέθυνση και καταστροφή να συντελείται επ' άπειρον σε έναν πεπερασμένο κόσμο;


20220630

Παρένθεση 1: Η μοναδικά χυδαία καταγωγή

Ακόμα και στα πιο έγκριτα ντοκυμαντέρ για την καταγωγή του ανθρώπου, βλέπουμε τους προγόνους μας λερούς, λιμασμένους, αναμαλλιασμένους και τρισάθλιους, να γρυλίζουν και να χτυπιούνται σαν άξεστοι.

 Ίσως κάποιος παραξενευτεί, καθώς, από ανάλογα έγκριτα ντοκυμαντέρ έχουμε μάθει πως σε όλον τον ζωικό κόσμο, υπάρχουν μέσα στα είδη κανόνες, κώδικες και, συχνά, περίπλοκες κοινωνικές συγκροτήσεις. Τα ζώα, όλα ανεξαιρέτως, φροντίζουν σχολαστικά την καθαριότητα και την υγεία τους, ακόμα σχολαστικότερα δε, την εμφάνισή τους, τον ατομικό στολισμό και τις κατασκευές που αφορούν το ζευγάρωμα και την κατοίκηση.

Από ό,τι διδασκόμαστε όμως, ως δια μαγείας, αυτοί οι προηγμένοι τρόποι συμπεριφοράς δεν αφορούν τα όντα που έμελλε να κυριαρχήσουν στον πλανήτη. Ως μοναδική εξαίρεση, αυτά τα όντα, εμείς οι άνθρωποι δηλαδή, προερχόμαστε από μια άθλια καταγωγή που όμοιά της δεν έχει υπάρξει ποτέ στον κόσμο ολόκληρο.

(Να, μόλις βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα ακόμα επιστημονικό παράδοξο.)

Και πώς απαλλαγήκαμε από αυτήν την κατάντια;

Ω, μα είναι προφανές!

Κάποια στιγμή, μέσα από το ανθρώπινο χάος που, όπως μαθαίνουμε, όμοιό του δεν υπήρξε και δεν υπάρχει στον κόσμο, αναδύθηκε η εξουσία! Η εξουσία στάθηκε, σαν κουκουβάγια και σαν λιοντάρι μαζί, πάνω από το χάος των χιμπατζήδων και των γουρουνιών, δημιούργησε την τάξη, την ιεραρχία, την κοινωνική οργάνωση. Η εξουσία, με εργαλείο τις εντολές και, καμμιά φορά τον βούρδουλα, μας δίδαξε την εργασία και μας οδήγησε στην τροχιά της αέναης προόδου. Η εξουσία έτσι, χαλιναγώγησε την μοναδικά αυτοκαταστροφική και χαοτική ανθρώπινη φύση, εκπληρώνοντας τον απώτερο σκοπό και την ολοκλήρωση του Ανθρώπου.

Να παρατηρήσω πως, αυτές οι γελοιότητες αποτελούν αυτονόητη συνθήκη και πεποίθηση του συνόλου των ανθρώπων. Δυστυχώς, τον 19ο αιώνα οι ανθρωπολογικές γνώσεις και προσεγγίσεις σε συνδυασμό με τις κυρίαρχες αντιλήψεις δεν διευκόλυναν τους προοδευτικούς διανοητές να απαλλαγούν από τις συστημικές διδασκαλίες που διαμορφώνουν το κοινωνικό περιβάλλον από την εποχή που εδραιώθηκαν τα ομηρικά κείμενα μέχρι σήμερα.