Για μια ουσιαστική προοδευτικότητα

Η προοδευτικότητα για να έχει περιεχόμενο πρέπει να είναι κοινωνικά παρεμβατική να διαμορφώνει τις συνθήκες, τα σκαλοπάτια, πάνω στα οποία θα σταθεί το επόμενο βήμα της κοινωνικής προόδου, ακόμα και της προόδου της ανθρωπότητας συνολικά.

Υπάρχουν δύο θεμέλια πάνω στα οποία εξορισμού στέκεται η προοδευτικότητα:

• Η διαμόρφωση και συνεχής διεύρυνση των συνεργασιών ενός ενιαίου μετώπου το οποίο διατυπώνει και κινείται εντός κοινών συνταγματικών αρχών.
• Η αναγνώριση, διαμόρφωση, και υπεράσπιση της ποικιλομορφίας σε όλα τα πεδία κοινωνικής οργάνωσης, εφόσον εξελίσσεται εντός των κοινών συνταγματικών αρχών. 

Γιατί το ενιαίο μέτωπο είναι αναγκαίος όρος για την προοδευτικότητα;

Το ενιαίο μέτωπο αποτελεί για την προοδευτικότητα, πρωτίστως, διαλεκτική αναγκαιότητα. Αν η προοδευτικότητα δεν είναι ικανή να συγκροτείται σε ένα ενιαίο μέτωπο, τότε δεν είναι ικανή να αποτελεί εκφραστή της κοινωνικής προόδου και φυσικά δεν υφίσταται ως προοοδευτικότητα. 

Πρόοδος, σημαίνει κοινωνική συγκρότηση ικανή να ακυρώνει τους αυτοματισμούς της ιεραρχικής συγκρότησης του εκμεταλλευτικού προτύπου. Το εκμεταλλευτικό πρότυπο διαλύει την κοινωνία, διαλύει κάθε ισότιμη σχέση και κάθε ανθρώπινη σχέση, και αναθέτει την συγκρότηση του εκμεταλλευτικού μηχανισμού σε ιεραρχικές δομές εντολέων και εντολοδόχων. Σε αυτές τις ιεραρχικές δομές η θέση του καθενός καθορίζεται αυστηρά από την οικονομική ή όποια ισχύ του, η οποία μεταφράζεται στο δικαίωμα να δίνει εντολές ή στην υποχρέωση να δέχεται εντολές. Το εκμεταλλευτικό ιεραρχικό πρότυπο αποδομεί τις ανθρώπινες σχέσεις και την κοινωνία στο σύνολό της.

Βασική υποχρέωση της προοδευτικότητας είναι να καταργήσει το εκμεταλλευτικό πρότυπο, δηλαδή την θεωρητικοποίηση της κλοπής, το οποίο κρατά την κοινωνία σε κατάσταση διάλυσης, και να εισάγει στην θέση του ένα εξισωτικό πρότυπο το οποίο να αναδεικνύει την προσφορά ως εργαλείο κοινωνικής συγκρότησης.

Το ενιαίο μέτωπο αποτελεί θεμελιώδη αφετηρία για την προοδευτικότητα καθώς η έλλειψή του προδίδει αδυναμία κοινωνικής συγκρότησης οποιασδήποτε μορφής, πόσω μάλλον μιας κοινωνικής συγκρότησης βασισμένης σε ένα εξισωτικό πρότυπο.

Ένα ενιαίο μέτωπο προκειμένου να συγκροτηθεί απαιτείται η συνδιαμόρφωση και συναποδοχή συνταγματικών αρχών. Κάθε φορέας του ενιαίου μετώπου θα πρέπει να αποδέχεται και να τηρεί τις συνταγματικές αρχές του.

Γιατί η ποικιλομορφία είναι κρίσιμη για την προοδευτικότητα;

"Δεν ενδιαφέρομαι για την τέχνη", ή αλλιώς, "τί είναι πολιτισμός;"

"Δεν ενδιαφέρομαι για την τέχνη", ή αλλιώς, "τί είναι πολιτισμός;"

[Εισαγωγή]

Στάθηκα δίπλα στον Γκέμπελς και θαυμάζαμε μαζί τις Καρυάτιδες. Συζητήσαμε σχεδόν συντετριμμένοι για την απώλεια του αγάλματος της Αθηνάς από τον ναό του Παρθενώνα.
"Τίποτα από αυτά δεν θα είχε υπάρξει αν δεν είχε ποτιστεί η γη της Μήλου με το αίμα των κατοίκων της", μου εκμυστηρεύτηκε χαμηλόφωνα. Με ένα νεύμα συμφώνησα.

Μετά κατηφορίσαμε στους σύγχρονους χώρους τέχνης και δημιουργίας. Αυτούς που φέρουν τα ονοματεπώνυμα των δωρητών τους, οι οποίοι έζησαν ανάμεσά μας, αλλά και πάνω από εμάς. Αυτούς που μετά θάνατον δέχτηκαν να μοιραστούν λίγη από την υπερκόσμια αίγλη τους με τους υποτακτικούς τους, υπενθυμίζοντάς έτσι την οφειλόμενη ευγνωμοσύνη προς τα πρόσωπά τους.

Στ' αλήθεια τώρα,
αποφεύγω αυτούς τους χώρους. Μου θυμίζουν τα χρυσαφικά των παπάδων και όλες τις γκροτέσκ μεταμφιέσεις των ανθρώπων της εξουσίας. Μου θυμίζουν τους "στολισμένους όρθιους πίθηκους που προσπαθούν να μας πείσουν για την ανωτερότητά τους" όπως λέει ο Αντρέας Γεωργίου στο Τέλειο Κράτος.

Η τέχνη, θεωρούν κάποιοι, επιβεβαιώνει την ύπαρξη του πολιτισμού.
Ας αναρωτηθούμε όμως: ο πολιτισμός προσδιορίζεται από τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα ή από την ποιότητα των ανθρώπινων και κοινωνικών σχέσεων; Πιο απλά: Μπορούμε να παράγουμε καλλιτεχνικά δημιουργήματα με τα κόκαλα ανθρώπων που δολοφονούμε; Ο Γκέμπελς τί θα απαντούσε;

[Πρώτο μέρος]

Μία καλή φίλη είπε πως αυτή η προσέγγιση είναι "γκεμπελική", το να προσπαθώ δηλαδή αυθαίρετα να ταυτίσω την αντίθετη άποψη από την δική μου με έναν άνθρωπο που του αποδίδουμε τερατόμορφες ιδιότητες.
Δυστυχώς όμως, ούτε ο Γκέμπελς ήταν κάτι διαφορετικό από άνθρωπος, αλλά ούτε και η άποψή μου τελικά διαφέρει από εκείνην που, ίσως αυθαίρετα, του αποδίδουμε:
Και βέβαια μπορούμε να παράγουμε καλλιτεχνικά δημιουργήματα με τα κόκαλα ανθρώπων που δολοφονούμε.
Το πρόβλημα σε αυτήν την πρόταση δεν βρίσκεται στο τί είδους καλλιτεχνικά δημιουργήματα παράγουμε, αλλά στο ότι μπορούμε να διαπράττουμε μαζικούς φόνους, να τους δικαιολογούμε, και πολύ περισσότερο να τους υμνολογούμε αδιαλείπτως από την εποχή του Ομήρου έως σήμερα. Η τέχνη κινείται μέσα στο εκάστοτε πλαίσιο που ορίζεται από την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων. Αν δίνουμε βραβεία Ειρήνης με τα χρήματα ενός πολεμοκάπηλου, αν κάνουμε πολέμους στο όνομα του θεού της αγάπης, αν δυναστεύουμε κοινωνίες ολόκληρες στο όνομα της ελευθερίας και της δημοκρατίας τότε μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα κινείται και η τέχνη μας.
Είναι έτσι όμως; Και η Γκερνίκα, η Κραυγή, η Αντιγόνη, ο Πόλεμος και Ειρήνη, ο Λόρκα, ο Ριβέρα και ο κατάλογος που δεν τελειώνει;

[Δεύτερο μέρος]

Οι ανάγκες που μας οδηγούν στο να δημιουργούμε καλλιτεχνικά έργα είναι πολυδιάστατες, και διαρκώς σε αμφίδρομη διαδικασία με την εξίσου πολυδιάστατη, προσωπική και συλλογική, διάνοιά μας. Ο πολιτισμός μας που είναι εδραιωμένος στον πόλεμο και τον καταναγκασμό, προσπαθεί, με διάφορα προσχήματα, να αποκρύπτει την γενεσιουργό του αντίφαση: πως δηλαδή ξεχωρίζει τους ανθρώπους σε ανώτερους και κατώτερους, σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους, σε κυρίαρχους και υποταγμένους. Πυλώνας αυτής της προσπάθειας είναι το ιδεολόγημα πως, από την μία, είναι η "φυσική" τάξη που επιβάλλει την υφιστάμενη κοινωνική "τάξη", και από την άλλη, πως κάθε κρατική οντότητα αποτελεί ένα ενιαίο σύνολο ανθρώπων με κοινά συμφέροντα.
Δεν μοιάζει όμως αυτό το ιδεολόγημα να είναι ικανό να καταργήσει την αντίφαση που γεννά ο πολιτισμός του πολέμου και του καταναγκασμού. Άλλωστε, θα ήταν ολότελα παράδοξο ένα ιδεολόγημα να ήταν ικανό να καταργήσει την συνείδηση των ανθρώπων ή να χαλιναγωγήσει το σύνολο της δημιουργικότητάς τους. Έτσι, υπάρχει πάντα ένα μέρος της παραγωγής  κ α ι  καλλιτεχνικών έργων με προέλευση πέρα από τον έλεγχο των κυρίαρχων κέντρων.

[Τρίτο μέρος]

Παρ' όλα αυτά, το ιδεολόγημα των κυρίαρχων διεκδικεί εκ μέρους τους, συνολικά, την πατρότητα των επιστημών, των τεχνολογιών, των τεχνών, αλλά και της ίδιας της έννοιας του πολιτισμού σε οποιαδήποτε έκφανσή του. Αυτή η υποτιθέμενη πατρότητα είναι που δίνει στους κυρίαρχους το αναγκαίο κύρος και την πειθώ που, ως υποτελείς τους, μας κατευνάζει και μας αδρανοποιεί.
Το κύρος που προέρχεται από την κατοχή καλλιτεχνικών έργων, η οριοθέτηση της καλλιτεχνικής παραγωγής, οι μορφές χρηματοδότησης, η απόδοση της καλλιτεχνικής παραγωγής και της αξιολόγησης αποκλειστικά σε ειδικούς, η αναγωγή των καλλιτεχνικών έργων σε οικονομικά μεγέθη, η διαμόρφωση καλλιτεχνικών ιεραρχιών και καλλιτεχνικών εξουσιών, είναι οι τρόποι με τους οποίους χρησιμοποιείται η τέχνη από τους κυρίαρχους. Αυτοί οι τρόποι επιδιώκεται να διαμορφώνουν τον κορμό της καλλιτεχνικής δημιουργίας από την εποχή του Ομήρου έως σήμερα και για όσο ακόμα θα αποδεχόμαστε να ζούμε σε συστήματα κυριαρχίας και υποτέλειας.

[Επίλογος]

Μερικές σκέψεις που θα πρότεινα ως όρους για την ύπαρξη της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής δημιουργίας:
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή εδραιώνεται καταρχήν στην ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων που επιδιώκει να διαμορφώνει.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή δεν αποτελεί προθάλαμο της κεντρικής σκηνής.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή δεν αποτελεί τον ιδανικό χώρο ιδεολογικοποίησης της κακεντρέχειας.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή είναι ο φυσικός χώρος ελεύθερης έκφρασης όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή ψάχνει τρόπους ώστε η καλλιτεχνική παραγωγή, όποια και να είναι η προέλευσή της, να απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή δεν διαμορφώνει ιεραρχίες και εξουσίες.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή δεν μετατρέπει τα επιτεύγματά της σε οικονομικά μεγέθη αλλά ούτε και αναγνωρίζει τέτοια μεγέθη σε οποιαδήποτε επιτεύγματα των ανθρώπων.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή σκιαγραφεί, προτείνει και εφαρμόζει στον βαθμό των δυνατοτήτων της έναν πολιτισμό που δεν περιλαμβάνει την αντίφαση του πολιτισμού των κυρίαρχων.
> Η ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή μπορεί να παραμένει ανεξάρτητη ακόμα και δεσπόζοντας στην κεντρική σκηνή όταν μπορεί να επιβάλλει τους όρους της και εφόσον δεν αποποιείται το αξιακό της σύστημα.

[Μικρό δρώμενο: https://youtu.be/eUKzSr5g-Z0?si=1ZYVdcu7TZl_0p-H]

Ένα χάπι για τον Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι / Σημείωμα για τα δύο κορίτσια που πέταξαν ακούγοντας μουσική

"...

Παραμερίστε.
Δεν θα μου φράξετε το δρόμο.

Κοιτάχτε
αποκεφάλισαν ξανά τ’ αστέρια
ματωμένος ουρανός σα σφαγείο.
Έι, εσύ! Ουρανέ!
Βγάλ’ το καπέλο σου.
Εγώ περνάω.

Ησυχία!
Κοιμάται η οικουμένη
ακουμπώντας το τεράστιο αυτί της
πάνω στο χέρι της το ολόστικτο
απ’ τα τσιμπούρια των άστρων."

Πέταξαν, έχοντας δυνατά μουσική στ' αυτιά τους. Θα ήθελα να ήξερα τί άκουγαν. Ποιά είναι η υπόκρουση που διάλεξαν αυτά τα πλάσματα του μέλλοντος για το τέλος;

Μετά ξεχύθηκαν οι κανονικοποιητές, όλοι αυτοί που έχουν κάνει τον φόβο σημαία, που αραδιάζουν ασυναρτησίες για να δικαιολογούν την προδοσία, που κάνουν καριέρες με ειδικότητα το τίποτα, που φιμώνουν με μέγιστη επιμέλεια την ίδια τους την σκέψη, που ζέχνουν τόσο πολύ ώστε να μην αντιλαμβάνονται ότι η ύπαρξή τους είναι ήδη ένα κουφάρι. 

Χωρίς αμφιβολία, αν για μια στιγμή κάποιο μυθικό ιερό πνεύμα τούς χάριζε την εικόνα τους στον καθρέφτη θα ορμούσαν στο κενό αλαλάζοντες. Και τότε τα πλάσματα του μέλλοντος θα έφερναν το μέλλον, χωρίς βωμούς, χωρίς ανθρωποθυσίες. 

Υποκλίνομαι μπροστά σε αυτά τα πλάσματα του μέλλοντος, στην αγάπη τους, στην απελπισία τους, στην δύναμή τους, στην ομορφιά του κόσμου που φέρνουν.

"Την σκέψη σας που νείρεται
πάνω στο πλαδαρό μυαλό σας
σάμπως ξυγκόθρεφτος λακές
σ’ ένα ντιβάνι λιγδιασμένο,
εγώ θα την τσιγκλάω
επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου
φαρμακερός κι αγροίκος πάντα
ως να χορτάσω χλευασμό.

Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στην ψυχή μου
κι ουδέ σταγόνα γεροντίστικης ευγένειας.
Με την τραχειά κραυγή μου κεραυνώνοντας τον κόσμο,
ωραίος τραβάω, τραβάω,
εικοσιδυό χρονώ λεβέντης.

..."

Τα ποιητικά αποσπάσματα είναι από το τέλος και την αρχή του ποιήματος "Σύννεφο με παντελόνια" του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκι

Το ισλάμ, ο χριστιανισμός και οι κοινωνίες σε πόλεμο

Η αντιπαράθεση είναι κατά βάση κοινωνική και όχι θρησκευτική ή πολιτισμική. Καταπιεσμένες κοινωνίες και άνθρωποι εξεγείρονται ενάντια σε αυτό που κατανοούν ως αιτία και προσωποποίηση της καταπίεσης και της περιθωριοποίησης που βιώνουν.

Είναι άστοχο οι εξεγερτικές συμπεριφορές να αποδίδονται σε θρησκευτικές διδασκαλίες. Το ερώτημα που θα έπρεπε να διατυπώνουμε είναι το εξής: ποιές αιτίες επιτρέπουν σε μία δεισιδαιμονική πρόσληψη του κόσμου να κρύβει τους κοινωνικούς πολέμους πίσω από προσωπεία; Αυτά ακριβώς τα προσωπεία είναι που συντηρούν την αδυναμία μας να διακρίνουμε και να αναλύσουμε διαλεκτικά τον πόλεμο των κυρίαρχων κοινωνιών με τις υπόδουλές τους.  

Κάθε θρησκεία, χωρίς εξαιρέσεις, διδάσκει και εφαρμόζει τον δικό της τύπο κοινωνικής οργάνωσης. Το χριστιανικό κίνημα από την αφετηρία του έπραξε ακριβώς αυτό, δημιουργώντας εξισωτικές κοινωνίες αντίπαλες των κυρίαρχων Ιουδαϊκών και Ρωμαϊκών. Όταν αυτές οι κοινωνίες γιγαντώθηκαν έγιναν βίαιες, εξουσιαστικές και εντέλει αντέγραψαν και αφομοίωσαν τα κύρια χαρακτηριστικά των μέχρι πρότινος πολέμιών τους. Οι χριστιανοί όταν είχαν την δυνατότητα κατέστρεψαν με αμείλικτο τρόπο τα σύμβολα των καταπιεστών τους αλλά και τους ίδιους τους καταπιεστές τους, και όχι μόνο. Η αγάπη και η αδελφοσύνη ήταν πρακτικά πλέον παρελθόν.
Ο χριστιανισμός έκτοτε υπάρχει ως μία βαθιά αντίφαση και συνεχής ρήξη μεταξύ των αρχικών διδασκαλιών του και της σύμπλευσής του με τις κοινωνίες των κυρίαρχων.

Ο συντηρητισμός που εκφράζεται μέσα από την καταπίεση των γυναικών, αλλά και του ερωτισμού γενικά, συναντιέται κατά περιόδους σε κάθε κίνημα που επιδιώκει τον εξισωτισμό. Είναι πανάρχαιος κανόνας, πως, ό,τι μπορεί να επιθυμήσει ο καθένας θέτοντας σε κίνδυνο την συνοχή της κοινότητας πρέπει να είναι απαγορευμένο. Αυτό αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ανθρώπινου πολιτισμού πάνω στην οποία χτίστηκαν οι θρησκείες και τα κοινωνικά συστήματα.

Ο ισλαμισμός χρησιμοποιεί με αυστηρότητα τον συντηρητισμό που αφορά την καταπίεση των γυναικών και του ερωτισμού προσδίδοντας έτσι στην κοινωνία ένα πειστικό προσωπείο εξισωτισμού, υπενθυμίζοντας μεν από την μία πως το βασικό διακύβευμα για τους ανθρώπους είναι η σεξουαλική ικανοποίηση, από την άλλη όμως παραπλανώντας και αποστρέφοντας το βλέμμα των καταπιεσμένων από αυτούς που με τον πλούτο τους μπορούν να εξαγοράζουν την πρόσβαση σε οποιαδήποτε "αμαρτία".
... . Στην πραγματικότητα όμως επιβάλλει ένα σύστημα ανισοτήτων που αναιρείται μόνο στην υπόσχεση της προσδοκούμενης μετά θάνατον ζωή. Στον ισλαμισμό, ο οποίος είναι με απόλυτο τρόπο δημιούργημα της εξουσίας, δεν ενυπάρχει κάποια αντίφαση ανάλογη με αυτήν που υπάρχει στον χριστιανισμό. Η εξουσία και η ιεραρχία αποτελούν εγγενή χαρακτηριστικά του.

...
Τόσο ο χριστιανισμός όσο και ο ισλαμισμός στην αφετηρία τους υπόσχονται την ισοτιμία έστω και μετά θάνατον.
...

Το ευαγγέλιο του περισπούδαστου κακούργου

Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι.
Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά.
Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη.
Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι. …

Έχοντας προ πολλού εγκαθιδρυθεί η οικονομία του πολέμου, δηλαδή ο φόνος και η υποδούλωση ως μέσο βιοπορισμού, στην ελληνική σκέψη των κλασσικών χρόνων αναδύεται ξανά και ξανά η ανάγκη για ηθική νομιμοποίηση του διαρκούς εγκλήματος. 

Ο Ξενοφώντας μέσα από τα λόγια του Κύρου παρέχει ένα ιδανικό μανιφέστο, ένα ευαγγέλιο το οποίο τηρείται ευλαβικά μέχρι σήμερα από κάθε κακούργο πειρατή, περισπούδαστο υπερασπιστή της "διεθνούς νομιμότητας", ή εκμεταλλευτή της διπλανής πόρτας.

Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους ομότιμους / απόσπασμα

Από Carole Raddato - https://www.flickr.com/photos/carolemage/53387950886/,
CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=157922864

Θερσίτης, η εξέγερση του αυλικού ποιητή

 ... Γιε του Ατρέα, πάλι κακιωμένος είσαι; Τι σου λείπει πια; Γεμάτες χαλκό είναι οι σκηνές σου και μέσα σ’ αυτές σε περιμένουν πολλές πανέμορφες γυναίκες που εμείς οι Αχαιοί σε σένα πρώτο-πρώτο παραδίνουμε, όποτε κυριεύουμε μια πόλη. Έχεις ανάγκη κι από άλλο χρυσάφι που κάποιος από τους Τρώες θα σου φέρει ως λύτρα για το γιο του που θα τον έχω αιχμαλωτίσει εγώ ή άλλος Αχαιός; Ή μήπως θέλεις κανένα δροσερό κορίτσι για να σμίγεις γλυκά μαζί του και να το ’χεις χωριστά από τους άλλους, μόνο για τον εαυτό σου; Δεν ταιριάζει σε σένα που είσαι άρχοντας να τυραννάς τους Αχαιούς. Κακομοίρηδες, τρομάρα σας, γυναίκες κι όχι άνδρες Αχαιοί! Πάμε να γυρίσουμε στην πατρίδα με τα πλοία μας κι ας τον αφήσουμε τούτον εδώ στην Τροία να χαίρεται τα τιμητικά του δώρα. Έτσι για να καταλάβει αν εμείς τον βοηθήσαμε ή δεν τον βοηθήσαμε σε τίποτα. ...

Τί είναι αυτά τα λόγια που με πονηριά και μαεστρία βάζει ο αυλικός ποιητής στο στόμα του βασιλιά Θερσίτη μπροστά στην συνέλευση των Αχαιών, για να τον ξυλοφορτώσει αμέσως μετά και να τον "επαναφέρει στην τάξη" ο "σοφός" Οδυσσέας;

Σε μία μόνο παράγραφο φανερώνεται με τον πιο ωμό τρόπο η πραγματικότητα του πολέμου που δεν είναι άλλη από την πειρατεία, την ληστεία και την υποδούλωση. Χλευάζει κατάμουτρα ο διασκεδαστής του παλατιού τα πολεμοχαρή αφεντικά του κι ας παρουσιάζει την φωνή της λογικής με την μορφή ενός αλλήθωρου, καμπούρη, φαλακρού παρακατιανού βασιλιά που στο τέλος τον γελοιοποιεί μπροστά σε όλο το στράτευμα ο θεματοφύλακας του νέου κόσμου της βίας και της ληστείας, ο Οδυσσέας.

Τα Ομηρικά Κείμενα που διδάσκονται επί 3.000 χρόνια αποτελούν το πρωταρχικό ιδεολογικό θεμέλιο της σύγχρονης πολιτισμικής αθλιότητας που αναγνωρίζει την απάνθρωπη συνθήκη του πολέμου, της ληστείας και της υποδούλωσης, ως μία φυσική συνθήκη για το ανθρώπινο είδος, και όχι ως μία καταστροφική επιλογή που επιβάλλουν με την βία σε όλη την ανθρωπότητα άνθρωποι με νοσηρές προσωπικότητες.

Ομήρου, Ιλιάδα Β’ 211-277. Συνέλευση Αχαιών και επεισόδιο Οδυσσέα-Θερσίτη

Λέξεις και κυριαρχία. Μελέτη και σκέψεις πάνω στο βιβλίο του Johann Chapoutot, Libres d'obeir

Johann Chapoutot, Libres d'obeir, Ελεύθερος να υπακούς, Εκδόσεις Άγρα

Λεξιλόγιο της ναζιστικής θεωρίας

• menschenfuhrung, μάνατζμεντ, καθοδήγηση στο πλαίσιο της ενότητας της φυλής
• volksgenossen, φυλετικοί σύντροφοι
• leistungsfahig, αποδοτικός, παραγωγικός, κερδοφόρος
• leistung, εντατική δράση
• menchenmaterial, ο άνθρωπος μηχανή-εργαλείο-αντικείμενο
• leistungsunfahige, μή παραγωγικά μή αποδοτικά άτομα
• lebensunswurdige Menschen, άνθρωποι ανάξιοι να ζουν
• leere Menschenhulsen, ανθρώπινα σώματα-άδειοι φάκελοι
• Jedem das Seine, στον καθένα αυτό που του αναλογεί
• Kraft durch Freude, δύναμη μέσω της χαράς (κρατική συνδικαλιστική υπηρεσία KdF)
• Amt Schonheit der Arbeit, η ομορφιά της εργασίας (παράρτημα του KdF)
• fanatischer Wille, η φανατική θέληση
• Leistungsgemeinschaft, κοινωνία παραγωγής και αποδοτικότητας
• Betriebsgemeinschaft, αλληλεγγύη εργατών και αφεντικών
• Mitbestimmung, ομαδική λήψη αποφάσεων (αφεντικά και εργάτες)

Γιατί να στεκόμαστε σε ορισμούς;

Η φρασεολογία και η χρήση των λέξεων αποτελούν μέσα διαμόρφωσης ατομικής και συλλογικής συνείδησης καθώς και μέσα χειραγώγησης. Το χτίσιμο ενός λόγου κοινωνικής απελευθέρωσης είναι προϋπόθεση για την διαμόρφωση των συνθηκών που θα φέρουν την κοινωνική απελευθέρωση. Έχουμε την ευθύνη να αναζητήσουμε την χειραγώγηση που κρύβεται σε κάθε λέξη που έχουμε διδαχθεί, αλλά και να επαναπροσδιορίσουμε τις λέξεις με τρόπο που να νοηματοδοτείται ένα αξιακό πλαίσιο για τον κόσμο, ικανό να φανερώνει τον δρόμο της απελευθέρωσης της ανθρωπότητας από τα δεσμά της εκμετάλλευσης.

Ποιά είναι η κύρια λεκτική χειραγώγηση από την οποία πρέπει να απελευθερωθούμε;

Πρώτα από όλα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε την απάτη που κρύβεται πίσω από την ταύτιση των εννοιών "έθνος", "κοινωνία", "κράτος".

Ένας ορισμός για την "κοινωνία"

Κοινωνία, είναι ένα σύνολο ανθρώπων του οποίου το κάθε μέλος αναγνωρίζει αυτονόητα την εξασφάλιση της δικής του ευζωίας αμφίδρομα εξαρτώμενη με την εξασφάλιση της ευζωίας καθενός από τα υπόλοιπα μέλη του συνόλου αυτού.

 

Ένας ορισμός για το "κράτος"

Κράτος, είναι το βασικό εργαλείο μιας πειρατικής κοινωνίας προκειμένου να εξασφαλίζει την σε βάθος χρόνου κλοπή πόρων και την εκμετάλλευση των υποτελών κοινωνιών της. Μέσα σε κάθε κράτος υπάρχει πάντα τουλάχιστον μία πειρατική κοινωνία και τουλάχιστον μία υποτελής κοινωνία.

Ένας ορισμός για το "έθνος"

Έθνος, είναι μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζει την συνοχή της μέσα από ένα σύνολο υποτιθέμενων κοινών πεποιθήσεων οι οποίες μπορεί να έχουν ως βάση τόσο μυθολογικά όσο και πραγματικά στοιχεία. 

Τί σημαίνει "κοινωνική τάξη";

Ο όρος "κοινωνική τάξη" είναι παραπλανητικός καθώς υπονοεί και διδάσκει ότι μία κοινωνία μπορεί να αποτελείται από εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους οι οποίοι έχουν καταμερισμένες αρμοδιότητες και προσδοκώμενη συνεισφορά σε έναν κοινό σκοπό, καθώς και κοινές επιδιώξεις στο πλαίσιο ενός υποτιθέμενου ενιαίου κοινωνικού σώματος. Έτσι, ο δούλος και ο αφέντης, ο υπάλληλος και ο εργοδότης, παρουσιάζονται εξίσου ως μέλη μιας ενιαίας κοινωνίας, ανήκοντας όμως σε διαφορετικές "κοινωνικές τάξεις" της, υπηρετώντας όμως πάντα από κοινού τα εξ ορισμού μείζονα αμοιβαία συμφέροντά τους, αλλά και διαπραγματεύονται μεταξύ τους τις τυχόν ελάσσονος σημασίας αποκλίσεις, ως μέλη της μεγάλης οικογένειας που ονομάζεται "κοινωνία".

Έθνος, κοινωνία, και κράτος

Σύμφωνα με την φρασεολογία της κοινωνικής χειραγώγησης, το "έθνος" αποτελεί το μείζον αμοιβαίο ιδανικό και κανονιστικό σύμβολο της "μεγάλης οικογένειας"-"κοινωνίας", ενώ το "κράτος" είναι ο λειτουργικός εκφραστής και προστατευτική κατοικία της "μεγάλης οικογένειας"-"κοινωνίας", των ιδανικών, και των συμβόλων της.

Ας θυμηθούμε τα λόγια του Ξενοφώντα καθώς μέσα από την ομιλία του Κύρου προσπαθεί να ιδεολογικοποιήσει το απάνθρωπο σύστημα βιοπορισμού μέσω της κλοπής ξένων αγαθών και της υποδούλωσης ανθρώπων:

Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά. Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη. Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι. …

Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους ομότιμους / απόσπασμα

Έχοντας προ πολλού εγκαθιδρυθεί η οικονομία του πολέμου, δηλαδή ο φόνος και η υποδούλωση ως μέσο βιοπορισμού, στην ελληνική σκέψη αναδύεται ξανά και ξανά η ανάγκη για ηθική νομιμοποίηση του διαρκούς εγκλήματος. Ο Ξενοφώντας μέσα από τα λόγια του Κύρου παρέχει ένα ιδανικό μανιφέστο, ένα ευαγγέλιο, το οποίο τηρείται ευλαβικά μέχρι σήμερα από κάθε κακούργο πειρατή και περισπούδαστο υπερασπιστή της διεθνούς νομιμότητας.

 

Και συνεχίζει:

… Δεν πρέπει όμως καθόλου να μεταδίδουμε γνώσεις πολεμικής τέχνης και μελέτης σ’ αυτούς που θέλουμε να κάνουμε εργάτες και φορολογούμενους για μας, αλλά πρέπει να έχουμε υπεροχή σ’ αυτές τις ασκήσεις ξέροντας ότι αυτά οι θεοί τα φανέρωσαν στους ανθρώπους ως όργανα ελευθερίας και ευτυχίας. Και όπως ακριβώς έχουμε πάρει από εκείνους τα όπλα τους,  έτσι κι εμείς δεν πρέπει ποτέ να μείνουμε χωρίς όπλα ξέροντας καλά ότι όσοι κάθε φορά βρίσκονται πάρα πολύ κοντά στα όπλα, εκείνοι είναι που τα έχουν δικά τους, όταν θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν. …

Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους ομότιμους / απόσπασμα

Ο Ξενοφώντας σε αυτό το απόσπασμα ιδεολογικοποιεί και κανονικοποιεί την κλοπή και την υποδούλωση. Η εξοικείωση όμως και η κανονικοποίηση της πειρατείας διδάσκεται στον ελληνικό χώρο ήδη ίσως και χίλια χρόνια. Ας δούμε ένα τέτοιο δείγμα από τα ομηρικά κείμενα όπου ο αυλικός ποιητής παρεισφρέει με πονηριά την χυδαία πραγματικότητα της πειρατείας μέσα από τα λόγια του Θερσίτη προς την συνέλευση των Αχαιών, ο οποίος αμέσως μετά θα ξυλοφορτωθεί και θα συνετιστεί από τον "σοφό" Οδυσσέα μπροστά σε όλο το στράτευμα:

... Γιε του Ατρέα, πάλι κακιωμένος είσαι; Τι σου λείπει πια; Γεμάτες χαλκό είναι οι σκηνές σου και μέσα σ’ αυτές σε περιμένουν πολλές πανέμορφες γυναίκες που εμείς οι Αχαιοί σε σένα πρώτο-πρώτο παραδίνουμε, όποτε κυριεύουμε μια πόλη. Έχεις ανάγκη κι από άλλο χρυσάφι που κάποιος από τους Τρώες θα σου φέρει ως λύτρα για το γιο του που θα τον έχω αιχμαλωτίσει εγώ ή άλλος Αχαιός; Ή μήπως θέλεις κανένα δροσερό κορίτσι για να σμίγεις γλυκά μαζί του και να το ’χεις χωριστά από τους άλλους, μόνο για τον εαυτό σου; Δεν ταιριάζει σε σένα που είσαι άρχοντας να τυραννάς τους Αχαιούς. Κακομοίρηδες, τρομάρα σας, γυναίκες κι όχι άνδρες Αχαιοί! Πάμε να γυρίσουμε στην πατρίδα με τα πλοία μας κι ας τον αφήσουμε τούτον εδώ στην Τροία να χαίρεται τα τιμητικά του δώρα. Έτσι για να καταλάβει αν εμείς τον βοηθήσαμε ή δεν τον βοηθήσαμε σε τίποτα. ...

Δεν είναι όμως ο πρώτος, καθώς έχει προηγηθεί ο Θουκυδίδης με λιγότερο ίσως διδακτικό ύφος:

[Λένε οι Αθηναίοι] 

... ξέρετε και ξέρουμε ότι κατά την κρίση των ανθρώπων το δίκαιο λογαριάζεται όταν υπάρχει ίση δύναμη για την επιβολή του κι ότι, όταν αυτό δε συμβαίνει, οι δυνατοί κάνουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους κι οι αδύναμοι υποχωρούν κι αποδέχονται. ... 

... Έχουμε τη γνώμη για τους θεούς και τη βεβαιότητα για τους ανθρώπους, ότι, αναγκασμένοι από ένα φυσικό νόμο επιβάλλουν πάντα την εξουσία τους όπου είναι πιο δυνατοί . Το νόμο αυτό ούτε εμείς τον θεσπίσαμε ούτε θεσπισμένο πρώτοι εμείς τον εφαρμόσαμε , αλλά τον βρήκαμε να υπάρχει και θα τον αφήσουμε να υπάρχει παντοτινά, και τον εφαρμόζουμε ξέροντας ότι κι εσείς και άλλοι, αν αποκτούσατε την ίδια δύναμη με μας, θα κάνατε τα ίδια. ...

... Γιε του Ατρέα, πάλι κακιωμένος είσαι; Τι σου λείπει πια; Γεμάτες χαλκό είναι οι σκηνές σου και μέσα σ’ αυτές σε περιμένουν πολλές πανέμορφες γυναίκες που εμείς οι Αχαιοί σε σένα πρώτο-πρώτο παραδίνουμε, όποτε κυριεύουμε μια πόλη. Έχεις ανάγκη κι από άλλο χρυσάφι που κάποιος από τους Τρώες θα σου φέρει ως λύτρα για το γιο του που θα τον έχω αιχμαλωτίσει εγώ ή άλλος Αχαιός; Ή μήπως θέλεις κανένα δροσερό κορίτσι για να σμίγεις γλυκά μαζί του και να το ’χεις χωριστά από τους άλλους, μόνο για τον εαυτό σου; Δεν ταιριάζει σε σένα που είσαι άρχοντας να τυραννάς τους Αχαιούς. Κακομοίρηδες, τρομάρα σας, γυναίκες κι όχι άνδρες Αχαιοί! Πάμε να γυρίσουμε στην πατρίδα με τα πλοία μας κι ας τον αφήσουμε τούτον εδώ στην Τροία να χαίρεται τα τιμητικά του δώρα. Έτσι για να καταλάβει αν εμείς τον βοηθήσαμε ή δεν τον βοηθήσαμε σε τίποτα. ...

Τί είναι αυτά τα λόγια που με πονηριά και μαεστρία βάζει ο αυλικός ποιητής στο στόμα του βασιλιά Θερσίτη μπροστά στην συνέλευση των Αχαιών, για να τον ξυλοφορτώσει αμέσως μετά και να τον "επαναφέρει στην τάξη" ο "σοφός" Οδυσσέας;

Σε μία μόνο παράγραφο φανερώνεται με τον πιο ωμό τρόπο η πραγματικότητα του πολέμου που δεν είναι άλλη από την πειρατεία, την ληστεία και την υποδούλωση. Χλευάζει κατάμουτρα ο διασκεδαστής του παλατιού τα πολεμοχαρή αφεντικά του κι ας παρουσιάζει την φωνή της λογικής με την μορφή ενός αλλήθωρου, καμπούρη, φαλακρού παρακατιανού βασιλιά που στο τέλος τον γελοιοποιεί μπροστά σε όλο το στράτευμα ο θεματοφύλακας του νέου κόσμου της βίας και της ληστείας, ο Οδυσσέας.

Τα Ομηρικά Κείμενα που διδάσκονται επί 3.000 χρόνια αποτελούν το ιδεολογικό θεμέλιο της σύγχρονης πολιτισμικής αθλιότητας που αναγνωρίζει την απάνθρωπη συνθήκη του πολέμου, της ληστείας και της υποδούλωσης ως μία φυσική συνθήκη για το ανθρώπινο είδος, και όχι ως μία καταστροφική επιλογή που επιβάλλουν σε όλη την ανθρωπότητα άνθρωποι με νοσηρές προσωπικότητες.

Πολιτισμός και Βαρβαρότητα

Χριστόφορος Κολόμβος (12-14 Οκτωβρίου 1492)

«Είναι όλοι τους καλοφτιαγμένοι, με όμορφα σώματα και ωραία χαρακτηριστικά... Δεν φέρουν όπλα και δεν τα γνωρίζουν, γιατί τους έδειξα σπαθιά και τα έπιαναν από τη λεπίδα και κόβονταν από άγνοια...»

«Είναι πολύ αφελείς και γενναιόδωροι με ό,τι έχουν, σε τέτοιο βαθμό που κανείς δεν θα το πίστευε αν δεν το έβλεπε... Αν τους ζητήσεις κάτι, δεν λένε ποτέ όχι, αντίθετα σε προσκαλούν να το δεχτείς...»

«Θα γινόντουσαν καλοί υπηρέτες, με ευφυΐα, καθώς παρατήρησα ότι επαναλαμβάνουν γρήγορα όσα τους λέμε... Πιστεύω ότι θα μπορούσαν εύκολα να γίνουν Χριστιανοί, καθώς μου φάνηκε ότι δεν είχαν θρησκεία.»

«Με 50 άνδρες, θα μπορούσαν όλοι να τεθούν υπό υποταγή και να τους κάνουμε να κάνουν ό,τι θέλουμε.»

«Μας έφεραν παπαγάλους, βαμβακερά νήματα σε κουβάρια, δόρατα και πολλά άλλα πράγματα, τα οποία αντάλλαξαν με γυάλινες χάντρες και κουδουνάκια γερακιών. Αντάλλαξαν πρόθυμα όλα όσα είχαν...»

«Προσπαθούσα να μάθω αν υπήρχε χρυσός...»

«Στις 12 Οκτωβρίου... αποβιβάστηκα σε ένα νησί... Ονόμασα το νησί Σαν Σαλβαδόρ... Πήρα κατοχή αυτού για τον Βασιλιά και τη Βασίλισσα, χωρίς καμία αντίσταση.»

Γέννα, της Μυρτώς Λουκά

Ό,τι βλέπω και ζω γύρω μου μού επιβεβαιώνει πως βρίσκεται σε εξέλιξη μία οργανωμένη προσπάθεια εμείς οι άνθρωποι να γίνουμε μηχανές, να απανθρωπιστούμε, να γυρίσουμε στην πρώτιστη μορφή ζωής, μόρια που αλληλεπιδρούν μηχανικά χωρίς συναίσθηση και συνείδηση.

Συντελείται αυτή η διαδικασία αργά και δεν την αντιλαμβανόμαστε. Είμαστε ο μουδιασμένος βάτραχος στην κατσαρόλα που ολοένα ανεβάζει θερμοκρασία.

Αυτή είναι η επιταγή της εξουσίας. Να είμαστε μηχανές, όσο πιο εξειδικευμένες τόσο καλύτερα, σαν το άλογο με τις παρωπίδες, ή την παστουμένη γίδα. Να παράγουμε πλούτο που θα εξαφανίζεται από μπροστά μας, όπως για την αγελάδα εξαφανίζεται το γάλα μαζί με το μοσχάρι της. Μετριόμαστε καθημερινά αν κατεβάσαμε αρκετό γάλα, αν οι επιδόσεις μας ανταποκρίνονται στις προσδοκίες της εξουσίας, μετριόμαστε αν παράγουμε, αν καταναλώνουμε, αν υπακούμε, αν αισθανόμαστε υπερβολικά.

Πρέπει να ελεγχόμαστε γιατί είμαστε ελαττωματικές μηχανές, μηχανές που μπορούν να αισθάνονται και να συναισθάνονται. Μηχανές που αντιστέκονται στην εξειδίκευση, μηχανές που αντιδρούν άθελά τους ακόμα και όταν με κάθε ειλικρίνεια προσπαθούν να βυθίζονται στην ασφάλεια της άκρατης υποτακτικότητας. Πονάμε όταν εκτελούμε εντολές και πονάμε εξίσου όταν βρισκόμαστε ελεύθεροι να επιλέξουμε. 

Μπορούμε να αξιολογούμε τον βαθμό της υποταγής μας και να επιχαίρουμε για αυτά που μας κάνουν πιο επιτυχείς μηχανές.

Μπορούμε να κλαίμε και να θρηνούμε μόνοι, συνθλιμένοι από τα αλλότρια σταθμά της εξουσίας.

Μπορούμε να εξεγειρόμαστε, να αναζητούμε τα δικά μας μέτρα, την ανθρωπινότητά μας, την πολυπλοκότητά μας. Θρασείς και ελεύθεροι. 

Σε έναν ιδανικό χώρο, έναν μίζερο διάδρομο δημόσιου κτηρίου, ανάμεσα σε ξεχασμένες ανακοινώσεις και κουρασμένα βλέμματα μία νέα γυναίκα καταθέτει αυτές τις μέρες το επαναστατικό μανιφέστο της. Θάρρος και αλήθεια μαζί παράγουν ζωή, έρωτα και ανθρωπινότητα στην πιο ατόφια μορφή τους.

Γέννα, της Μυρτώς Λουκά

ΠΟΦΠΑ, Ιπποκράτους 15, 4ος όροφος

Από τις 22 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 13 Οκτωβρίου 2025

9:00-21:00

Ο πόλεμος που έρχεται και ο πόλεμος που ζούμε

Εισαγωγή

Το κίνητρο για την συγγραφή αυτών των σημειώσεων δεν είναι φιλολογικό. Αν δεν αναγνωρίσουμε το απάνθρωπο θεμέλιο που συγκροτεί την σύγχρονη κοινωνική οργάνωση και τα κράτη, θα είναι εσαεί αδύνατον να απαλλαγούμε από την απανθρωπιά που ταλανίζει τις ζωές μας.

Όσο οι ζωές μας και ο διανοητικός και υλικός πλούτος παραδίδονται στα χέρια αχόρταγων και νοσηρών ανθρώπων για να σπαταλώνται στους αέναους ανταγωνισμούς τους, ολόκληρη η ανθρωπότητα θα είναι υπόδουλη αλλά και αναξιοπρεπής.

Υπάρχει ένα θεμελιώδες σφάλμα σε κάθε προσέγγιση που κάνουμε στα φλέγοντα προβλήματα της κοινωνίας: Κατανοούμε και αντιμετωπίζουμε την κοινωνία ως ένα σύνολο ανθρώπων οι οποίοι, παρόλες τις διαφορές τους, παραμένουν αφοσιωμένοι σε ένα ευρύτερο κοινό πλαίσιο συμφερόντων τα οποία, διαφορές και κοινά συμφέροντα, ρυθμίζονται μέσα από την λειτουργία μιας ενιαίας κοινωνικής οργάνωσης που ονομάζεται Κράτος. Θεωρούμε δηλαδή πως το Κράτος είναι ταυτόσημο με την κοινωνία και πάνω σε αυτή την θεώρηση χτίζουμε τις κοινωνικές προσεγγίσεις μας. 

Επιδίωξη αυτών των σημειώσεων είναι να αναγνωρίσουμε πως το Κράτος δεν εκφράζει μία ενιαία κοινωνία, αλλά είναι ο μηχανισμός που επιβάλλει και επικυρώνει την κυριαρχία μιας εξουσιαστικής κοινωνίας πάνω σε μία ή περισσότερες υποτελείς της κοινωνίες. Αν δεν εξασκηθούμε να αναγνωρίζουμε το Κράτος ως αυτό που είναι, αλλά προσδοκούμε από αυτό τις φροντίδες μιας στοργικής μητέρας που πάντα φροντίζει τα παιδιά της και αργά ή γρήγορα αναγνωρίζει και διορθώνει τα λάθη της, τότε μπροστά μας θα βρίσκονται οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι.

Γράφει ο Ένγκελς πριν από περίπου 150 χρόνια: "Το καθεστώς των γενών αρχικά δεν ήξερε την δουλεία, επομένως δεν ήξερε και τα μέσα να κρατά σε χαλινάρι αυτή την μάζα ανελεύθερων." -Φρίντριχ Ένγκελς για την γέννηση του Αθηναϊκού Κράτους, "Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του Κράτους". Σε αυτό το απόσπασμα ο Ένγκελς περνά για ακόμα μία φορά ξώφαλτσα από την συνειδητοποίηση ότι είναι ακριβώς η επινόηση της υποδούλωσης ο σπόρος που γέννησε την πατριαρχική οικογένεια, την ατομική ιδιοκτησία, και το Κράτος, και όχι κάποια νομοτελειακή εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών.

Μία πολύ περιληπτική περιγραφή του κόσμου μας

Ένα κρίσιμο, συγκλονιστικό συμβάν πριν από 5.000 χρόνια εξαπλώθηκε σαν μικρόβιο και καθορίζει σήμερα τις ζωές των ανθρώπων σε ολόκληρο τον πλανήτη. Είναι η θέληση κάποιων ανθρώπων, όχι μόνο να κλέψουν τα αγαθά και την γη άλλων ανθρώπων, αλλά και να τους υποτάξουν σαν να είναι τα οικόσιτα κοπάδια τους.

Είναι η στιγμή που γεννιέται η υποδούλωση. Μια ακραία βίαιη στιγμή που όμως δεν λήγει όπως μια πράξη πειρατείας αλλά συντηρείται στο διηνεκές, καθώς η διατήρηση ανθρώπινων κοπαδιών απαιτεί κι αυτή τσοπανόσκυλα, φράχτες, στρούγκες και ταΐστρες.

Ο μηχανισμός διατήρησης των ανθρώπινων κοπαδιών ονομάζεται Κράτος. Το Κράτος γεννήθηκε ως ένας μηχανισμός διατήρησης, επέκτασης και εμβάθυνσης της υποδούλωσης και εκμετάλλευσης, και παραμένει ως τέτοιο.

Πόσο λίγη σημασία δίνουμε στα λόγια των Ελλήνων οι οποίοι έκθαμβοι και μοιραίοι κατέγραψαν αυτή την κοσμογονία την στιγμή που συντελούνταν...!

Ο Πάλλαντας, Τιτάνας και θεός της πολεμικής τέχνης και εκστρατείας, και η απεχθής και φρικαλέα Ωκεανίδα Στύγα, προσωποποίηση του ομώνυμου ποταμού του Άδη, έκαναν μαζί τέσσερα παιδιά. Τον Ζήλο, την Βία, την Νίκη, και τον Κράτο. Ας συλλογιστούμε λίγο αυτά τα ονόματα:

Ο Ζήλος, η βούληση, ο οίστρος, το πάθος,

Η Βία, ο πόλεμος, ο θάνατος, η επιβολή,

Η Νίκη, η κυριαρχία, η υποδούλωση,

Ο Κράτος, η διατήρηση, η εγκαθίδρυση, η εξουσία.

Ας θυμηθούμε ακόμα τον Κράτο μαζί με την Βία να σέρνουν τον Τιτάνα Προμηθέα, σύμβολο της διαμοιραζόμενης και ελεύθερης γνώσης, στα ύψη του Καυκάσου για να τον αλυσοδέσει ο θεός της εργασίας, ο Ήφαιστος. Με λίγα λόγια, μας λέει ο Αισχύλος πριν από 2.500 χρόνια:

Την ελεύθερη γνώση την αλυσοδένει η εργασία κατ' απαίτηση της εξουσίας!

Επιγραμματικά οι άμεσες επιπτώσεις από την επινόηση του πολέμου ως μέσου παραγωγής

• Διαρκής Πόλεμος: Η υποδούλωση, όπου επικρατεί, καθιστά τον πόλεμο διαρκή. Τα ανθρώπινα κοπάδια δεν κουλαντρίζονται με έναν φράχτη και πέντε τσοπανόσκυλα, παρά μόνο με την συνεχή απειλή βίας.
• Εξουσία: Ο διαρκής πόλεμος απαιτεί την διαρκή πολεμική αρχηγία. Ο ευκαιριακός πολεμικός αρχηγός που συναντάμε στις εξισωτικές κοινωνίες, μετατρέπεται μέσα σε μια στιγμή σε πραγματική εξουσία για να κάτσει έκτοτε όχι μόνο στον σβέρκο των δούλων της φυλής, αλλά και στον σβέρκο της ίδιας της φυλής του.
• Ατομική ιδιοκτησία: Τα λάφυρα -αγαθά, εκτάσεις, κτίσματα, και άνθρωποι, κατανέμονται στους πολεμιστές. Δημιουργείται η νέα πραγματικότητα της ατομικής κτήσης, της ατομικής ιδιοκτησίας.
• Απανθρωποποίηση: Οι υπόδουλοι χάνουν την ανθρώπινη υπόσταση, άντρες και γυναίκες γίνονται λάφυρα, αντικείμενα τα οποία αντιμετωπίζονται ως κοπάδια ζώων.
• Ο πόλεμος ως μέσο παραγωγής: Για τους κυρίαρχους, το μέσο βιοπορισμού, το μέσο παραγωγής, είναι πλέον τα όπλα τους, όχι όμως για το κυνήγι ζώων, αλλά για την υποδούλωση άλλων ανθρώπων μέσω του πολέμου. 
• Σε έναν κόσμο όπου το μέσο παραγωγής είναι ο πόλεμος, οι γυναίκες χάνουν την κεντρική θέση τους στην κοινότητα και περιορίζονται στην τεκνοποίηση κληρονόμων της ιδιοκτησίας και της ισχύος των πολεμιστών.
• Τα περίπλοκα διαπραγματευτικά συστήματα ισορροπιών εντός και εκτός των φυλών καταργούνται και αντικαθίστανται από μία κεντρική αρχή: ο ρυθμιστικός κανόνας των ανθρώπινων σχέσεων θα είναι εφεξής η ισχύς και ο εκβιασμός.

Ένας νέος κόσμος έχει γεννηθεί για να εξαπλωθεί αργά και επώδυνα σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου. Τα δύο μεγαλύτερα εμπόδια σε αυτή την εξάπλωση, όπως μαρτυρούν οι Έλληνες, είναι η αντίσταση των φυλών στην αποδοχή και νομιμοποίηση της βίας και της ληστείας ως μέσου βιοπορισμού, καθώς και η συντελούμενη ύβρις προς τις αρχέγονες παραδόσεις της ανθρωπότητας, στις οποίες η γυναίκα -γεννήτωρ και τροφοδότης, έχει την κεντρική θέση. Έτσι, τα ομηρικά κείμενα -το βιβλίο διδασκαλίας του νέου απάνθρωπου κόσμου, ξεκινούν και τελειώνουν προπαγανδίζοντας τον νέο ρόλο της γυναίκας, υποταγμένης στην ισχύ και την βούληση του νικητή πολεμιστή, ενώ σε όλη την αφήγηση εξυμνείται η λεηλασία και η βία ως ηρωισμός και γενναιότητα.

Αυτόν τον νέο κόσμο διδασκόμαστε επί τουλάχιστον 3.000 χρόνια να τον αναγνωρίζουμε και να τον ονομάζουμε "ανθρώπινο πολιτισμό", ακόμα και "ανθρώπινη φύση". Στην πραγματικότητα ο ονομαζόμενος "ανθρώπινος πολιτισμός" και η "ανθρώπινη φύση" είναι μια επινόηση χυδαίων πολεμοχαρών ανθρώπων η οποία παράγει αυτοματισμούς ικανούς, όπως διαφαίνεται πλέον ξεκάθαρα, να οδηγήσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα στην καταστροφή. Αυτή η διατύπωση διόλου δεν επιδιώκει να αναιρέσει ή να υποτιμήσει τα ανθρώπινα επιτεύγματα στις επιστήμες, τις τεχνογνωσίες και τις τέχνες. Υποδηλώνει ωστόσο πως όλα τα ανθρώπινα επιτεύγματα βρίσκονται στην υπηρεσία των πολεμικών κυρίαρχων με σκοπό την μέγιστη απόδοση των ανθρώπινων κοπαδιών, για τις ιδιοτελείς απολαύσεις τους και την μακροημέρευσή τους. 

Ας μην ξεχνάμε: ο Προμηθέας, ο θεός της ελεύθερης γνώσης, βρίσκεται αλυσοδεμένος στον Καύκασο.

Ένας ακαταμάχητος αυτοματισμός και ένας καταστροφικός φαύλος κύκλος

Η επινόηση της μετατροπής των όπλων σε μέσα παραγωγής μέσω του πολέμου επέφερε στις φυλές και στην ανθρωπότητα δευτερεύουσες επιπτώσεις, και το χειρότερο δημιούργησε καταστροφικούς αυτοματισμούς τους οποίους μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα αδυνατεί να χαλιναγωγήσει.

Όποιος βρέθηκε και βρίσκεται αντιμέτωπος με την υποδούλωση είχε και έχει τρεις προοπτικές:

1. Να αντισταθεί και να υπερνικήσει τους εισβολείς,
2. Να υποταχθεί είτε έχοντας αντισταθεί είτε όχι,
3. Να φύγει από την περιοχή του εισβάλοντας σε περιοχές άλλων κοινοτήτων.

Στην πραγματικότητα, όποια επιλογή και αν ακολουθηθεί όταν κάποιος βρεθεί αντιμέτωπος με αυτό το σύστημα κυριαρχίας-υποταγής-φυγής γίνεται μέρος του, και εκούσια ή ακούσια θα το αναπαράξει.

Αυτό είναι το ένα σκέλος του φαύλου κύκλου. Δηλαδή, η αντιπαράθεση με ένα μολυσμένο σκέλος της ανθρωπότητας επιφέρει αναγκαστικά την μόλυνση εξαπλώνοντάς την παραπέρα.

Το άλλο σκέλος του φαύλου κύκλου αφορά την αέναη αναζήτηση ισχύος. Όποιος επιβουλεύεται την ελευθερία και τα αγαθά άλλων, αλλά και όποιος επιθυμεί να διατηρεί την ελευθερία του είναι αναγκασμένος να αυξάνει συνεχώς την ισχύ του. Αυτή η πρόταση μπορεί να διατυπωθεί και αλλιώς: όποιος επιθυμεί να διατηρεί την ελευθερία του είναι αναγκασμένος να αυξάνει συνεχώς την ισχύ του, επιβουλεύοντας την ελευθερία και τα αγαθά άλλων.

Αυτό το δεύτερο σκέλος του φαύλου κύκλου προκύπτει καθώς η αρπαγή πόρων και η υποδούλωση, δημιουργούν ένα ακραία ανταγωνιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κάθε οντότητα έχει την ανάγκη συνεχούς επέκτασης και κατάκτησης πόρων, προτού τα λεηλατήσουν και επωφεληθούν από αυτά οι δυνητικοί αντίπαλοι. Αυτό που ονομάζουμε ιμπεριαλισμός είναι εν τη γενέσει χαρακτηριστικό των υποδουλωτικών κοινωνιών.

Η ισχυροποίηση μέσα από την καταλήστευση, χρήση και εξάντληση φυσικών πόρων και ανθρώπινων ζωών είναι η μηχανή που κινεί αυτόν τον απάνθρωπο και αυτοκαταστροφικό κόσμο.

Αυτή η μηχανή αποτελείται από συγκεκριμένα γρανάζια που πήραν το σχήμα τους από τις επιταγές των ληστρικών εξουσιών.

Τα γρανάζια της πολεμοκρατίας και της υποδούλωσης

• Εντολές και υπακοή
  Έχουμε διδαχτεί να θεωρούμε την υπακοή σε εντολές, κάτι το ταυτόσημο με την ύπαρξη του πολιτισμού, ακόμα και του ανθρώπου. Στην πραγματικότητα οι εντολές και η υπακοή, στο εύρος και την επιτακτικότητα που τα συναντάμε σε όλον τον "ιστορικό χρόνο", προκύπτουν ταυτόχρονα με το πολεμικό καθεστώς και την υποδούλωση. (Ας ανατρέξουμε ακόμα μία φορά στους Έλληνες και στην Αντιγόνη του Σοφοκλή όπου η εντολή ενός ανθρώπου έρχεται σε ρήξη με τον ανθρώπινο νόμο, ο οποίος διόλου τυχαία εκπροσωπείται από μία γυναίκα.)
• Ιεραρχία
  Η υποχρέωση στην υπακοή διαγράφεται από πυραμίδες ισχύος μέσα στις οποίες, ανάλογα με την θέση που καθένας κατέχει, εξουσιάζει ή δέχεται καταναγκασμούς. 
• Κράτος
  Ένα εξελισσόμενο, σύνθετο πλαίσιο ιεραρχιών, κανόνων, και τελετουργιών, ένα δυναμικό εργαλείο της εξουσίας που αποσκοπεί στην σταθεροποίηση, επικύρωση, νομιμοποίηση, και επέκταση της βαναυσότητάς της.
  Ένας μηχανισμός, οργανισμός πιο σωστά, επιβολής των πολεμικών κυρίαρχων επί των ανθρώπινων κοπαδιών τους, ο οποίος έχοντας γεννηθεί για να υπηρετεί μια ακραία ανταγωνιστική συνθήκη είναι καταδικασμένο να μην βρεθεί ποτέ σε ισορροπία. Κάθε κράτος απειλείται διαρκώς από αυτούς που καταπιέζει αλλά και από αυτούς που επιβουλεύονται τον ληστρικό πλούτο του για να ισχυροποιήσουν την δική τους θέση. Κάθε κρατικός μηχανισμός επίσης μεταμορφώνεται σε έναν αυτόνομο οργανισμό ο οποίος πέρα από τα συμφέροντα που οφείλει να εξυπηρετεί, εργάζεται και για την αυτοσυντήρησή του. Το κράτος, όπως και κάθε διοικητικός οργανισμός αποκτά υπαρξιακή αυτοτέλεια και πρόσθετους μηχανισμούς αυτοσυντήρησης.
• Συσσώρευση και συγκεντρωτισμός
  Ο πλούτος και κατ' επέκταση η εξουσία συγκεντρώνονται σε όλο και λιγότερα κέντρα και ανθρώπους. Οι πόλεις-κράτη γίνονται αυτοκρατορίες, τα μικρομάγαζα γίνονται αλυσίδες, οι αλυσίδες εξαγοράζονται από πολυεθνικές, οι αγρότες παραδίδουν τα χωράφια σε μεγαλογαιοκτήμονες, τα κράτη γίνονται ενώσεις, οι κεφαλαιοκράτες εντάσσονται σε ένα διεθνές σύστημα που επιδιώκει μια παγκόσμια διακυβέρνηση. Ο πλούτος είναι ταυτόσημος της ισχύος, δηλαδή της εξουσίας, και επιδιώκει να μεγεθύνεται μέσω της συσσώρευσης και του συγκεντρωτισμού.
• Εξειδίκευση
  Η εξειδίκευση σε μεγάλο βαθμό είναι επινόηση και απαίτηση της εξουσίας. Για την εξουσία οι υποτελείς, και πολύ περισσότερο οι δούλοι, δεν έχουν ανθρώπινη υπόσταση, αλλά οφείλουν να υπηρετούν τις ανάγκες των ανωτέρων τους. Έτσι η αυτοεκπλήρωση, η έμφυτη ανθρώπινη περιέργεια, η πολυμάθεια, είναι έννοιες αδιάφορες και εχθρικές όταν αφορούν τους υποτελείς και τους δούλους. Η εξουσία απαιτεί ικανούς μεταλλουργούς, χτίστες, μαγείρους, λιθοξόους, κεραμίστες, γεννήτορες, αντικείμενα ηδονής, διασκεδαστές, εκφραστές του μεγαλείου της, κλπ. Αλλά μετά από τους ανθρώπους, τις οικογένειες, και τις κοινότητες, και τα ίδια τα κράτη εγκαταλείπουν την αυτάρκεια και κατευθύνονται από διάφορα διευθυντήρια, όπως η ΕΕ στην εξειδίκευση.

Τρεις αόρατες αλλά κρίσιμες επιπτώσεις της πολεμοκρατίας

• Αποβλάκωση 
  Γενιές επί γενεών, οι άνθρωποι χάνουμε την αρχαία πολυμάθεια και περιοριζόμαστε ο καθένας σε συγκεκριμένους τομείς εκπαίδευσης και εργασίας. Πολύ χειρότερα, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων απλά εκτελεί εντολές χρησιμοποιώντας ένα ελάχιστο μέρος των νοητικών δυνατοτήτων του, καταργώντας και νεκρώνοντας τις υπόλοιπες.
  
• Η κρίσιμη απώλεια της κοινωνικής δεξιότητας
  Η σημαντικότερη από όλες τις ανθρώπινες δεξιότητες είναι η κοινωνική δεξιότητα της διαπραγμάτευσης και της συνύπαρξης. Αυτή η κρίσιμη δεξιότητα για την ανθρώπινη εξέλιξη αλλά και για το μέλλον της ανθρωπότητας, έχει αντικατασταθεί από ένα ιεραρχικό σύστημα επιβολής και μετάδοσης εντολών με βάση την θέση του καθενός στην πυραμίδα της ιεραρχίας.
• Εντροπία
  Το σύστημα εμπεριέχει μία εντροπία που το κατευθύνει προς την αρχική του μορφή, δηλαδή προς την πολεμική ορδή με την απόλυτη εξουσία του πολέμαρχου αρχιληστή, την ανεξέλεγκτη βία και την απαξίωση της ζωής. Το αποτέλεσμα αυτής της εντροπίας το έχουμε συναντήσει και θα το συναντούμε μέχρι την στιγμή που θα βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο. Ονομάζεται Φασισμός. (Το περιστατικό στην Ιλιάδα με τον Θερσίτη και τον Οδυσσέα διδάσκει με γλαφυρότητα και επιχειρεί να νομιμοποιήσει αυτή την ροπή.)

Η επιτακτική ανάγκη να βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο

Ο ανταγωνισμός των συστημάτων κυριαρχίας είναι πλέον παγκόσμιος και αφορά κάθε γωνιά του πλανήτη. Τα συστήματα κυριαρχίας σήμερα έχουν εξαντλήσει την δυνατότητα να εξαπλώνονται λεηλατώντας απομακρυσμένους ιθαγενείς για των οποίων την ύπαρξη και τα μαρτύρια που υπέστησαν δεν θα μάθει ποτέ η "πολιτισμένη" ανθρωπότητα. Η επιβίωσή των συστημάτων κυριαρχίας εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την ικανότητά τους να λεηλατήσουν στον μέγιστο βαθμό και με κάθε μέσο τους υποτελείς λαούς τους, και να κατασπαράξουν το ένα το άλλο. Δεν πρόκειται για πιθανό ενδεχόμενο αλλά για την μόνη προοπτική που βρίσκεται μπροστά μας αν δεν ακυρώσουμε το συντομότερο τον φαύλο κύκλο του πολέμου και της υποδούλωσης. 

Τα συστήματα κυριαρχίας έχουν εξελιχθεί σε πολύ πιο περίπλοκους μηχανισμούς από αυτούς που περιγράφονται σε αυτές τις σημειώσεις. Η υποδούλωση και η εκμετάλλευση βαφτίζονται κοινωνική ευθύνη, ή πατριωτικό καθήκον, οι αρχιληστές δεν βουτάν ποτέ τα χέρια τους στο αίμα γιατί πληρώνουν με τα κλοπιμαίικα μισθοφόρους ή θυσιάζουν τα ανθρώπινα κοπάδια τους. Ωστόσο, οι αφετηρίες των συστημάτων κυριαρχίας, οι βασικοί μηχανισμοί και τα γρανάζια τους παραμένουν απαράλλαχτα, όσο κι αν υποκριτικά καλύπτονται κάτω από περισπούδαστες λέξεις και βαθυστόχαστες έννοιες, τίτλους σπουδών, τίτλους τιμών, περικεφαλαίες, τήβεννους και άμφια. 

Πώς θα βγει ο ελέφαντας από το δωμάτιο;

Αν υποθέσουμε ότι έχουμε αναγνωρίσει το μέγεθός του ελέφαντα στο δωμάτιο που μας στριμώχνει σε κάθε μας κίνηση, και την μπόχα του που δεν μας αφήνει να ανασάνουμε ελεύθερα, μπορούμε να δοκιμάσουμε τα παρακάτω:

1. Να πολεμάμε τον πόλεμο. Να αντιστεκόμαστε στο ενδεχόμενο κάθε πολεμικής σύρραξης. Ο πόλεμος θρέφει το θηρίο της εξουσίας και συντηρεί τον φαύλο κύκλο. 
2. Να απονομιμοποιούμε την κρατική βία. Η κρατική βία είναι ο κεκαλυμμένος με επίφαση νομιμότητας πόλεμος των κυρίαρχων ενάντια στους υποτελείς τους.
3. Να μην αναλαμβάνουμε την θέση εντολέα ή εντολοδόχου. Τα συστήματα κυριαρχίας διδάσκουν την βία της εντολής ως φυσιολογική και αναπόφευκτη κοινωνική συνθήκη. Όσο κι αν είναι δύσκολο να αποποιούμαστε τον ρόλο του εντολοδόχου δεν ισχύει το ίδιο για τον ρόλο του εντολέα: μπορούμε να τον αποποιηθούμε για πάντα αυτή την στιγμή.
4. Να μην αναγνωρίζουμε ιεραρχίες. Οι ιεραρχίες είναι οι ασπίδες προστασίας των κυρίαρχων ταυτόχρονα και μηχανισμός αναπαραγωγής, διδασκαλίας και κανονικοποίησης της βίας.
5. Να σχεδιάζουμε την κοινωνία χωρίς την βία του Κράτους. Ο γενεσιουργός και βασικός λόγος ύπαρξης του Κράτους είναι η εκμετάλλευση των υποτελών από τους κυρίαρχους. Η κοινωνία μπορεί να οργανώνεται χωρίς βία και άρα χωρίς Κράτος.
6. Να αναλαμβάνουμε, ο καθένας μας, την ευθύνη για τα πάντα. Η πολιτική, το δίκαιο, η τέχνη, η ηθική, η διασκέδαση, η μόρφωση, η παραγωγή τροφής και αγαθών, το χτίσιμο των σπιτιών, δεν αποτελούν διεκπεραιώσεις που σχεδιάζονται και γίνονται δια αντιπροσώπων και "ειδικών", αλλά το καθένα από αυτά είναι αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της καθημερινότητάς μας και μας αφορά προσωπικά. 
7. Να είμαστε περίεργοι και πολυμαθείς. Να αναζητούμε τις ανάγκες μας σαν υπάρξεις και σαν μέλη κοινοτήτων και κοινωνιών, και όχι σαν εκτελεστικά όργανα. 
8. Να εργαζόμαστε για την αυτάρκεια των οικογενειών και των κοινοτήτων μας. Να απομυθοποιούμε τα επιτεύγματα της ατομικότητας και να επιδιώκουμε, συνδυαστικά, υποτιμημένες εργασίες που μπορούν να εξασφαλίζουν έστω σε μικρό βαθμό ένα επίπεδο αυτάρκειας και αυτονομίας.
9. Να επενδύουμε ακούραστα σε ισότιμες σχέσεις. Να ανακτούμε βήμα-βήμα τον αλληλοσεβασμό, την αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για την ύπαρξή μας και για τον άλλο, και να περιγράφουμε με σαφήνεια όρια στο προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. 
10. Να αντιστεκόμαστε στην συσσώρευση και τον συγκεντρωτισμό. Να μην εγκαταλείπουμε τις γνώσεις και τον πλούτο που κληρονομούμε. Να οργανώνουμε και να συμμετέχουμε σε συνεταιρικά παραγωγικά σχήματα. Να καταγγέλλουμε και να επιδιώκουμε την ακύρωση κάθε συσσώρευσης πλούτου και συγκέντρωσης ισχύος.
11. Να επενδύουμε ακούραστα σε ισότιμες σχέσεις. Να ανακτούμε βήμα-βήμα τον αλληλοσεβασμό, την αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για την ύπαρξή μας και για τον άλλο, και να περιγράφουμε με σαφήνεια όρια στο προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο.
12. Να επαγρυπνούμε κάθε στιγμή για τον κίνδυνο της φασιστικής εντροπίας. Αυτός ο κίνδυνος θα καραδοκεί πάντα καθώς η δίψα για εξουσία ελλοχεύεται με απρόβλεπτο και τυχαίο τρόπο σε κάποιους ανθρώπους. Αν δεν είμαστε εκπαιδευμένοι και προετοιμασμένοι να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε τα σημάδια του φασισμού τού αφήνουμε το πεδίο ελεύθερο να θεριεύει και να καταπίνει κοινότητες και κοινωνίες ξανά και ξανά.

Επίλογος

Ζούμε μέσα σε ένα καθεστώς καταλήστευσης και εκμετάλλευσης από ανθρώπους που αυτοπροβάλλονται ως εκφραστές δήθεν κοινών μας συμφερόντων και της δήθεν νομιμότητας που απορρέει από την προώθηση αυτών των δήθεν κοινών μας συμφερόντων.

Το Κράτος είναι το εργαλείο που ελέγχουν και δεν αφήνουν να ξεφύγει από τα χέρια τους, ώστε να διατηρούν την ισχύ τους και την επίφαση της νομιμότητας.

Οι κυρίαρχοι, αυτοί που μας ληστεύουν και ελέγχουν το Κράτος μας επιβάλλουν να ζούμε ο ένας ενάντια στον άλλο, ο ένας εκβιάζοντας τον άλλο, καταστρέφοντας έτσι τις ανθρώπινες σχέσεις και την προοπτική για μια κοινωνική οργάνωση χωρίς καταλήστευση και βία.

Η μεγεθυνόμενη κρίση που βιώνουμε ως άνθρωποι και ως κοινωνίες μάς δίνει την ευκαιρία να κινητοποιήσουμε τις αισθήσεις μας, καθώς και δημιουργεί την ιδανική συνθήκη για να αντιληφθούμε επιτέλους τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Η εκμετάλλευση, οι εντολές, οι εξουσίες, οι ιεραρχίες, η πατριαρχία, η εθελοδουλία, όλα όσα αναφέρθηκαν σε αυτές τις σημειώσεις και πολλά ακόμα, αποτελούν την εξέλιξη της καταστροφικής επινόησης της υποδούλωσης, της μετατροπής του πολέμου σε μέσο παραγωγής. 

Δεν υπάρχει κάποια νομοτέλεια η οποία θα οδηγήσει το παρόν σύστημα σε κατάρρευση, αλλά ακόμα και αν η κατάρρευσή του επέλθει, αυτό που θα ακολουθήσει δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν θα είναι προς το καλύτερο ή το χειρότερο. Επιπλέον, το σύστημα αυτό έχει αποδείξει πως μπορεί να εξελίσσεται συνεχώς αξιοποιώντας κάθε γνώση και κάθε ανθρώπινο επίτευγμα μετατρέποντάς τα σε ισχύ και περαιτέρω εκμετάλλευση των υποτελών.

Είναι η κρίσιμη ώρα για να βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο ή ακόμα καλύτερα να βγούμε εμείς από το δωμάτιο πριν μας τσαλαπατήσει στην κυριολεξία.

Αυτή είναι η εικόνα του πολέμου που ζούμε και του πολέμου που έρχεται. Η νεκρή Σταματίνα Κανελλοπούλου. Ξανά και ξανά η γεροντική ασχήμια δολοφονεί την νεανική ομορφιά, την ζωή, και την ελπίδα. 
«Και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σπάθην κρατεί στα χέρια του για να αμυνθεί εναντίον των δαιμόνων. Δεν κρατεί άνθη», δηλώνει ο τότε αποθρασυμένος πρωθυπουργός του κράτους.
Από την άλλη ο κάθε αφελής Ζίγδης που αδυνατεί να πιστέψει το μέγεθος της απάτης αναφωνεί, εις μάτην, λόγια σαν αυτά: «Η βασική αιτία του κακού είναι ότι η κυβέρνηση διατηρεί ένα Σώμα που αποτελεί ντροπή, τα ΜΑΤ. Δεν είναι αστυνομία αυτό, αυτό είναι Σώμα ΕΣ-ΕΣ, είναι χειρότερο από την ΕΣΑ, τα μέλη του είναι κακούργοι, όχι ότι οι άνθρωποι γεννήθηκαν κακούργοι, αλλά εκπαιδεύονται για να γίνουν κακούργοι. Τους είδα στη Ρόδο, όπου επετέθηκαν εναντίον ενός λαού που έκανε μια ειρηνική παρέλαση. Επετέθηκαν με τέτοια λύσσα, που δεν έχω δει ούτε στους Ιταλούς φασίστες, όταν ήμουν παιδί στη Ρόδο (…) Ας έχουμε μια ειδική συνεδρίαση για το αν μπορεί μια Δημοκρατία να διατηρεί κρατικά όργανα , τύπου ΜΑΤ. Αυτά είναι μόνο για τους ‘Χίτλερ’, μόνο για τους ‘Μουσολίνι’. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν σε μια δημοκρατική Πολιτεία”.»

1η Μαΐου 2025

BETTMANN / GETTY IMAGES

Η νέα συλλογικότητα που θα αλλάξει τον κόσμο θα έρθει ως θέληση για οργάνωση και προσφορά και όχι ως απαίτηση και κούφια προσδοκία. Θα καθαιρέσει για πάντα κάθε Πατέρα και θα γεννά αδιάκοπα το Εμείς.

Το ιερό βουνό Όχη, ο Κρέοντας και η Αντιγόνη

Θα πρέπει να ξεκινήσουμε από μία παραδοχή: Δεν έχουμε όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες προτεραιότητες, αρχές, και ηθικές και αισθητικές αξίες.

Είναι βολικό για αυτούς που κατέχουν θέσεις οικονομικής εξουσίας να ισχυρίζονται πως υπάρχει μία καθολική "ανθρώπινη φύση", διδάσκοντας με όλα τα μέσα που διαθέτουν πως η ικανότητα συγκέντρωσης χρήματος και η επιβολή πάνω στους συνανθρώπους και την Φύση στο σύνολό της, υφίστανται λίγο-πολύ ως νόμος της Φύσης. Τέτοιοι ισχυρισμοί όμως δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από την ιδεολογικοποίηση των επιλογών που κάνουν συγκεκριμένοι άνθρωποι, εκφράζοντας με αυτό τον τρόπο τις ηθικές και αισθητικές αξίες τους.

Διαμορφώνεται σήμερα από αυτούς τους ανθρώπους, μπροστά στα μάτια μας και με ταχείς ρυθμούς, ένα περιβάλλον οικονομικού συγκεντρωτισμού που έχει ταυτόχρονα την δύναμη να επιβάλλει ανάλογο συγκεντρωτισμό από το επίπεδο της διοίκησης μέχρι και το επίπεδο της ιδεολογίας, της ηθικής, και της αισθητικής.

Στο όνομα υποτίθεται της Φύσης, παραβιάζεται ο θεμελιώδης φυσικός νόμος που αφορά την δημιουργία και ανάπτυξη της ζωής, δηλαδή η εξέλιξη μέσα από την συνεχή ανάπτυξη ποικιλομορφίας. Διαμορφώνεται και επιβάλλεται έτσι ένα και μόνο οικονομικό πρότυπο, ένα κοινωνικό πρότυπο, ένα παραγωγικό πρότυπο, ένα υγειονομικό πρότυπο, ένα ιδεολογικό, όλα προερχόμενα και ταυτόχρονα παραδομένα στα χέρια συγκεκριμένων ανθρώπων, εκπαιδευμένων αλλά και εξαναγκασμένων να κάνουν επιλογές μόνο μέσα σε ένα καθορισμένο ηθικό και αισθητικό πλαίσιο.

Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία βαθιά και επικίνδυνη ανθρώπινη ρήξη, αρχαία όσο και η ύπαρξη της εξουσίας, όσο και η διαμάχη του Κρέοντα με την Αντιγόνη, επιπλέον όμως πρωτοφανώς κρίσιμη καθώς αφορά το σύνολο του πλανήτη και την τύχη του.

Ακρωτήριο Καφηρέα, Σχίζαλι

Ακρωτήριο Καφηρέα, Σχίζαλι, στην σκιά της ηλεκτρογεννήτριας

Το ιερό βουνό Όχη

Η Όχη αποτελεί από την αρχαιότητα έναν ιερό τόπο. Ένας ορεινός όγκος από τον οποίο αναβλύζουν ποτάμια προς όλες τις κατευθύνσεις, δώδεκα μήνες τον χρόνο. Πυκνά δάση δρυών, καστανιών, και πλατάνων ντύνουν τις πλαγιές της, αφήνοντας κάθε τόσο χώρο στις φτέρες. Ένας ορεινός όγκος που ορθώνεται γενναία μπροστά στους βόρειους ανέμους που θεριεύουν εφορμώντας από τον Ελλήσποντο, χαρίζοντας στην Καρυστία μοναδικά κλιματολογικά χαρακτηριστικά. 

Ακρωτήριο Καφηρέα, Σχίζαλι, Πρόκα

Προφήτης Ηλίας, κορυφή όρους Όχη

Δρυμονάρι, το φαράγγι της Αρχάμπολης

Ο πλούτος που πρόσφερε στους ανθρώπους υπήρξε πάντα ζηλευτός και γι αυτό η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή έχει υπάρξει από τα προϊστορικά χρόνια συνεχής, αλλά και ταραγμένη, αφήνοντας μαζί με τα σπουδαία έργα και μνημεία, και τεκμήρια από τους αλλεπάλληλους πολέμους, τις καταστροφές, και τις κατακτήσεις.

Στύρα, η Πύλη της Ακρόπολης των Αρμένων

Ποτάμια, φαράγγια, πηγές, δάση, σπήλαια, βουνοκορφές, μοναδικές παραλίες, και γεωλογικά περιβάλλοντα. Μαζί τους συμβιώνουν, έχοντας πια ταπεινωθεί από τον χρόνο, μυστηριώδεις ναοί (τα λεγόμενα στην λαϊκή παράδοση Δρακόσπιτα), καστροπολιτείες, παλάτια ρωμαϊκά, βυζαντινά και οθωμανικά, εγκαταλελειμμένοι οικισμοί, λατομεία, νερόμυλοι, λιοτρίβια, αλώνια, δεκάδες χιλιόμετρα λιθόστρωτων μονοπατιών, και τοξωτά γεφύρια.

Στύρα, αρχαίος ναός άγνωστης χρονολογίας (δρακόσπιτο)

Η μυθολογία επιβεβαιώνει με πολλούς τρόπους την διαχρονική σημασία της περιοχής. Ο Κένταυρος Χείρων, δάσκαλος του Αχιλλέα και πρόδρομος του Προμηθέα, έζησε σε αυτόν τον πλούσιο τόπο δίνοντας την γνώση του στους ανθρώπους, αλλά και το όνομα του γιού του, Κάρυστου. Ο ουρανός και ο αέρας, μέσα από τους εκφραστές τους τον Δία και την Ήρα, συνευρέθηκαν στην πρώτη τους οχεία στην κορυφή του βουνού, και τόπου έκτοτε λατρείας της θεϊκής συνεύρεσης. Ο απαράμιλλης τεχνοτροπίας και τεχνολογίας ναός μάς θυμίζει την σημασία της τοποθεσίας στον αρχαίο κόσμο. 

Βόρειες πλαγιές Όχης, Σώτηρα

Ο νεώτερος πολιτισμός της Καρυστίας δεν στερείται πλούτου και παραδόσεων. Μέχρι πριν πενήντα μόλις χρόνια η οικογενειακή αυτάρκεια ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της τοπικής οικονομίας. Μικρές οικογενειακές αγροκτηνοτροφικές παραγωγές, κοινοτική αλληλοϋποστήριξη, μαζί όμως και μικρά γλέντια, μεγάλα πανηγύρια, μουσικά και χορευτικά ιδιώματα και πολλοί οργανοπαίχτες. Από τις σημαντικότερες παραδόσεις που συνεχίζονται μέχρι τώρα είναι η παραδοσιακή κτηνοτροφία και τυροκομία, και η μελισσοκομία.

Ακρωτήριο Καφηρέα, Σχίζαλι, παραδοσιακή κτηνοτροφία

Εικόνες από μία ανίερη δυστοπία

Στο ακρωτήρι του Καφηρέα, στην Αμυγδαλιά και στο Σχίζαλι, τ' αρνάκια Καρύστου ταξιδεύουν μέρα νύχτα για Νέα Υόρκη υπό των συνεχή βόμβο των αιολικών ηλεκτρογεννητριών. Μαζί και οι κάτοικοι, όσοι απέμειναν. Οι οικογένειες χωρίζονται, για να μαθαίνουν τα παιδιά γράμματα στην πόλη της Καρύστου, 60 χιλιόμετρα μακρυά. Πέριξ της Όχης, τα μόνα σχολεία βρίσκονται στην Κάρυστο, (ένα Δημοτικό λειτουργεί και στο Μαρμάρι).

Ακρωτήριο Καφηρέα, ηλεκτρογεννήτριες μεταξύ Σχίζαλι-Αμυγδαλιάς

Ένας μοναδικού κάλλους βραχώδης όγκος, ένα ύψωμα 700 μέτρων από όπου ξεκινά μία μικρή κορυφογραμμή ανηφορίζοντας μέχρι την κορυφή της Όχης, στα 1.400 μέτρα, το όριο που διαχωρίζει με έναν απόλυτο τρόπο τον βορεινό Καφηρέα από τον ανατολικό, ένα μνημείο της φύσης όμοιο με αυτά που οι πρόγονοί μας θα επέλεγαν για ιερό τόπο, έχει στρωθεί με ηλεκτρογεννήτριες μέχρι την θάλασσα και στις δύο κατευθύνσεις του. Τα παράπλευρα έργα, οδοποιίας, καλωδιώσεων και υποσταθμών διαμορφώνουν ένα βιομηχανικό τοπίο.

Ακρωτήριο Καφηρέα, ηλεκτρογεννήτριες μεταξύ Αμυγδαλιάς-Θυμίου

Στα Αντιά μιλιόταν μία από τις πέντε σφυριχτές γλώσσες σε όλον τον κόσμο. Δεν έχει υπάρξει μέριμνα για την διάσωσή της. Αυτή την στιγμή μιλιέται ουσιαστικά από 2-3 ηλικιωμένους ανθρώπους. Στο καφενείο της Μαρίας όπου παλιά γίνονταν τα μεγαλύτερα γλέντια και δεν έβρισκες καρέκλα να κάτσεις, από το μπαλκόνι με τα ανθισμένα δειλινά, μέχρι πριν λίγα χρόνια, μπορούσες να αγναντεύεις τους λόγγους και να αφουγκράζεσαι την σιωπή. Τώρα βουίζουν αδιάκοπα οι τουρμπίνες ρίχνοντας απειλητικά την σκιά τους πάνω στα σπίτια των λιγοστών κατοίκων.

Δρυμονάρι, πρόσφατα εγκαταλελειμμένη κατοικία σε απόσταση αναπνοής από ηλεκτρογεννήτριες

Στο Μαρμάρι, παραδίπλα από το Παραδείσι, το οποίο έχει κυκλωθεί από τις ηλεκτρογεννήτριες, ξεκινά ένα αρχαίο λιθόστρωτο μονοπάτι που οδηγεί σε έναν εγκαταλελειμμένο οικισμό, την Γκαλάνα. Η Γκαλάνα αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στην άκρη μιας αμφιθεατρικής κοιλάδας, όπου ο τρόπος ζωής των ανθρώπων μόλις πριν από 60 χρόνια περιγράφεται γλαφυρά μέσα από την εσωτερική και εξωτερική διάταξη των κατοικιών, αλλά και των κοινόχρηστων κτισμάτων, όπως του ξυλόφουρνου και του αλωνιού. Ο συγκεκριμμένος οικισμός δέχεται κάθε χρόνο δεκάδες επισκέπτες οι οποίοι μένουν έκθαμβοι από τον πλούτο της παραδοσιακής και αυθεντικής εμπειρίας. Φορείς και πολίτες έχουν καταθέσει αίτημα για την ένταξη της περιοχής, των λιθόστρωτων μονοπατιών, των κτισμάτων, του ελαιοτριβείου, και του αλωνιού στον κατάλογο των Νεώτερων Μνημείων. Παρ' όλα αυτά έχει εγκριθεί η τοποθέτηση ακριβώς στην συγκεκριμένη τοποθεσία επιπλέον 5 ηλεκτρογεννητριών.

Παραδείσι, κοινοτικό αλώνι Γκαλάνας

Παραδείσι, επισκέπτες σε εγκαταλελειμμένο λιοτρίβι

Αυτά τα ενδεικτικά παραδείγματα υφιστάμενων και επερχόμενων αιολικών εγκαταστάσεων είναι αρκετά για να κατανοήσουμε πως η υπό συζήτηση ανάπτυξη δεν αναφέρεται σε κάποια ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και πολιτισμού, ή της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Αντίθετα, αναφέρεται σε μία επιδίωξη λεηλασίας και του τελευταίου ψήγματος ελπίδας να ξαναζωντανέψουν τα υπό εγκατάλειψη χωριά της Καρυστίας καθιστώντας κάθε γωνιά της περιοχής αβίωτη.

Ο νόμος του Κρέοντα είναι ανήθικος, κραυγάζει η Αντιγόνη

Ακούμε πως υπάρχει κάποιος εθνικός ενεργειακός σκοπός για χάρη του οποίου επιβάλλεται η ερήμωση της ελληνικής επαρχίας. Μήπως τα μεγάλα λόγια κρύβουν μονάχα ένα αχαλίνωτο πάθος για κέρδος χωρίς όρια; Ποιοί είναι αυτοί που έχουν την δύναμη να επιλέγουν πως κανείς δεν θα μπορεί να ζεί με αυτάρκεια, ούτε οικογένειες, ούτε κοινότητες, ούτε η χώρα ολόκληρη; Υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που παλεύουν μέχρι τώρα για ένα κοπάδι, για έναν ελαιώνα, ένα μποστάνι και ένα μελίσσι. Και υπάρχουν πολλοί που θα μπορούσαν και θα ήθελαν να συμμετέχουν και να αναπτύξουν έναν τέτοιο τρόπο ζωής μέσα από μία μεγάλη ποικιλία διαθέσιμων μορφών κοινωνικής οικονομίας. Οι συγκεκριμένες πολιτικές και διοικητικές επιλογές αποκλείουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον.

Δεν θα υπολογίσω εδώ πόσα στρέμματα δασικής γης αποψιλώνονται για την κατασκευή των δρόμων και των εγκαταστάσεων, πόσα κυβικά νερού αντλούνται από πεδινές γεωτρήσεις για την καθημερινή κατάβρεξη αυτών των δρόμων, δεν γνωρίζω πώς επιδρούν τα δεκάδες χιλιόμετρα οδοποιίας στην ροή των υδάτων προς τους φυσικούς υπόγειους ταμιευτήρες, ούτε πώς επιδρά η κίνηση των ελίκων στην απώθεση της υγρασίας στο έδαφος, στην τοπική άνοδο της θερμοκρασίας, ή οτιδήποτε άλλο.

Το σίγουρο είναι πως εγκαθιστώντας βιομηχανικές μονάδες ΑΠΕ χωρίς μέτρο και χωρίς προσδιορισμό συγκεκριμένων ζωνών χωροθέτησης, η ζωή των ανθρώπων υποβαθμίζεται έως γίνεται αφόρητη, ενώ η απαιτούμενη μορφή ανάπτυξης προς όφελος των ανθρώπων βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση. Στην Καρυστία, η ανεξέλεγκτη εγκατάσταση ηλεκτρογεννητριών έχει υπερβεί σε βαθμό ύβρεως κάθε όριο εκτός από αυτά τις κερδοσκοπίας και της λεηλασίας.

Η σημασία της ποικιλομορφίας και η ενδογαμικότητα των Νεάντερταλ

Όταν εξετάζουμε αυτά τα γονιδιώματα των Νεάντερταλ, βλέπουμε ότι είναι αρκετά ενδογαμικοί και επομένως δεν έχουν μεγάλη γενετική ποικιλομορφία. Ζούσαν σε μικρές ομάδες για πολλές γενιές.

Γνωρίζουμε ότι η ενδογαμία μειώνει τη γενετική ποικιλομορφία σε έναν πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να αποβεί επιζήμιο για την ικανότητά τους να επιβιώνουν μακροπρόθεσμα», εξηγεί ένας από τους ερευνητές, ο αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, Μάρτιν Σίκορα. Αντίθετα, σε σύγκριση με τους Νεάντερταλ, οι πρώιμοι σύγχρονοι άνθρωποι ήταν πιο πιθανό να συνδεθούν με άλλες ομάδες, γεγονός που αποτελεί πλεονέκτημα για την επιβίωση.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell Genomics».

https://www.cnn.gr/kosmos/story/438715/epistimi-i-eksafanisi-ton-neantertal-ofeiletai-ston-tropo-zois-tous

Ron Kovic, Born on the 4th of July

https://youtu.be/VWVAkM1-Wtk?si=TOYy-T5DjuGmxYV5

Η εκδίκηση των πασάδων / Σημείωμα για την Καρυστία

Την Καρυστία δεν την άφησαν εύκολα από τα χέρια τους οι Οθωμανοί. Τρεις εκστρατείες των επαναστατών, μάχες, νίκες και ήττες, θυσίες πολλές, μα τα κάστρα στάθηκαν απόρθητα.

Σπουδαίοι αγωνιστές και πρωτοπαλίκαρα δεν κατάφεραν να πατήσουν το Κοκκινόκαστρο. Ανδρούτσος, Κριεζώτος, Φαβιέρος, κι άλλοι πολλοί, επώνυμοι κι ανώνυμοι, Έλληνες, Αρβανίτες, και φιλέλληνες.

Οι συμφωνίες γίνανε τελικά το 1829, μα αυτοί με τεχνάσματα συνέχιζαν να τυραννούν τον τόπο μέχρι να πάρουν τα ανταλλάγματα που θέλανε, το 1833. Δεν θα σταματούσαν να ληστεύουν το βιός των ανθρώπων παρά μόνο αφού σκαρφίστηκαν το πιο ξεδιάντροπο τέχνασμα. Κάθε σπιθαμή γης είπαν, κάθε κορφούλα, ραχούλα, πηγούλα και ξωκλήσι ήτανε λέει δικό τους, ήταν ο πλούτος τους, η ιδιοκτησία τους. Για κάθε πέτρα και για κάθε περήφανη κορφή θά ’πρεπε να καλοπληρωθούν, γιατί αυτό λέει, ήταν το βιος τους και δεν θα το χαρίζανε στα δουλικά τους απλήρωτο.

Κι έτσι, διψασμένοι για ελευθερία, Έλληνες και φιλέλληνες τους καλοτάισαν, και μόνο τότε αυτοί, πλούσιοι και καλοχορτασμένοι, έφυγαν να πάνε να τυραννάνε άλλους ανθρώπους σ’ άλλα μέρη.

Εκτός όμως από τα γεμάτα πυθάρια και τα σεντούκια, φύγαν και φχαριστημένοι, πως τα κορόιδεψαν τα δουλικά τους, τα εκδικήθηκαν, κι άφησαν την κατάρα αυτές οι κορφούλες να μην είναι ποτέ ελεύθερες και περήφανες.

Βεβαιώθηκαν προτού κινήσουν πως κάποιος πάντα θα λέει, δικιά μου αυτή η περήφανη κορφή, δικός μου αυτός ο λόγγος, δικό μου το νερό, δικό μου το κάστρο, δικές μου οι κολώνες. Κι έτσι, η τουρκιά είναι πάντα πάνω από τα κεφάλια των παιδιών των πρώην δουλικών της.

Μειδιούν ακόμα καθώς με τόση πανουργιά φρόντισαν να μην μπορεί ποτέ κανείς να πει, αυτά είναι δικά μας, είναι ολονών, είναι ελεύθερα.

Έλληνες στις ΗΠΑ

Πότε οι Έλληνες θεωρήθηκαν λευκοί στις ΗΠΑ

Gaza, Palestine

https://youtu.be/_YCQV_iUGRE?si=0s7rIf5_Kchh34W3

Το Δέντρο και η Ανάγκη (σύντομο μονόπρακτο για το περιβάλλον)

Το Δέντρο και η Ανάγκη (σύντομο μονόπρακτο για το περιβάλλον)

Δύο ψηλόλιγνα λυγερόκορμα παιδιά, στέκονται δίπλα δίπλα.

Αριστερά το κορίτσι, δεξιά το αγόρι.

Κοιτάζουν ολόισια μπροστά, στο κενό.

Το κορίτσι, έχει τα χέρια τεντωμένα προς τον ουρανό, σχεδόν παράλληλα, με μια αβίαστη χαλαρότητα όμως. Κινείται όπως ένα δέντρο στο φύσημα του αέρα. Χωρίς σαφή κατεύθυνση, ο κορμός λιγότερο, τα χέρια περισσότερο, σαν να χορεύουν, να μπλέκονται και να ξεμπλέκονται. Μαζί, σηκώνεται λίγο στις μύτες και ξανακάθεται.
Μια γέρνει λίγο πίσω, μια λίγο μπροστά, λίγο αριστερά, λίγο δεξιά.

Το αγόρι κινεί μόνο τα χέρια από τους ώμους. Ο κορμός μένει ακλόνητος.
Δύο αργοί κύκλοι το δεξί χέρι προς τα πίσω, σαν να θέλει όμως να εκταθεί μακρυά, να ξεκολλήσει από τον ώμο ή να παρασύρει τον κορμό. Ένας ελάχιστα πιο αργός κύκλος το αριστερό χέρι προς τα εμπρός.

Περνούν έτσι κάπου δύο λεπτά.

ΑΓΟΡΙ: Τί είσαι ’σύ;

ΚΟΡΙΤΣΙ: Εγώ είμαι το δέντρο.
Πότε ήρθες;

ΑΓΟΡΙ: Χτες, και έχω ήδη πάρα πολύ δουλειά να κάνω.

ΚΟΡΙΤΣΙ: Δουλειά;

ΑΓΟΡΙ: Ναι, με έφεραν οι άνθρωποι για να τους παράγω ενέργεια.

ΚΟΡΙΤΣΙ: Ενέργεια;

ΑΓΟΡΙ: Οι άνθρωποι μαγειρεύουν, ζεσταίνουν τα σπίτια τους, ταξιδεύουν…

ΚΟΡΙΤΣΙ: Δεν βλέπω συχνά ανθρώπους.
Είναι πολλοί;

ΑΓΟΡΙ: Πάρα πολλοί.
Και τους αρέσει να φτιάχνουν πράγματα που τους χρειάζονται,
κι ακόμα περισσότερα που δεν τους χρειάζονται.

Που και που, το δεξί χέρι του αγοριού παρασέρνει τα χέρια του κοριτσιού.

ΚΟΡΙΤΣΙ: Που δεν τους χρειάζονται;

ΑΓΟΡΙ: Ναι.
Στους ανθρώπους αρέσει πολύ να φτιάχνουν πράγματα που δεν τά ’χουν στ’ αλήθεια ανάγκη.
Γι αυτό εμένα με χρειάζονται πολύ.

ΚΟΡΙΤΣΙ: Εδώ που στέκεσαι μέχρι χτες στεκόντουσαν δέντρα.
Ξέρεις πού είναι;
Είναι φίλοι μου.

ΑΓΟΡΙ: Τα πήραν οι άνθρωποι.
Τα δέντρα δεν χρειάζονται στους ανθρώπους.
Μόνο για λίγο, όταν πεθαίνουν και
γίνονται καυσόξυλα.

ΚΟΡΙΤΣΙ: Οι φίλοι μου πέθαναν;

Σιωπή για λίγο.

ΑΓΟΡΙ: Ξέρεις,
με ενοχλείς λίγο...
Μου κόβεις τον αέρα…

Σιωπή.

Έρχονται τέσσερα άτομα, σηκώνουν το δέντρο και φεύγουν.
Ένας πέμπτος φορά στο αγόρι ένα καπελάκι με καρφιτσωμένο ένα κόκκινο φως ποδηλάτου που αναβοσβήνει.

Περνά μισό λεπτό.

Εμφανίζεται το κορίτσι τρέχοντας,
πίσω και οι πέντε κομπάρσοι.
Υποκλίνονται όλοι μαζί.
Αποχωρούν.