20150223
20150209
Διαγραφή χρέους
http://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/oi-megalyteres-diagrafes-xreoys-stin-pagkosmia-istoria
Βιβλικό Ιωβηλαίο έτος
http://en.wikipedia.org/wiki/Jubilee_%28Christianity%29
σεισάχθεια
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%AC%CF%87%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1
Κλεισθένης
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B8%CE%AD%CE%BD%CE%B7%CF%82
Βιβλικό Ιωβηλαίο έτος
http://en.wikipedia.org/wiki/Jubilee_%28Christianity%29
σεισάχθεια
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%AC%CF%87%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1
Κλεισθένης
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B8%CE%AD%CE%BD%CE%B7%CF%82
20150206
20150129
Προσοχή! Αυτοί που "ξέρουν", δεν ξέρουν!
http://art-effects.blogspot.gr/2015/01/blog-post.html
«Κατανοώ αυτά, τα οποία έγιναν στην Ελλάδα και σας λέω ότι αυτά που έκανε η Κομισιόν έγιναν πριν από το δίδαγμα, που ορισμένοι λένε ότι πήραμε από το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών»
- Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, 4 Φεβρουαρίου 2015.
Κάθε εξουσία, εδραιώνεται πάνω σε μία απλή διδασκαλία:
Υπάρχει μια αυταπόδεικτη τάξη του Κόσμου, της οποίας την κατανόηση και τα κλειδιά κατέχει μόνον αυτή η ίδια η εξουσία που την διακηρύττει.
Κανείς άλλος δε, δεν θα μπορούσε να είναι ικανός να γίνει μύστης αυτής της γνώσης και αν ποτέ κάποιος, πέρα από αυτήν την εξουσία, διανοηθεί να πλησιάσει τα μυστικά αυτής της αποκάλυψης, αυτό θα είναι καταστροφικό τόσο για την εύθραυστη τάξη του Κόσμου, όσο και για τον παραβάτη.
Είναι αλήθεια πως, τόσο οι αρχαίες εξουσίες, αυτές που ήθελαν τον Προμηθέα αλυσσοδεμένο και τον καρπό της Γνώσης απαγορευμένο, όσο και οι σύγχρονες, διαφυλάττουν ευλαβικά, ή ίσως παθολογικά, ένα και μόνο μυστικό το οποίο είναι τόσο ιερό για αυτές, ώστε, εάν αποκαλυφθεί είναι ικανό να γκρεμίσει συθέμελα την πραγματικά εύθραυστη "τάξη του Κόσμου" τους:
Η "τάξη του Κόσμου", υπάρχει για να εξασφαλίζει τα μικρά, μεγάλα ή και εξωφρενικά προνόμια της εκάστοτε εξουσίας, και εξαρτάται, είτε από την διαφύλαξη της αποκλειστικότητας της γνώσης, είτε από την προσποίηση ότι τα λεγόμενα αυτής της εξουσίας αποτελούν την μόνη αναγκαία και χρήσιμη γνώση για όλους.
Σήμερα, ο πολιτισμός των καταρτισμένων, των τεχνοκρατών, αλλά και όσων αυτοπροβάλλονται ως οι μόνοι ειδικοί για την επίλυση του ενός ή του άλλου προβλήματος (ακόμα και του πώς πρέπει να σκεφτόμαστε, να χαιρόμαστε, να ντυνόμαστε), αποτελούν την σύγχρονη εκδοχή των θεωριών των αρχαίων εξουσιών με τα ιερατεία και τους μύστες.
Σήμερα όμως, με έναν παράδοξο τρόπο, οι ειδικοί και οι τεχνοκράτες μπορούν να αποδειχτούν πολύ πιο χρήσιμοι υπάλληλοι των ελίτ, από όσο θα μπορούσε να είναι ακόμα και ο πιο ευφάνταστος ιερέας στην υπηρεσία ενός φαραώ. Αντίστοιχα όσο και καταστροφικοί για αυτούς που βρίσκονται υποταγμένοι στις διαθέσεις αυτών των ελίτ.
Γιατί οι επιστήμες και τα τεχνολογικά επιτεύγματα, όταν εγκαταλείπονται στα χέρια ανθρώπων που, ως όρθιοι πίθηκοι, έχουν μόνη έγνοια την κυριαρχία τους πάνω στους άλλους, τότε αυτές οι επιστήμες και τα επιτεύγματα, με μιας, μετατρέπονται σε "ρόπαλα" υψηλής τεχνολογίας και ανυπολόγιστης αποτελεσματικότητας στα χέρια πιθήκων. Και τότε ολόκληρη η ανθρωπότητα παύει με μιας να έχει κάτι το ανθρώπινο και όλοι γινόμαστε αγέλες αιμοβόρων και ανάλγητων θηρίων που όμοιά τους δεν έχουν εμφανιστεί στον κόσμο.
Οι επιστήμες και οι τεχνολογίες όχι μόνο δεν συμπορεύονται απαραίτητα με τον εξανθρωπισμό μας, αλλά μπορούν να αποτελούν τα εργαλεία μέσα από τα οποία αναδεικνύεται η πιο άθλια αποκτήνωσή μας. Γιατί κανένα άλλο ον δεν μπορεί να αναπτύξει ανισότητες στον βαθμό που το κάνουν οι άνθρωποι, μάλιστα σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό, όπως και κανένα άλλο ον δεν είναι σε θέση να επενδύει τόση επινοητικότητα στο να καταστρέφει όμοιούς του.
Οι ειδικοί, οι επιστήμονες, οι τεχνοκράτες, όχι απλά δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα στους ανθρώπους, αλλά, το χειρότερο, είναι επικίνδυνοι αν πριν από τις επιστήμες, τις τεχνολογίες και τις κάθε λογής ειδικότητες, δεν μάθουν να ακούν και να υπηρετούν τους ανθρώπους που αγαπούν την ζωή, τα παιδιά, τον ελεύθερο χρόνο, τον στοχασμό, την δικαιοσύνη, τους ανθρώπους.
Προσοχή! Αυτοί που "ξέρουν", δεν ξέρουν!
20150128
Επαναδιαπραγμάτευση; Εννοείται!
Μέχρι στιγμής, η όποια διαπραγμάτευση του ελληνικού χρέους κινήθηκε στο πλαίσιο των επιδιώξεων από την μία της ευρωπαϊκής ολιγαρχίας και, από την άλλη, της ελληνικής. Αυτή η διαπραγμάτευση όμως κινήθηκε ολότελα έξω από το πλαίσιο που ορίζει η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα [1], οι ευρωπαϊκές αρχές, ακόμα και έξω από το πλαίσιο που ορίζει το ίδιο το καταστατικό του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. [2]
Οι ολιγαρχίες έχουν κάθε λόγο να ερμηνεύουν τον κόσμο κατά τον τρόπο που εξυπηρετεί, συνήθως με τον πιο κοντόφθαλμο τρόπο, τα συμφέροντά τους. Από την άλλη, οι λαοί, κοιτώντας τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον, έχουν κάθε λόγο να υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους όπως αυτά εκφράζονται και μέσα από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η οποία αποτελεί φάρο και κορυφαίο επίτευγμα του ανθρώπινου πολιτισμού.
Έτσι λοιπόν, μία τέτοια διαπραγμάτευση προκειμένου να είναι συμφέρουσα για οποιονδήποτε λαό πρέπει να έχει σαν αφετηρία αυτή την Διακήρυξη, αλλά και τις αρχές που απορρέουν από αυτήν και με πιο συγκεκριμένο τρόπο έχει ορίσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, σημεία μιας τέτοιας διαπραγματευτικής προσέγγισης είναι:
Με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, σημεία μιας τέτοιας διαπραγματευτικής προσέγγισης είναι:
- Η διασφάλιση όσων ορίζει η Διακήρυξη του ΟΗΕ και κυρίως, για μια τέτοια περίπτωση, περιγράφονται στα άρθρα 22 έως 25.
- Ο έλεγχος και επαναπροσδιορισμός, αν χρειαστεί, του χρέους,
- Ο προσδιορισμός του πλούτου και η φορολόγησή του,
- Η κατάργηση των φορολογικών διευκολύνσεων που παρέχονται προς την ολιγαρχία από επί μέρους χώρες της ΕΕ,
- Η ρήξη της ΕΕ με φορολογικούς "παραδείσους" σε διεθνές επίπεδο και ο προσδιορισμός των διαφυγόντων κεφαλαίων,
- Ο κοινωνικός έλεγχος του παραγόμενου πλούτου και η επανατοποθέτησή του στις κοινωνίες,
- Η διερεύνηση νέων κανόνων για την εργασία αλλά και την ανταμοιβή της, προς όφελος της προόδου και της κοινωνικής δικαιοσύνης,
- Η τήρηση από τρίτες χώρες, των αρχών της Διακήρυξης, ως όρου για την σύναψη οικονομικών συναλλαγών με την ΕΕ.
- Η τήρηση από τρίτες χώρες, των αρχών της Διακήρυξης, ως όρου για την σύναψη οικονομικών συναλλαγών με την ΕΕ.
Η επιδίωξη να υπάρξει διαπραγμάτευση μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να φανερώσει κατά πόσο η ΕΕ είναι ικανή να λειτουργήσει με βάση τα πολιτισμικά ιδεώδη που περιγράφουν οι αρχές και οι διακηρύξεις που, είτε έχει εμπνευστεί είτε συνυπογράψει, παρά ως μηχανισμός διευρυνόμενης επιβολής των ολιγαρχιών στους λαούς τους.
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948
ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο.
Επειδή η παραγνώριση και η περιφρόνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου οδήγησαν σε πράξεις βαρβαρότητας, που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση, και η προοπτική ενός κόσμου όπου οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι να μιλούν και να πιστεύουν, λυτρωμένοι από τον τρόμο και την αθλιότητα, έχει διακηρυχθεί ως η πιο υψηλή επιδίωξη του ανθρώπου.
Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα από ένα καθεστώς δικαίου, ώστε ο άνθρωπος να μην αναγκάζεται να προσφεύγει, ως έσχατο καταφύγιο, στην εξέγερση κατά της τυραννίας και της καταπίεσης.
Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων ανάμεσα στα έθνη.
Επειδή, με τον καταστατικό Χάρτη, οι λαοί των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξαν και πάλι την πίστη τους στα θεμελιακά δικαιώματα του ανθρώπου, στην αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης προσωπικότητας, στην ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, και διακήρυξαν πως είναι αποφασισμένοι να συντελέσουν στην κοινωνική πρόοδο και να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες ζωής στα πλαίσια μιας ευρύτερης ελευθερίας.
Επειδή τα κράτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν, σε συνεργασία με τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, τον αποτελεσματικό σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιακών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο.
Επειδή η ταυτότητα αντιλήψεων ως προς τα δικαιώματα και τις ελευθερίες αυτές έχει εξαιρετική σημασία για να εκπληρωθεί πέρα ως πέρα αυτή η υποχρέωση,
Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
Διακηρύσσει ότι η παρούσα Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί το κοινό ιδανικό στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη, έτσι ώστε κάθε άτομο και κάθε όργανο της κοινωνίας, με τη Διακήρυξη αυτή διαρκώς στη σκέψη, να καταβάλλει, με τη διδασκαλία και την παιδεία, κάθε προσπάθεια για να αναπτυχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών αυτών, και να εξασφαλιστεί προοδευτικά, με εσωτερικά και διεθνή μέσα, η παγκόσμια και αποτελεσματική εφαρμογή τους, τόσο ανάμεσα στους λαούς των ίδιων των κρατών μελών όσο και ανάμεσα στους πληθυσμούς χωρών που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους.
http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=grk
[2]
Το πρώτο άρθρο του καταστατικού του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ορίζει ως αποστολή του να «συμβάλει στην καθιέρωση και διατήρηση υψηλού επιπέδου απασχόλησης και πραγματικού εισοδήματος, και στην ανάπτυξη των παραγωγικών πόρων όλων των κρατών μελών του.»http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/kyria-lagkarnt-kyrie-gioynker-eseis-den-sebeste-tis-desmeyseis-sas
20150120
Συντεχνίες και κομματικοί μηχανισμοί ως κύριοι εκφραστές της ιδιοτέλειας
Με αφορμή την αναφορά του καθηγητή Κωνσταντίνου Τσουκαλά στον δημοκρατικό ρόλο και την αναγκαιότητα της παρουσίας των συντεχνιών και των κομμάτων στους κοινωνικούς χώρους, αποκρούοντας την κριτική που ασκείται, την Δευτέρα 19.1.2015, στoν ραδιοφωνικό σταθμό "Στο κόκκινο, 95,5".
Η προσέγγιση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά σε αυτό το θέμα φανερώνει την έλλειψη μιας ενδελεχούς μελέτης από την μεριά της αριστεράς, του πώς έχουν αλληλεπιδράσει με τους ανθρώπους και τους κοινωνικούς χώρους οι συντεχνίες και τα κόμματα συντελώντας στην διαμόρφωση του κοινωνικού τοπίου.
Πρόλογος
Συχνά ρέπουμε στο να κρίνουμε τους άλλους ανθρώπους με τον τρόπο που έχουμε δομήσει το ατομικό μας αξιακό σύστημα. Έτσι σε μία ακραία περίπτωση, ένας άνθρωπος που είναι ο ίδιος κακόβουλος επιδιώκει να καταλογίζει κακοβουλία σε όλους ώστε να καταλήγει πως και ο ίδιος δεν διαφέρει και ούτε κανείς θα πρέπει να τον κακολογεί για την κακοβουλία του. Αντίστοιχα σε μία άλλη ακραία περίπτωση, ένας καλοπροαίρετος άνθρωπος τείνει να εμπιστεύεται άκριτα τις αγαθές προθέσεις των άλλων, αποδίδοντας σε στιγμιαία κακή κρίση τους ή σε σφάλμα οποιαδήποτε επιλογή τους είναι επιβλαβής για τον ίδιο ή και για λίγους ή πολλούς άλλους.
Ως άνθρωποι ωστόσο, και ως κοινωνίες, οδεύουμε αλληλεπιδρώντας μέσα σε ένα πολυσύνθετο πλέγμα επιλογών, το οποίο διαμορφώνει τις κυρίαρχες απόψεις για το σωστό και το λάθος, το ηθικό και το ανήθικο, ακόμα και για το αναγκαίο και το περιττό ή το σημαντικό και το ασήμαντο. Έτσι, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δουλεία και η πιο ακραία εκμετάλλευση ανθρώπων μπορεί να θεωρούνται γενικά αποδεκτές, ενώ η βρώση ενός σκύλου μπορεί να θεωρείται αποκρουστικό έγκλημα.
Στις κοινωνίες που έχουν κυριαρχήσει στον πλανήτη, η επιδίωξη για πλούτο και εξουσία δεν επικρίνεται, ανεξάρτητα από την αποδεδειγμένη δυστυχία και καταστροφή που επιφέρει σε αμέτρητους ανθρώπους. Κάποιοι αρέσκονται να θεωρητικολογούν πως αυτός είναι ο μόνος τρόπος που μπορούν να ζουν οι άνθρωποι γιατί "αυτή είναι η φύση μας" και "ο άνθρωπος δεν αλλάζει".
Είναι γεγονός πως ο ανταγωνισμός και η επιδίωξη για κυριαρχία προϋποθέτουν την διαρκή μεγέθυνση ή "ανάπτυξη" όπως βολικά περιγράφουμε την λεηλασία ανθρώπινων και φυσικών πόρων.
Ως άνθρωποι όμως δεν είμαστε το ένα ή το άλλο με έναν στατικό τρόπο, παρά μέσα στις ήδη σύνθετες και αντιφατικές ζωικές καταβολές μας και έχοντας πλέον συνείδηση και αυτεπίγνωση, είμαστε το μόνο ον που είναι ικανό να διαπράξει τις πιο απίθανες φρικαλεότητες ή να κατακτήσει την μέγιστη αδελφοσύνη.
Η κυρίαρχες διδασκαλίες επιμένουν πως η ιδιοτέλεια είναι η αναγκαία συνθήκη για την επιβίωση, η ρεαλιστική επιλογή που πρέπει να κάνει κάθε άνθρωπος, κάθε κοινωνική ομάδα και κάθε κοινωνία για να προοδεύουν, δηλαδή για να κυριαρχούν.
Με μια πιο προσεκτική ανάγνωση της Ιστορίας βέβαια, μπορεί εύκολα κανείς να διακρίνει πως αυτού του είδους η "πρόοδος" επιφέρει την μία καταστροφή μετά από την άλλη, ενώ εξίσου εύκολα μπορεί κανείς να διακρίνει πως η συνεργασία και ο αλληλοσεβασμός είναι τα μόνα μέσα για ειρηνική και αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτή η αντιπαλότητα υπάρχει όσο και η ανθρώπινη συνείδηση, και σήμερα έχει την μορφή που επιγραμματικά θα μπορούσε να περιγραφεί ως η αντιπαράθεση μεταξύ όσων επιδιώκουν την κυριαρχία που βασίζεται στην διαρκή ποσοτική μεγέθυνση, δηλαδή συγκέντρωση πλούτου και όπλων, και όσων επιδιώκουν την ισοτιμία που βασίζεται στην διαρκή ποιοτική μεγέθυνση, δηλαδή συνεργασία, κοινωνικά δίκτυα και κανόνες που ορίζουν την ισοτιμία.
Την επιδίωξη για ποσοτική μεγέθυνση την ονομάζουμε οπισθοδρομικότητα καθώς πραγματικά καθοδηγεί την ανθρωπότητα πίσω στην κατάσταση του ζώου όπου κυριαρχεί ο ισχυρότερος, με νέους όρους ωστόσο, καθώς η ανισότητα και η ισχύς επιβολής μπορούν να είναι πλέον απεριόριστες.
Την επιδίωξη για ποιοτική μεγέθυνση την ονομάζουμε προοδευτικότητα καθώς καθοδηγεί την ανθρωπότητα προς αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως εξανθρωπισμό και εκπολιτισμό της με βάση τις αντιλήψεις που εκφράζονται, στην πιο σύγχρονη μορφή τους, από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό και τα πολυποίκιλα κοινωνικά κινήματα των τελευταίων εκατονταετιών.
Τα κόμματα στην κοινωνία
Ένας προοδευτικός άνθρωπος που πιστεύει στην συλλογικότητα και την αναγκαιότητα των χώρων όπου αυτή μπορεί να εκφράζεται, αξιολογεί με βάση αυτή την οπτική του και τους κομματικούς μηχανισμούς που κυριαρχούν στην πολιτική σκηνή. Αυτή η οπτική όμως δεν θα αποκαλύψει ποτέ τις προθέσεις αυτών που δομούν και χρησιμοποιούν τέτοιους μηχανισμούς.
Τι σημαίνει πελατειακό κράτος; Πώς αυτό λειτουργεί στα προνομιούχα στρώματα της κοινωνίας και πώς αναπαράγεται μέχρι στα πλέον καταπιεσμένα; Πώς διαμορφώνονται οι εξουσίες, οι συναναστροφές, οι εξυπηρετήσεις και οι δουλικότητες; Πώς διαμορφώνονται διακομματικοί μηχανισμοί συμφερόντων σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, πώς λειτουργούν και πως πετυχαίνουν τους σκοπούς τους;
Επειδή αρκετοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται πως όλα τα παραπάνω θα αναιρεθούν βάζοντας μια μονοκοντυλιά σε αυτό το νοσηρό σύστημα της κυριαρχικότητας και του καπιταλισμού, υπάρχουν και κάποια άλλα ερωτήματα που ίσως για αυτούς να είναι πιο ενδιαφέροντα:
Εάν ένα προοδευτικό κόμμα βρεθεί να ελέγχει το Κράτος πώς θα διαφυλάξει της αρχές του και την καθαρότητα των προθέσεών του απέναντι σε αυτούς που χωρίς αξιοπρέπεια και αρχές θα κάνουν το μόνο που ξέρουν να κάνουν καλά, δηλαδή να συγκεντρώνουν εξουσία και προνόμια;
Γιατί είναι συνηθισμένο όταν κάποιοι αποκτούν θέση εξουσίας να αρχίζουν να δικαιολογούν στον εαυτό τους την συγκέντρωση προνομίων, και κυρίως, γιατί τόσο μικρές κοινότητες όσο και ολόκληρες κοινωνίες δεν έχουν τα αναγκαία αντανακλαστικά για να το αποτρέπουν;
Ακόμα, θα υπάρξει ποτέ ερμηνεία του πώς και γιατί τα ανιδιοτελή στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης μέσα σε μία νύχτα μετατράπηκαν σε ιδιοτελείς μεγιστάνες καταπατητές του δημόσιου χώρου και στυγνοί εκμεταλλευτές των συντρόφων τους;
Αν από αυτά τα ερωτήματα κάποιος αποστρέφει το βλέμμα, δύσκολα θα πείσει πως είναι φορέας καινούργιων αντιλήψεων για την κοινωνία και πιο δύσκολα θα βρίσκει υποστήριξη στις επιδιώξεις του.
Αν αυτά τα ερωτήματα δεν αναδειχθούν, δεν αποτελέσουν αντικείμενο διαρκούς συζήτησης, και δεν δοθεί σημασία στην επινόηση κανονισμών και προβλέψεων που να αποτρέπουν την εμφάνιση και μεγέθυνση τέτοιων φαινομένων, δεν θα ανοίξει ποτέ η πόρτα για να βγούμε, σαν άνθρωποι και σαν κοινωνίες, από τον φαύλο κύκλο της οπισθοδρομικότητας.
Οι συντεχνίες στην κοινωνία
Η συλλογικότητα αναμφισβήτητα είναι το πεδίο δράσης της προοδευτικότητας αλλά και αυτό το οποίο κατά κύριο λόγο διαπραγματεύεται. Η διαμόρφωση χώρων όπου η συλλογικότητα μπορεί να αναπτύσσεται είναι για την προοδευτικότητα κύρια επιδίωξη.
Ωστόσο, η έννοια της συλλογικότητας περιλαμβάνει πολλά είδη της, έτσι ώστε να είναι αναγκαίο να χρειάζεται προσδιορισμός των χαρακτηριστικών του είδους της συλλογικότητας για το οποίο εργάζεται η προοδευτικότητα.
Για παράδειγμα, η λέσχη Μπίλντερμπεργκ αποτελεί μια συλλογικότητα, όπως και τα τάγματα εφόδου της Χρυσής Αυγής αποτελούν συλλογικότητες. Αυτά τα δύο παραδείγματα είναι αρκετά για να ξεκινήσουμε να προσδιορίσουμε τα χαρακτηριστικά της συλλογικότητας που αφορά την προοδευτικότητα.
Έτσι λοιπόν, από μια προοδευτική συλλογικότητα θα περίμενε κανείς να χρησιμοποιεί την δύναμή της ώστε:
- να διευρύνεται και να ενοποιείται με τους ανθρώπους παρά να περιορίζεται και να ξεχωρίζει,
- να ενεργεί προς όφελος όλων των ανθρώπων ανεξαιρέτως και όχι προς όφελος μιας συγκεκριμένης αδελφότητας,
- να φανερώνει και να συζητά ανοιχτά τα κίνητρά και τις μεθόδους της παρά να λειτουργεί μυστικά και στην σκιά των κοινωνιών,
- να διαχέει την γνώση και την εμπειρία, παρά να αναδεικνύει τους ανθρώπους της σε ειδικούς που "αυτοί ξέρουν",
- να προάγει τον λόγο και την διαλεκτική, παρά να επιβάλλει τα δόγματά της,
- να εφαρμόζει την ισοτιμία εντός και εκτός των ορίων της, τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, παρά να επιδιώκει την συγκέντρωση προνομίων σε βάρος άλλων κοινωνικών ομάδων ή την κυριαρχία λίγων ή ενός πάνω στους άλλους,
- να εξασκείται στην δημοκρατία περιορίζοντας τις προσωπικές φιλοδοξίες και τα ανθρώπινα πάθη, παρά να αφήνεται στα χέρια επίδοξων εξουσιαστών,
- να στέκεται κριτικά απέναντι στην εξουσία και αυτούς που την αποζητούν,
Δυστυχώς στην ελληνική κοινωνία μόνο οι συντεχνίες που υπέστησαν κάποιο σοκ εν μέσω της μεγάλης κρίσης άρχισαν να συνειδητοποιούν την αναπόσπαστη θέση τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο.
Γιατί όπως και οι κομματικοί μηχανισμοί, έτσι και οι συντεχνίες λειτούργησαν με απαράμιλλη συνέπεια στην διαμόρφωση και την εξυπηρέτηση των πελατειακών σχέσεων που έκαναν τους ισχυρούς ισχυρότερους και άφηναν τους πλέον ανυπεράσπιστους να γίνονται βορά μικρών και μεγάλων συμφερόντων.
Επιπλέον, η αναπαραγωγή των μηχανισμών διαπλοκής ακόμα και στις πιο δευτερεύουσες λειτουργίες της κοινωνίας, επέφεραν τόση διάβρωση στις συνειδήσεις πολλών ανθρώπων και έσπειραν τόση απελπισία στους υπόλοιπους ή και στους ίδιους ακόμα, ώστε η ίδια η δημοκρατία να τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς το πρόσωπό της έγινε αποκρουστικό.
Επίλογος
Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές οι προοδευτικοί άνθρωποι πρέπει να τεκμηριώσουν πως όταν η δημοκρατία έχει διαβρωθεί, επειδή οι άνθρωποι διαβρώθηκαν ή εγκατέλειψαν τις τύχες τους σε αναξιόπιστους ανθρώπους, η διέξοδος βρίσκεται στην περισσότερη δημοκρατία, την περισσότερη αυτοεκτίμηση, και τον περισσότερο αλληλοσεβασμό.
Καμμιά διατύπωση οικονομικών όρων δεν θα γίνει πειστική αλλά και ούτε θα μπορέσει να λειτουργήσει, εάν παράλληλα δεν υπάρξει με σαφήνεια διατύπωση και εφαρμογή των ηθικών κανόνων που συνθέτουν την έννοια και το περιεχόμενο της προοδευτικότητας και, αναγκαία, την έννοια και το περιεχόμενο της συλλογικότητας.
Η προσέγγιση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά σε αυτό το θέμα φανερώνει την έλλειψη μιας ενδελεχούς μελέτης από την μεριά της αριστεράς, του πώς έχουν αλληλεπιδράσει με τους ανθρώπους και τους κοινωνικούς χώρους οι συντεχνίες και τα κόμματα συντελώντας στην διαμόρφωση του κοινωνικού τοπίου.
Πρόλογος
Συχνά ρέπουμε στο να κρίνουμε τους άλλους ανθρώπους με τον τρόπο που έχουμε δομήσει το ατομικό μας αξιακό σύστημα. Έτσι σε μία ακραία περίπτωση, ένας άνθρωπος που είναι ο ίδιος κακόβουλος επιδιώκει να καταλογίζει κακοβουλία σε όλους ώστε να καταλήγει πως και ο ίδιος δεν διαφέρει και ούτε κανείς θα πρέπει να τον κακολογεί για την κακοβουλία του. Αντίστοιχα σε μία άλλη ακραία περίπτωση, ένας καλοπροαίρετος άνθρωπος τείνει να εμπιστεύεται άκριτα τις αγαθές προθέσεις των άλλων, αποδίδοντας σε στιγμιαία κακή κρίση τους ή σε σφάλμα οποιαδήποτε επιλογή τους είναι επιβλαβής για τον ίδιο ή και για λίγους ή πολλούς άλλους.
Ως άνθρωποι ωστόσο, και ως κοινωνίες, οδεύουμε αλληλεπιδρώντας μέσα σε ένα πολυσύνθετο πλέγμα επιλογών, το οποίο διαμορφώνει τις κυρίαρχες απόψεις για το σωστό και το λάθος, το ηθικό και το ανήθικο, ακόμα και για το αναγκαίο και το περιττό ή το σημαντικό και το ασήμαντο. Έτσι, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δουλεία και η πιο ακραία εκμετάλλευση ανθρώπων μπορεί να θεωρούνται γενικά αποδεκτές, ενώ η βρώση ενός σκύλου μπορεί να θεωρείται αποκρουστικό έγκλημα.
Στις κοινωνίες που έχουν κυριαρχήσει στον πλανήτη, η επιδίωξη για πλούτο και εξουσία δεν επικρίνεται, ανεξάρτητα από την αποδεδειγμένη δυστυχία και καταστροφή που επιφέρει σε αμέτρητους ανθρώπους. Κάποιοι αρέσκονται να θεωρητικολογούν πως αυτός είναι ο μόνος τρόπος που μπορούν να ζουν οι άνθρωποι γιατί "αυτή είναι η φύση μας" και "ο άνθρωπος δεν αλλάζει".
Είναι γεγονός πως ο ανταγωνισμός και η επιδίωξη για κυριαρχία προϋποθέτουν την διαρκή μεγέθυνση ή "ανάπτυξη" όπως βολικά περιγράφουμε την λεηλασία ανθρώπινων και φυσικών πόρων.
Ως άνθρωποι όμως δεν είμαστε το ένα ή το άλλο με έναν στατικό τρόπο, παρά μέσα στις ήδη σύνθετες και αντιφατικές ζωικές καταβολές μας και έχοντας πλέον συνείδηση και αυτεπίγνωση, είμαστε το μόνο ον που είναι ικανό να διαπράξει τις πιο απίθανες φρικαλεότητες ή να κατακτήσει την μέγιστη αδελφοσύνη.
Η κυρίαρχες διδασκαλίες επιμένουν πως η ιδιοτέλεια είναι η αναγκαία συνθήκη για την επιβίωση, η ρεαλιστική επιλογή που πρέπει να κάνει κάθε άνθρωπος, κάθε κοινωνική ομάδα και κάθε κοινωνία για να προοδεύουν, δηλαδή για να κυριαρχούν.
Με μια πιο προσεκτική ανάγνωση της Ιστορίας βέβαια, μπορεί εύκολα κανείς να διακρίνει πως αυτού του είδους η "πρόοδος" επιφέρει την μία καταστροφή μετά από την άλλη, ενώ εξίσου εύκολα μπορεί κανείς να διακρίνει πως η συνεργασία και ο αλληλοσεβασμός είναι τα μόνα μέσα για ειρηνική και αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτή η αντιπαλότητα υπάρχει όσο και η ανθρώπινη συνείδηση, και σήμερα έχει την μορφή που επιγραμματικά θα μπορούσε να περιγραφεί ως η αντιπαράθεση μεταξύ όσων επιδιώκουν την κυριαρχία που βασίζεται στην διαρκή ποσοτική μεγέθυνση, δηλαδή συγκέντρωση πλούτου και όπλων, και όσων επιδιώκουν την ισοτιμία που βασίζεται στην διαρκή ποιοτική μεγέθυνση, δηλαδή συνεργασία, κοινωνικά δίκτυα και κανόνες που ορίζουν την ισοτιμία.
Την επιδίωξη για ποσοτική μεγέθυνση την ονομάζουμε οπισθοδρομικότητα καθώς πραγματικά καθοδηγεί την ανθρωπότητα πίσω στην κατάσταση του ζώου όπου κυριαρχεί ο ισχυρότερος, με νέους όρους ωστόσο, καθώς η ανισότητα και η ισχύς επιβολής μπορούν να είναι πλέον απεριόριστες.
Την επιδίωξη για ποιοτική μεγέθυνση την ονομάζουμε προοδευτικότητα καθώς καθοδηγεί την ανθρωπότητα προς αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως εξανθρωπισμό και εκπολιτισμό της με βάση τις αντιλήψεις που εκφράζονται, στην πιο σύγχρονη μορφή τους, από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό και τα πολυποίκιλα κοινωνικά κινήματα των τελευταίων εκατονταετιών.
Τα κόμματα στην κοινωνία
Ένας προοδευτικός άνθρωπος που πιστεύει στην συλλογικότητα και την αναγκαιότητα των χώρων όπου αυτή μπορεί να εκφράζεται, αξιολογεί με βάση αυτή την οπτική του και τους κομματικούς μηχανισμούς που κυριαρχούν στην πολιτική σκηνή. Αυτή η οπτική όμως δεν θα αποκαλύψει ποτέ τις προθέσεις αυτών που δομούν και χρησιμοποιούν τέτοιους μηχανισμούς.
Τι σημαίνει πελατειακό κράτος; Πώς αυτό λειτουργεί στα προνομιούχα στρώματα της κοινωνίας και πώς αναπαράγεται μέχρι στα πλέον καταπιεσμένα; Πώς διαμορφώνονται οι εξουσίες, οι συναναστροφές, οι εξυπηρετήσεις και οι δουλικότητες; Πώς διαμορφώνονται διακομματικοί μηχανισμοί συμφερόντων σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, πώς λειτουργούν και πως πετυχαίνουν τους σκοπούς τους;
Επειδή αρκετοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται πως όλα τα παραπάνω θα αναιρεθούν βάζοντας μια μονοκοντυλιά σε αυτό το νοσηρό σύστημα της κυριαρχικότητας και του καπιταλισμού, υπάρχουν και κάποια άλλα ερωτήματα που ίσως για αυτούς να είναι πιο ενδιαφέροντα:
Εάν ένα προοδευτικό κόμμα βρεθεί να ελέγχει το Κράτος πώς θα διαφυλάξει της αρχές του και την καθαρότητα των προθέσεών του απέναντι σε αυτούς που χωρίς αξιοπρέπεια και αρχές θα κάνουν το μόνο που ξέρουν να κάνουν καλά, δηλαδή να συγκεντρώνουν εξουσία και προνόμια;
Γιατί είναι συνηθισμένο όταν κάποιοι αποκτούν θέση εξουσίας να αρχίζουν να δικαιολογούν στον εαυτό τους την συγκέντρωση προνομίων, και κυρίως, γιατί τόσο μικρές κοινότητες όσο και ολόκληρες κοινωνίες δεν έχουν τα αναγκαία αντανακλαστικά για να το αποτρέπουν;
Ακόμα, θα υπάρξει ποτέ ερμηνεία του πώς και γιατί τα ανιδιοτελή στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης μέσα σε μία νύχτα μετατράπηκαν σε ιδιοτελείς μεγιστάνες καταπατητές του δημόσιου χώρου και στυγνοί εκμεταλλευτές των συντρόφων τους;
Αν από αυτά τα ερωτήματα κάποιος αποστρέφει το βλέμμα, δύσκολα θα πείσει πως είναι φορέας καινούργιων αντιλήψεων για την κοινωνία και πιο δύσκολα θα βρίσκει υποστήριξη στις επιδιώξεις του.
Αν αυτά τα ερωτήματα δεν αναδειχθούν, δεν αποτελέσουν αντικείμενο διαρκούς συζήτησης, και δεν δοθεί σημασία στην επινόηση κανονισμών και προβλέψεων που να αποτρέπουν την εμφάνιση και μεγέθυνση τέτοιων φαινομένων, δεν θα ανοίξει ποτέ η πόρτα για να βγούμε, σαν άνθρωποι και σαν κοινωνίες, από τον φαύλο κύκλο της οπισθοδρομικότητας.
Οι συντεχνίες στην κοινωνία
Η συλλογικότητα αναμφισβήτητα είναι το πεδίο δράσης της προοδευτικότητας αλλά και αυτό το οποίο κατά κύριο λόγο διαπραγματεύεται. Η διαμόρφωση χώρων όπου η συλλογικότητα μπορεί να αναπτύσσεται είναι για την προοδευτικότητα κύρια επιδίωξη.
Ωστόσο, η έννοια της συλλογικότητας περιλαμβάνει πολλά είδη της, έτσι ώστε να είναι αναγκαίο να χρειάζεται προσδιορισμός των χαρακτηριστικών του είδους της συλλογικότητας για το οποίο εργάζεται η προοδευτικότητα.
Για παράδειγμα, η λέσχη Μπίλντερμπεργκ αποτελεί μια συλλογικότητα, όπως και τα τάγματα εφόδου της Χρυσής Αυγής αποτελούν συλλογικότητες. Αυτά τα δύο παραδείγματα είναι αρκετά για να ξεκινήσουμε να προσδιορίσουμε τα χαρακτηριστικά της συλλογικότητας που αφορά την προοδευτικότητα.
Έτσι λοιπόν, από μια προοδευτική συλλογικότητα θα περίμενε κανείς να χρησιμοποιεί την δύναμή της ώστε:
- να διευρύνεται και να ενοποιείται με τους ανθρώπους παρά να περιορίζεται και να ξεχωρίζει,
- να ενεργεί προς όφελος όλων των ανθρώπων ανεξαιρέτως και όχι προς όφελος μιας συγκεκριμένης αδελφότητας,
- να φανερώνει και να συζητά ανοιχτά τα κίνητρά και τις μεθόδους της παρά να λειτουργεί μυστικά και στην σκιά των κοινωνιών,
- να διαχέει την γνώση και την εμπειρία, παρά να αναδεικνύει τους ανθρώπους της σε ειδικούς που "αυτοί ξέρουν",
- να προάγει τον λόγο και την διαλεκτική, παρά να επιβάλλει τα δόγματά της,
- να εφαρμόζει την ισοτιμία εντός και εκτός των ορίων της, τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, παρά να επιδιώκει την συγκέντρωση προνομίων σε βάρος άλλων κοινωνικών ομάδων ή την κυριαρχία λίγων ή ενός πάνω στους άλλους,
- να εξασκείται στην δημοκρατία περιορίζοντας τις προσωπικές φιλοδοξίες και τα ανθρώπινα πάθη, παρά να αφήνεται στα χέρια επίδοξων εξουσιαστών,
- να στέκεται κριτικά απέναντι στην εξουσία και αυτούς που την αποζητούν,
- να σέβεται την ανιδιοτελή προσφορά των πολλών και να μην την παραδίδει ως τρόπαιο για να εξαγοραστεί από λίγους,
- να δείχνει με κάθε τρόπο την αποστροφή της για την βία και την κυριαρχία, γιατί ο θαυμασμός προς αυτά ξαναγυρνά τους ανθρώπους στην κατάσταση του ζώου.Δυστυχώς στην ελληνική κοινωνία μόνο οι συντεχνίες που υπέστησαν κάποιο σοκ εν μέσω της μεγάλης κρίσης άρχισαν να συνειδητοποιούν την αναπόσπαστη θέση τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο.
Γιατί όπως και οι κομματικοί μηχανισμοί, έτσι και οι συντεχνίες λειτούργησαν με απαράμιλλη συνέπεια στην διαμόρφωση και την εξυπηρέτηση των πελατειακών σχέσεων που έκαναν τους ισχυρούς ισχυρότερους και άφηναν τους πλέον ανυπεράσπιστους να γίνονται βορά μικρών και μεγάλων συμφερόντων.
Επιπλέον, η αναπαραγωγή των μηχανισμών διαπλοκής ακόμα και στις πιο δευτερεύουσες λειτουργίες της κοινωνίας, επέφεραν τόση διάβρωση στις συνειδήσεις πολλών ανθρώπων και έσπειραν τόση απελπισία στους υπόλοιπους ή και στους ίδιους ακόμα, ώστε η ίδια η δημοκρατία να τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς το πρόσωπό της έγινε αποκρουστικό.
Επίλογος
Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές οι προοδευτικοί άνθρωποι πρέπει να τεκμηριώσουν πως όταν η δημοκρατία έχει διαβρωθεί, επειδή οι άνθρωποι διαβρώθηκαν ή εγκατέλειψαν τις τύχες τους σε αναξιόπιστους ανθρώπους, η διέξοδος βρίσκεται στην περισσότερη δημοκρατία, την περισσότερη αυτοεκτίμηση, και τον περισσότερο αλληλοσεβασμό.
Καμμιά διατύπωση οικονομικών όρων δεν θα γίνει πειστική αλλά και ούτε θα μπορέσει να λειτουργήσει, εάν παράλληλα δεν υπάρξει με σαφήνεια διατύπωση και εφαρμογή των ηθικών κανόνων που συνθέτουν την έννοια και το περιεχόμενο της προοδευτικότητας και, αναγκαία, την έννοια και το περιεχόμενο της συλλογικότητας.
20150103
Η ιδεολογική ανωτερότητα
Η ιδεολογική ανωτερότητα διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη πεποίθηση φυλετικής, εθνικής, θρησκευτικής, οπαδικής ή όποιας άλλης ανωτερότητας;
Οποιοσδήποτε δηλώνει ότι κατέχει κάποια αδιαμφισβήτητη αλήθεια, την οποία -όπως πιστεύει- οι υπόλοιποι δεν αναγνωρίζουν από απλή ανεπάρκεια ή τεμπελιά του νού τους, μπορεί να διαφέρει ουσιαστικά από τους εκπροσώπους κάθε λογής φανατικού σκοταδισμού;
Είναι δυνατόν να υπάρξει "ανωτερότητα" που να γεννήσει κάτι λιγότερο ή διαφορετικό από ανισότητες, καταπίεση, βία και αυθαιρεσία;
Η προοδευτικότητα μπορεί να φέρεται από εκπροσώπους της οποιασδήποτε ιδεολογικής ανωτερότητας;
Κάθε "ανωτερότητα" φανερά ή κρυφά αποζητά την επιβολή της εξουσίας της. Έχει ενδιαφέρον το γεγονός πως υπάρχουν "ανωτερότητες" που φανερώνουν εξαρχής ένα χυδαίο και αποτρόπαιο πρόσωπο όπως ας πούμε οι φασίστες ή οι εκμεταλλευτές, και άλλες που γιγαντώνονται στο όνομα της πιο ευγενικής ανιδιοτέλειας, ας πούμε, της αδελφοσύνης και της αγάπης των ανθρώπων.
Με έναν απίθανο τρόπο όμως, ακόμα και μέσα από την ανωτερότητα της ευγενικής ανιδιοτέλειας των πολλών, με μαθηματική ακρίβεια, φυτρώνει η ιδιοτέλεια των λίγων επιβάλλοντας την δική τους "ανωτερότητα" και εξαργυρώνοντας κάθε αγαθή πρόθεση με εξουσία, επιβολή και κυριαρχία.
Η προοδευτικότητα, ούτε είχε, ούτε και θα έχει ποτέ την παραμικρή σχέση με οποιοδήποτε ιδεολόγημα ή πρακτική ανωτερότητας, καθώς η προοδευτικότητα ορίζεται από την αφοσίωσή της στην ισοτιμία, ενώ η όποια "ανωτερότητα" εξαρχής υπάρχει ως θεωρητικό πλαίσιο επιβολής ανισοτήτων.
Η ευθύνη της προοδευτικότητας είναι να εξασφαλίζει τους αναγκαίους όρους ανιδιοτέλειας, μέσα στους οποίους ο διάλογος για την ισοτιμία και την δημοκρατία να διευρύνεται, καθοδηγώντας όλο και περισσότερους ανθρώπους στην επιδίωξη της ισοτιμίας και της δημοκρατίας.
Οποιοσδήποτε δηλώνει ότι κατέχει κάποια αδιαμφισβήτητη αλήθεια, την οποία -όπως πιστεύει- οι υπόλοιποι δεν αναγνωρίζουν από απλή ανεπάρκεια ή τεμπελιά του νού τους, μπορεί να διαφέρει ουσιαστικά από τους εκπροσώπους κάθε λογής φανατικού σκοταδισμού;
Είναι δυνατόν να υπάρξει "ανωτερότητα" που να γεννήσει κάτι λιγότερο ή διαφορετικό από ανισότητες, καταπίεση, βία και αυθαιρεσία;
Η προοδευτικότητα μπορεί να φέρεται από εκπροσώπους της οποιασδήποτε ιδεολογικής ανωτερότητας;
Κάθε "ανωτερότητα" φανερά ή κρυφά αποζητά την επιβολή της εξουσίας της. Έχει ενδιαφέρον το γεγονός πως υπάρχουν "ανωτερότητες" που φανερώνουν εξαρχής ένα χυδαίο και αποτρόπαιο πρόσωπο όπως ας πούμε οι φασίστες ή οι εκμεταλλευτές, και άλλες που γιγαντώνονται στο όνομα της πιο ευγενικής ανιδιοτέλειας, ας πούμε, της αδελφοσύνης και της αγάπης των ανθρώπων.
Με έναν απίθανο τρόπο όμως, ακόμα και μέσα από την ανωτερότητα της ευγενικής ανιδιοτέλειας των πολλών, με μαθηματική ακρίβεια, φυτρώνει η ιδιοτέλεια των λίγων επιβάλλοντας την δική τους "ανωτερότητα" και εξαργυρώνοντας κάθε αγαθή πρόθεση με εξουσία, επιβολή και κυριαρχία.
Η προοδευτικότητα, ούτε είχε, ούτε και θα έχει ποτέ την παραμικρή σχέση με οποιοδήποτε ιδεολόγημα ή πρακτική ανωτερότητας, καθώς η προοδευτικότητα ορίζεται από την αφοσίωσή της στην ισοτιμία, ενώ η όποια "ανωτερότητα" εξαρχής υπάρχει ως θεωρητικό πλαίσιο επιβολής ανισοτήτων.
Η ευθύνη της προοδευτικότητας είναι να εξασφαλίζει τους αναγκαίους όρους ανιδιοτέλειας, μέσα στους οποίους ο διάλογος για την ισοτιμία και την δημοκρατία να διευρύνεται, καθοδηγώντας όλο και περισσότερους ανθρώπους στην επιδίωξη της ισοτιμίας και της δημοκρατίας.
20150101
20141219
Οι "Υπηρεσίες", το ηθικό πλεονέκτημα της προοδευτικότητας και η επόμενη μέρα
[Με αφορμή τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και την δράση των Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ http://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther_King,_Jr.
http://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/fbi-pros-loyther-kingk-yparxei-mono-enas-dromos-gia-sena
http://en.wikipedia.org/wiki/Agent_provocateur]
Η παρουσία και ο ρόλος των Υπηρεσιών Πληροφοριών πρέπει να απασχολεί κάθε μικρό ή μεγάλο κίνημα με οποιοδήποτε τρόπο και αν είναι οργανωμένο. Οι Υπηρεσίες αυτές μπορούν να διαθέτουν ανθρώπους ικανούς να αναλάβουν τις πιο παράδοξες αποστολές, ενώ έχει αποδειχτεί ότι δεν στερούνται ούτε φαντασίας και πολύ περισσότερο οικονομικών πόρων.
Είναι καθαρή αφέλεια να θεωρούμε ότι τέτοιοι μηχανισμοί περιορίζονται στην δράση προβοκατόρων και εξωτερικών παρατηρητών των κινημάτων. Αντίθετα, πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι έχουν κάθε λόγο αλλά και την δυνατότητα να βρεθούν ακόμα και στους πυρήνες των κινημάτων επηρεάζοντας πιθανά την λήψη κρίσιμων αποφάσεων.
Αν και θα ήταν ανώφελο και πολύ περισσότερο καταστροφικό, τα κινήματα να επιδίδονται σε κυνήγι μαγισσών, ωστόσο είναι απόλυτα κρίσιμη η αναγκαιότητα για κάθε μικρό ή μεγάλο κίνημα, και για αυτό τον λόγο, να χρησιμοποιεί ένα αυστηρά δομημένο πλαίσιο αρχών και δράσεων ώστε να μην είναι δυνατόν να παρεκτρέπεται εύκολα από τις γενικές επιδιώξεις του.
Τέτοιες αρχές αναγκαστικά περιλαμβάνουν:
1. Την διαρκή επιδίωξη της διεύρυνσης και διατήρησης συνεργασιών μεταξύ των δυνάμεων οι οποίες με ανιδιοτέλεια που τεκμηριώνεται στην πράξη και μέσα από κανόνες, εργάζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη, ανάγκη που προκύπτει καθώς η συνεργασία για την προοδευτικότητα αποτελεί τον σκοπό και όχι απλά ένα ευκαιριακό μέσο.
2. Την διατήρηση του ηθικού πλεονεκτήματος που φέρει η έννοια της προοδευτικότητας, πλεονέκτημα που ακυρώνεται με την χρήση πρακτικών όπου "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα".
Η ανάπτυξη συνεργασιών, η εξάσκηση της δημοκρατίας και των δημοκρατικών κανόνων κυρίως στην βάση της κοινωνίας, η διεύρυνση του λόγου και η αποφυγή της βίας, η αξιοπρέπεια και η τιμιότητα, είναι κάποια από τα στοιχεία που διαμορφώνουν το ηθικό πλεονέκτημα της προοδευτικότητας.
Στον αντίποδα κάθε φανερού ή υπόγειου σχεδιασμού της οπισθοδρόμησης ορθώνεται η συνείδηση των απλών ανθρώπων όπως εκφράζεται με τα λόγια που έρχονται από την εμπειρία της αυτόνομης Τσιάπα:
Λίγη ντροπή, μια καλή δόση αξιοπρέπειας και πολλή οργάνωση.
[http://enlacezapatista.ezln.org.mx/2014/05/29/griegoluzsombra/]
http://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/fbi-pros-loyther-kingk-yparxei-mono-enas-dromos-gia-sena
http://en.wikipedia.org/wiki/Agent_provocateur]
Η παρουσία και ο ρόλος των Υπηρεσιών Πληροφοριών πρέπει να απασχολεί κάθε μικρό ή μεγάλο κίνημα με οποιοδήποτε τρόπο και αν είναι οργανωμένο. Οι Υπηρεσίες αυτές μπορούν να διαθέτουν ανθρώπους ικανούς να αναλάβουν τις πιο παράδοξες αποστολές, ενώ έχει αποδειχτεί ότι δεν στερούνται ούτε φαντασίας και πολύ περισσότερο οικονομικών πόρων.
Είναι καθαρή αφέλεια να θεωρούμε ότι τέτοιοι μηχανισμοί περιορίζονται στην δράση προβοκατόρων και εξωτερικών παρατηρητών των κινημάτων. Αντίθετα, πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι έχουν κάθε λόγο αλλά και την δυνατότητα να βρεθούν ακόμα και στους πυρήνες των κινημάτων επηρεάζοντας πιθανά την λήψη κρίσιμων αποφάσεων.
Αν και θα ήταν ανώφελο και πολύ περισσότερο καταστροφικό, τα κινήματα να επιδίδονται σε κυνήγι μαγισσών, ωστόσο είναι απόλυτα κρίσιμη η αναγκαιότητα για κάθε μικρό ή μεγάλο κίνημα, και για αυτό τον λόγο, να χρησιμοποιεί ένα αυστηρά δομημένο πλαίσιο αρχών και δράσεων ώστε να μην είναι δυνατόν να παρεκτρέπεται εύκολα από τις γενικές επιδιώξεις του.
Τέτοιες αρχές αναγκαστικά περιλαμβάνουν:
1. Την διαρκή επιδίωξη της διεύρυνσης και διατήρησης συνεργασιών μεταξύ των δυνάμεων οι οποίες με ανιδιοτέλεια που τεκμηριώνεται στην πράξη και μέσα από κανόνες, εργάζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη, ανάγκη που προκύπτει καθώς η συνεργασία για την προοδευτικότητα αποτελεί τον σκοπό και όχι απλά ένα ευκαιριακό μέσο.
2. Την διατήρηση του ηθικού πλεονεκτήματος που φέρει η έννοια της προοδευτικότητας, πλεονέκτημα που ακυρώνεται με την χρήση πρακτικών όπου "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα".
Η ανάπτυξη συνεργασιών, η εξάσκηση της δημοκρατίας και των δημοκρατικών κανόνων κυρίως στην βάση της κοινωνίας, η διεύρυνση του λόγου και η αποφυγή της βίας, η αξιοπρέπεια και η τιμιότητα, είναι κάποια από τα στοιχεία που διαμορφώνουν το ηθικό πλεονέκτημα της προοδευτικότητας.
Στον αντίποδα κάθε φανερού ή υπόγειου σχεδιασμού της οπισθοδρόμησης ορθώνεται η συνείδηση των απλών ανθρώπων όπως εκφράζεται με τα λόγια που έρχονται από την εμπειρία της αυτόνομης Τσιάπα:
Λίγη ντροπή, μια καλή δόση αξιοπρέπειας και πολλή οργάνωση.
[http://enlacezapatista.ezln.org.mx/2014/05/29/griegoluzsombra/]
20141207
The Hidden War / documentary
A documentary explaining, among other things, the background of the establishment of the fascist tradition among the greek military, police and other state mechanisms. An establishment that lasts more or less untouched ever since appearing still in everyday politics of the Hellenic Democracy.
20141127
Η σημασία του ωραίου
Περπατούσα σ' αυτά τα μέρη από μικρό παιδί. Μπάφη, Σκίπιζα, Αγία Τριάδα. Kατηφορίζοντας από την Σκίπιζα προς την Αγία Τριάδα, o μεγάλος βράχος που άφηνα αριστερά λίγο μετά την πηγή μου έκανε πάντα μεγάλη εντύπωση. Χωρίς υπερβολή προσμονούσα κάθε φορά να τον αντικρύσω. Το ίδιο και τα μικρά ρεματάκια λίγο πιο πριν, εκεί που ανοίγει η θέα προς την Ελευσίνα, με το λιγοστό νερό να ξεπηδά χειμώνα-καλοκαίρι μέσα από το χώμα.
Είναι ολοζώντανη αυτή η διαδρομή στην μνήμη μου. Το βύθισμα πιο κάτω στις σκιερές ρεματιές, τα μαλακά βρύα κάτω από τα πόδια, τα έλατα που δεν χάνουν ποτέ την δροσιά τους. Το ενοχλητικό διάσελο με τα γυμνά βράχια που μου πονούσαν τα πόδια, και στο τέλος η ρεματιά που ημέρευε το τοπίο κι έκανε την κούραση να σβήνει μαγεμένη.
Αυτό το μέρος δεν υπάρχει πια. Αφέθηκα να το αντικρύσω σε αυτή την τρομακτική μεταστροφή του με την περιέργεια του φυσιοδίφη. Για να κινητοποιηθεί ο νους σε σκέψεις σαν αυτές που γράφω εδώ.
Τώρα ακόμα κι αν αυτό το μέρος ήταν ο μόνος δρόμος για να πάω κάπου θα το σκεφτόμουν να το διασχίσω.
Δεν είναι πως είναι τώρα λιγότερο φύση από αυτό που ήταν πριν. Η ίδια η φωτιά είναι στοιχείο της φύσης όπως άλλωστε και οι πράξεις των ανθρώπων. Οι πεσμένοι κορμοί και τα κλωνάρια, μαυρισμένα όλα για να θυμίζουν πως δεν ήταν ο χρόνος που τα γκρέμισε, τα βάτα που απλώνονται σαν φράχτες κι αρπάζουν τα ρούχα.
Ο βράχος που ξεπρόβαλλε μέσα από τα έλατα μεγαλειώδης, τώρα είναι απλά ένας ξερόβραχος ίδιος με το τοπίο που τον περιβάλει, τα φαντάσματα των δέντρων δεν θυμίζουν τίποτα από την χαρά της ζωής παρά μόνο αναδεύουν τα φαντάσματα του νου. Όσο κι αν η φύση δεν είναι ποτέ τίποτα λιγότερο από φύση, αυτή η μορφή της είναι αφιλόξενη για το ανθρώπινο σώμα και τον ανθρώπινο λογισμό.
20141125
Οι κατώτερες τάξεις
Οι άνθρωποι που κατέχουν κάποια προνόμια, ένα σπίτι, αυτοκίνητο, εξοχικό, ή κάποια χωράφια τείνουν να ταυτίζονται με τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις. Φαντάζονται δηλαδή τους εαυτούς τους να βρίσκονται πιο κοντά σε αυτούς που έχουν πισίνες, που έχουν σπίτια στο Λονδίνο και την Νέα Υόρκη, και πλούτη που δεν θα τους χρησιμέψουν ποτέ. Έτσι, αυτοί οι άνθρωποι δεν θα καταδεχτούν ποτέ να συμμαχήσουν με αυτούς που θεωρούν κατώτερους, ακόμα και αν οι ίδιοι υποχρεωθούν να γίνουν ένα με αυτούς τους κατώτερους.
Αλλά σάμπως κι αυτοί που έχουν τα ελάχιστα ή και τίποτα, δεν ταυτίζονται όλο λαχτάρα και θαυμασμό με τα μεγαλεία των ανώτερων τάξεων; Σάμπως αυτοί, οι κατώτεροι, δεν είναι που όσο πιο υποτακτικοί και πειθήνιοι γίνονται τόσο περισσότερο νομίζουν πως συμμετέχουν στα μεγαλεία και τις δόξες των άλλων; Κι ακόμα χειρότερα, αυτοί δεν είναι που με πιότερη σκληρότητα κοιτούν αυτούς που δεν έχουν τίποτα, που κοιμούνται στον δρόμο, ή θαλασσοδαρμένοι ξεβράζονται στις ακτές;
Αλλά σάμπως κι αυτοί που έχουν τα ελάχιστα ή και τίποτα, δεν ταυτίζονται όλο λαχτάρα και θαυμασμό με τα μεγαλεία των ανώτερων τάξεων; Σάμπως αυτοί, οι κατώτεροι, δεν είναι που όσο πιο υποτακτικοί και πειθήνιοι γίνονται τόσο περισσότερο νομίζουν πως συμμετέχουν στα μεγαλεία και τις δόξες των άλλων; Κι ακόμα χειρότερα, αυτοί δεν είναι που με πιότερη σκληρότητα κοιτούν αυτούς που δεν έχουν τίποτα, που κοιμούνται στον δρόμο, ή θαλασσοδαρμένοι ξεβράζονται στις ακτές;
20141124
Wheeler Commons / Berkeley students
... Με την επίγνωση ότι βρισκόμαστε σε εδάφη των [Ινδιάνων] Ohlone και με την πεποίθηση ότι το πανεπιστήμιο πρέπει να είναι ανοιχτό και να ανήκει σε όλους, δεν διακόπτουμε τις τάξεις. Υπερασπιζόμαστε το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο: οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη, δημόσια εκπαίδευση. ...
20141106
Αναγκαίες παραδοχές
Για να έχουν οι προσπάθειες των προοδευτικών ανθρώπων υπόβαθρο, δύναμη και συνέχεια είναι υποχρεωμένες να αναζητούν συνεχώς και να χρησιμοποιούν ως αφετηρίες για την ερμηνεία του κόσμου, όσα μέσα από την διαρκή διαδικασία διεύρυνσης της νόησης αποκαλύπτουν οι επιστήμες.
Πριν από οτιδήποτε άλλο, πριν από την διατύπωση οποιασδήποτε ηθικής, κοινωνικής, οικονομικής ή κάθε άλλης θεωρίας για το μέλλον των κοινωνιών, οι προοδευτικοί άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να θεμελιώνουν τους προβληματισμούς τους στις παραδοχές τις οποίες οι σύγχρονες επιστήμες και οι διευρυνόμενες γνώσεις μας για το κόσμο μάς επιτρέπουν να αναγνωρίζουμε.
Πρώτες από όλες αυτές τις παραδοχές είναι αυτές που αφορούν την ανθρώπινη φυσιολογία. Μερικές τέτοιες παραδοχές, οι οποίες αφορούν την ανθρώπινη φυσιολογία και αναγνωρίζονται σε επίπεδο ατόμου ή συνόλων, από τις πιο δυσάρεστες ίσως, είναι και οι παρακάτω:
1.
Οι άνθρωποι, παρόλο που θεωρούμε τους εαυτούς μας ευφυείς, παραβλέπουμε πως μόνο ένα πολύ ανόητο ον θα μπορούσε να προκαλεί τόση πολλή δυστυχία και τόσο πολύ πόνο στον εαυτό του και στους γύρω του όσο εμείς.
Πριν από οτιδήποτε άλλο, πριν από την διατύπωση οποιασδήποτε ηθικής, κοινωνικής, οικονομικής ή κάθε άλλης θεωρίας για το μέλλον των κοινωνιών, οι προοδευτικοί άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να θεμελιώνουν τους προβληματισμούς τους στις παραδοχές τις οποίες οι σύγχρονες επιστήμες και οι διευρυνόμενες γνώσεις μας για το κόσμο μάς επιτρέπουν να αναγνωρίζουμε.
Πρώτες από όλες αυτές τις παραδοχές είναι αυτές που αφορούν την ανθρώπινη φυσιολογία. Μερικές τέτοιες παραδοχές, οι οποίες αφορούν την ανθρώπινη φυσιολογία και αναγνωρίζονται σε επίπεδο ατόμου ή συνόλων, από τις πιο δυσάρεστες ίσως, είναι και οι παρακάτω:
1.
Οι άνθρωποι, παρόλο που θεωρούμε τους εαυτούς μας ευφυείς, παραβλέπουμε πως μόνο ένα πολύ ανόητο ον θα μπορούσε να προκαλεί τόση πολλή δυστυχία και τόσο πολύ πόνο στον εαυτό του και στους γύρω του όσο εμείς.
2.
Οι άνθρωποι διαθέτουμε την συνείδηση, ένα μοναδικό χαρακτηριστικό το οποίο θεωρούμε πως μας δίνει την δυνατότητα να κρίνουμε και να επιλέγουμε για όλα τα θέματα που αφορούν την ύπαρξή μας. Αυτή η συνείδηση όμως, σε σχέση με τον χρόνο ύπαρξης και εξέλιξής της, θα μπορούσαμε να πούμε πως έχει διανύσει μόλις μια στιγμή του χρόνου. Παραμένει δηλαδή μια πρωτόγονη συνείδηση που μόλις ξεμύτισε από την σκοτεινή ζωικότητα προσπαθώντας να ορθωθεί και να ορίσει το περιεχόμενο της ανθρωπινότητας.
Η πρωτόγονη φύση της ανθρώπινης συνείδησης είναι αναγκαστικά παρούσα ακόμα και στις πιο καλλιεργημένες εκφάνσεις της, πράγμα που αποφεύγουμε να παραδεχτούμε. Ταυτόχρονα όμως, αυτή η πρωτόγονη συνείδηση, εφόσον επιδιώκει την διεύρυνση της ανθρωπινότητάς της και εφόσον αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η νοητική καλλιέργεια, μπορεί να διευρύνει, ίσως ακόμα και απεριόριστα, την αντίληψή της για το άτομο και τον κόσμο.
3.
Οι πεποιθήσεις μας περί ηθικής και αισθητικής αποτελούν προϊόντα επιλογών οι οποίες έχουν διαμορφωθεί και εγκαθιδρυθεί ως εκφράσεις ενός σύνθετου πλέγματος ατομικών και συλλογικών επιδιώξεων. Καμμία τέτοια πεποίθηση δεν είναι αιώνια, ωστόσο γενικές τάσεις, όπως για παράδειγμα οι πεποιθήσεις που διαμορφώνονται από την επιθυμία για ειρηνική ζωή ή οι πεποιθήσεις που διαμορφώνονται από την επιθυμία για φόνο και βία, διαγράφουν γενικές κατηγορίες των προαιώνιων αντιφάσεων του ανθρώπινου όντος. Έτσι, απόψεις για το σωστό και το λάθος, το δίκαιο και το άδικο, το αξιοπρεπές και το αναξιοπρεπές, το ωραίο και το άσχημο παρουσιάζονται ως επιλογές συγκεκριμένων ατόμων ή κοινωνιών μέσα σε συγκεκριμένο χωροχρόνο.
4.
Τα επιτεύγματα των ανθρώπων στις επιστήμες και στις τεχνολογίες δεν σχετίζονται καθόλου με την ανάπτυξη της ανθρωπινότητας και την απομάκρυνσή μας από την κατάσταση του ζώου. Κάθε άλλο μάλιστα. Όταν τα επιτεύγματα αυτά υπηρετούν την επιδίωξη κάποιων να κυριαρχούν πάνω σε άλλους, η ανθρωπότητα ολόκληρη απομακρύνεται από την προσπάθεια εξανθρωπισμού της και βυθίζεται σε μια ζωικότητα που όμοιά της δεν έχει υπάρξει. Γιατί κανένα ζώο μέχρι τώρα δεν διέθετε τόσο ισχυρά όπλα κυριαρχίας και τόσο ισχυρούς μηχανισμούς επιβολής καταναγκασμών πάνω σε άλλα ζώα του είδους του.
Για τους προοδευτικούς ανθρώπους το επίπεδο εξανθρωπισμού-εκπολιτισμού των ανθρώπων και των κοινωνιών μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από το επίπεδο καλλιέργειας της ατομικής συνείδησης η οποία, μέσα από μια ενιαία προσπάθεια επιδιώκει την αρμονία με τον εαυτό, με τους άλλους και με το ευρύτερο περιβάλλον.
Ακολουθεί συνέντευξη ανώνυμου στρατολόγου του Ισλαμικού Χαλιφάτου στην διαδικτυακή έκδοση του Der Spiegel, 28.10.2014:
http://www.spiegel.de/international/world/islamic-state-interview-with-an-extremist-recruiter-a-999557.html
Ελληνική μετάφραση http://tvxs.gr/news/kosmos/synenteyksi-me-enan-tzixantisti-i-dimokratia-einai-gia-toys-apistoys
Οι άνθρωποι διαθέτουμε την συνείδηση, ένα μοναδικό χαρακτηριστικό το οποίο θεωρούμε πως μας δίνει την δυνατότητα να κρίνουμε και να επιλέγουμε για όλα τα θέματα που αφορούν την ύπαρξή μας. Αυτή η συνείδηση όμως, σε σχέση με τον χρόνο ύπαρξης και εξέλιξής της, θα μπορούσαμε να πούμε πως έχει διανύσει μόλις μια στιγμή του χρόνου. Παραμένει δηλαδή μια πρωτόγονη συνείδηση που μόλις ξεμύτισε από την σκοτεινή ζωικότητα προσπαθώντας να ορθωθεί και να ορίσει το περιεχόμενο της ανθρωπινότητας.
Η πρωτόγονη φύση της ανθρώπινης συνείδησης είναι αναγκαστικά παρούσα ακόμα και στις πιο καλλιεργημένες εκφάνσεις της, πράγμα που αποφεύγουμε να παραδεχτούμε. Ταυτόχρονα όμως, αυτή η πρωτόγονη συνείδηση, εφόσον επιδιώκει την διεύρυνση της ανθρωπινότητάς της και εφόσον αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η νοητική καλλιέργεια, μπορεί να διευρύνει, ίσως ακόμα και απεριόριστα, την αντίληψή της για το άτομο και τον κόσμο.
3.
Οι πεποιθήσεις μας περί ηθικής και αισθητικής αποτελούν προϊόντα επιλογών οι οποίες έχουν διαμορφωθεί και εγκαθιδρυθεί ως εκφράσεις ενός σύνθετου πλέγματος ατομικών και συλλογικών επιδιώξεων. Καμμία τέτοια πεποίθηση δεν είναι αιώνια, ωστόσο γενικές τάσεις, όπως για παράδειγμα οι πεποιθήσεις που διαμορφώνονται από την επιθυμία για ειρηνική ζωή ή οι πεποιθήσεις που διαμορφώνονται από την επιθυμία για φόνο και βία, διαγράφουν γενικές κατηγορίες των προαιώνιων αντιφάσεων του ανθρώπινου όντος. Έτσι, απόψεις για το σωστό και το λάθος, το δίκαιο και το άδικο, το αξιοπρεπές και το αναξιοπρεπές, το ωραίο και το άσχημο παρουσιάζονται ως επιλογές συγκεκριμένων ατόμων ή κοινωνιών μέσα σε συγκεκριμένο χωροχρόνο.
4.
Τα επιτεύγματα των ανθρώπων στις επιστήμες και στις τεχνολογίες δεν σχετίζονται καθόλου με την ανάπτυξη της ανθρωπινότητας και την απομάκρυνσή μας από την κατάσταση του ζώου. Κάθε άλλο μάλιστα. Όταν τα επιτεύγματα αυτά υπηρετούν την επιδίωξη κάποιων να κυριαρχούν πάνω σε άλλους, η ανθρωπότητα ολόκληρη απομακρύνεται από την προσπάθεια εξανθρωπισμού της και βυθίζεται σε μια ζωικότητα που όμοιά της δεν έχει υπάρξει. Γιατί κανένα ζώο μέχρι τώρα δεν διέθετε τόσο ισχυρά όπλα κυριαρχίας και τόσο ισχυρούς μηχανισμούς επιβολής καταναγκασμών πάνω σε άλλα ζώα του είδους του.
Για τους προοδευτικούς ανθρώπους το επίπεδο εξανθρωπισμού-εκπολιτισμού των ανθρώπων και των κοινωνιών μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από το επίπεδο καλλιέργειας της ατομικής συνείδησης η οποία, μέσα από μια ενιαία προσπάθεια επιδιώκει την αρμονία με τον εαυτό, με τους άλλους και με το ευρύτερο περιβάλλον.
Ακολουθεί συνέντευξη ανώνυμου στρατολόγου του Ισλαμικού Χαλιφάτου στην διαδικτυακή έκδοση του Der Spiegel, 28.10.2014:
http://www.spiegel.de/international/world/islamic-state-interview-with-an-extremist-recruiter-a-999557.html
Ελληνική μετάφραση http://tvxs.gr/news/kosmos/synenteyksi-me-enan-tzixantisti-i-dimokratia-einai-gia-toys-apistoys
20141011
20141009
Επείγουσες ασκήσεις λογικής
Η λογική είναι ο πιο σίγουρος σύμβουλος της προοδευτικότητας. Θα μπορούσαμε να πούμε μάλιστα, παρατηρώντας την εξέλιξη της ανθρωπότητας, πως η λογική είναι αυτή που γεννά την προοδευτικότητα, αλλά και πως η προοδευτικότητα είναι αυτή που πρώτη απ' όλους αναζητά την λογική. Με αυτό το κριτήριο είναι χρήσιμο και επείγον να αξιολογήσουμε μερικά από τα συνθήματα της αριστεράς.
"Όχι στην παγκοσμιοποίηση"
Θα μπορούσαμε να πούμε "όχι στην τεχνολογία", "όχι στην εκβιομηχάνιση", ή "όχι στις επικοινωνίες"; Αν υποθέταμε πως αυτά τα συνθήματα είναι συνεπή ως προς τις επιδιώξεις της προοδευτικότητας τότε ασφαλώς ως συνεπές θα ακουγόταν και το σύνθημα "όχι στην παγκοσμιοποίηση".
Αυτά τα συνθήματα όμως εύκολα μπορούμε να αναγνωρίσουμε πως είναι οπισθοδρομικά και απέχουν από την έννοια προοδευτικότητας. Καθώς όμως η παγκοσμιοποίηση αποτελεί μια φυσική συνέχεια των εξελισσόμενων τεχνολογιών και επικοινωνιών, η άρνησή της αποτελεί αναπόφευκτα ένα εξίσου οπισθοδρομικό σύνθημα.
Μπορεί να ακουστεί τετριμμένο ως παράδειγμα πως με το σίδερο έχουν φτιαχτεί τόσο άροτρα όσο και σπαθιά χωρίς κανείς να έχει αναφωνήσει ποτέ "όχι στο σίδερο".
Τα εργοστάσια φτιάχνουν τρακτέρ και τανκς και πολύ περισσότερο, όσο βρίσκονται στα χέρια κυρίαρχων τάξεων, είτε φτιάχνουν τρακτέρ, είτε τανκς, στο τέλος στρέφονται εξίσου ενάντια στις υποταγμένες τάξεις. Πάλι όμως κανείς δεν φωνάζει "όχι στα εργοστάσια". Κι αυτό είναι λογικό καθώς το εργοστάσιο το ίδιο δεν έχει κάνει κάποια επιλογή ούτε ως προς το τι θα παράξει, ούτε ως προς το πως θα αξιοποιηθεί ως μέσο παραγωγής.
Η παγκοσμιοποίηση, δηλαδή η συσχέτιση ολόκληρης της ανθρωπότητας μέσω της επικοινωνίας και των αλληλοσχετιζόμενων οικονομιών, είναι άβουλη ως προς το πώς θα αξιοποιηθεί από τους ανθρώπους και τις επιλογές που αυτοί θα κάνουν με βάση την συνείδησή τους.
Η παγκοσμιοποίηση όμως είναι ένα σημαντικό, μοναδικό πιο σωστά, εργαλείο το οποίο δίνει την δυνατότητα στις κοινωνίες, αν το θελήσουν, από την μία να ελέγξουν σε παγκόσμιο επίπεδο την οικονομία προς όφελός τους και από την άλλη να ελαχιστοποιήσουν τις βίαιες αντιπαραθέσεις.
Με λίγα λόγια, η παγκοσμιοποίηση είναι και αυτή εργαλείο στα χέρια της προοδευτικότητας με τον ίδιο τρόπο που είναι το σίδερο, οι τεχνολογίες, οι βιομηχανίες, οι επικοινωνίες κτλ.
Επιπλέον, καθώς μόνο μία μεγάλου μεγέθους καταστροφή θα μπορούσε να αναχαιτίσει την παραγωγή σιδήρου, την ανάπτυξη των τεχνολογιών, της βιομηχανίας, των επικοινωνιών, μαζί και την διεύρυνση της παγκοσμιοποίησης, αποτελεί ευθύνη της προοδευτικότητας τόσο το σίδερο, οι τεχνολογίες, οι βιομηχανίες, οι επικοινωνίες, όσο και η παγκοσμιοποίηση, να χρησιμοποιούνται από την ανθρωπότητα με τρόπο που να ωφελεί τις δικές της αξίες και όχι τις αξίες της οπισθοδρόμησης.
"ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο"
Καταρχήν, για το υπάρχον κοινωνικό πλαίσιο που λειτουργεί βασιζόμενο στους κανόνες του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας, η ανάπτυξη, η επέκταση, η διεύρυνση ή όπως μπορεί να το διατυπώσει ο καθένας, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση συντήρησής του.
Η ύπαρξη κάθε κοινωνικής οντότητας εξαρτάται από την ικανότητά της να κυριαρχεί ή στην χειρότερη για αυτήν περίπτωση να ισορροπεί με τις άλλες οντότητες σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο. Όσο θλιβερό και αν ακούγεται, αυτή η συνθήκη έχει καθορίσει την ανθρώπινη ιστορία από τότε που, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, κάποιοι άνθρωποι επινόησαν την υποδούλωση και εκμετάλλευση άλλων ανθρώπων. Έκτοτε, τα εκάστοτε τεχνολογικά και οργανωτικά επιτεύγματα που ανέπτυσσε ή έκλεβε μια κοινωνία είναι αυτά που καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό το αν για κάποιο χρόνο θα κατάφερνε να κυριαρχήσει ή αν θα αφανιζόταν στα βάθη του χρόνου, ακόμα και χωρίς να αφήσει κανένα σημάδι.
Χωρίς αμφιβολία, το υπάρχον ηθικό και οικονομικό πλαίσιο υποβιβάζει και μετατρέπει τους ανθρώπους σε ζώα και μάλιστα όσο πιο αγέρωχοι, κυρίαρχοι και μεγαλοπρεπείς αυτοπροβάλλονται κάποιοι άνθρωποι, τόσο πιο κοντά βρίσκονται στην κατάσταση των χιμπατζήδων που πασχίζουν να κυριαρχήσουν στο κοπάδι τους.
Ενώ όμως οι χιμπατζήδες δεν μπορούν να αποκτούν υπέρμετρη δύναμη έναντι των άλλων, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν εργαλεία και να αναπτύσσουν μέσα με τα οποία να επιβάλλουν στους άλλους ανθρώπους καταναγκασμούς και ανισότητες που κανένας χιμπατζής δεν θα μπορούσε ποτέ να διανοηθεί.
Η ανάγκη για επέκταση που δημιουργεί ο πολιτισμός του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας, σε συνδυασμό με την ικανότητα των ανθρώπων να διευρύνουν τα πεδία του ανταγωνισμού όσο και αν γίνονται καταστροφικά για τους ίδιους, φέρνει στην επιφάνεια με όλο και πιο επιτακτικό τρόπο την κριτική σε αυτόν τον πολιτισμό και τις αφετηρίες του.
Αναπτύσσοντας λοιπόν μια τέτοια κριτική είναι σημαντικό να διακρίνουμε ποιά είναι τα εν δυνάμει μέσα για την ανάπτυξη της συνεργασίας των λαών και της κοινωνικής δικαιοσύνης και ποιά τα μέσα που διαιωνίζουν τους ανταγωνισμούς και τις κυριαρχίες.
Για το ΝΑΤΟ, όσο και αν αυτοπροβάλλεται ως μηχανισμός σταθερότητας, έχει εμπεδωθεί ο ρόλος του ως μηχανισμός επεκτατισμού και επιβολής με στρατιωτικά μέσα συγκεκριμένων συμφερόντων.
Όσο αφορά την ΕΕ από την άλλη, θα πρέπει να σταθούμε πιο αναλυτικά.
Οι διευρυμένες οικονομικές συσχετίσεις, όπως έχουν υπάρξει οι πόλεις-κράτη, οι αυτοκρατορίες, πρόσφατα τα κράτη όπως τα γνωρίζουμε, και τέλος οι χαλαρές ή σφιχτές οικονομικο-πολιτικές ενώσεις, αποτελούν από την μία αποτέλεσμα των τεχνολογιών, και από την άλλη, αποτέλεσμα άλλοτε της επιδίωξης για συνεργασία με γνώμονα το αμοιβαίο συμφέρον, και άλλοτε της επιβολής και κυριαρχίας κάποιων πάνω σε άλλους.
Αν αρνηθούμε ότι η ΕΕ μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός ανάπτυξης της συνεργασίας των λαών γιατί να μην καταλήξουμε ότι οι ίδιες οι κρατικές οντότητες που την αποτελούν και οι οποίες αυτή την στιγμή επιβάλλουν την κυριαρχία των ισχυρών πάνω στους ασθενέστερους, δεν πρόκειται ποτέ να λειτουργήσουν προς όφελος της συνεργασίας των ανθρώπων; Με λίγα λόγια, γιατί να συζητάμε την κατάργηση της ΕΕ και όχι των ίδιων των κρατικών οντοτήτων που λειτουργούν λίγο πολύ με παρόμοιο τρόπο και επιδιώκουν τα ίδια πράγματα; Και τότε, αν κρίνουμε αυτή την σκέψη ως σωστή, πως δηλαδή η οργανωτική μεγιστοποίηση ως προϊόν του ανταγωνισμού είναι αυτή που επιφέρει τις ανισότητες, μέχρι ποιο σημείο θα πρέπει να τεμαχίσουμε οργανωτικά τις κοινωνίες προκειμένου να απαλλαγούμε μια για πάντα από την κυριαρχία των ισχυρών;
Ασφαλώς αυτός ο συλλογισμός είναι βάσιμος καθώς κατ' αναλογία οι κρατικές οντότητες είναι μηχανισμοί καταπίεσης εξίσου με τους κρατικούς συνασπισμούς στους οποίους εντάσσονται. Άρα έτσι και η όποια κριτική στους συνασπισμούς θα πρέπει με ανάλογο τρόπο να είναι και κριτική προς τις κρατικές οντότητες. Και αν ως γιατρικό για τις ανισότητες δεχτούμε την κατάργηση των συνασπισμών μεταξύ των κρατών τότε το ίδιο γιατρικό θα πρέπει να συστήνουμε και στην περίπτωση των ίδιων των κρατών. Δηλαδή, την κατάργησή τους.
Όσο ανατρεπτική και αν ακούγεται μια τέτοια θέση πολύ λίγο μπορεί να σχετίζεται με την προοδευτικότητα για την οποία η επικοινωνιακή και οργανωτική διεύρυνση των κοινωνιών δεν μπορεί παρά να αποτελεί κύρια επιδίωξη. Η ίδια η δαιμονοποιημένη παγκοσμιοποίηση προσφέρει στην προοδευτικότητα τα πιο σημαντικά εργαλεία για την ειρηνοποίηση του κόσμου και την απάλειψη των ανισοτήτων, όπως είναι για παράδειγμα οι δυνατότητες στην ενημέρωση και τον έλεγχο. Όπως ισχύει και για κάθε εργαλείο ή μέσο, η όποια κριτική είναι πιο λογικό να αφορά κυρίως τις χρήσεις που ασκούνται με βάση τις επιλογές συγκεκριμένων ανθρώπων και όχι απευθείας το ίδιο το εργαλείο ή μέσο καθώς αυτό δεν έχει συνείδηση και δεν επιλέγει.
Ένα σημαντικό θέμα που παρουσιάζεται είναι πως αν δεν αναζητήσουμε έγκυρες απαντήσεις για τις αφετηρίες που προκαλούν τις κοινωνικές ανισότητες και επιμένουμε να επαναπαυόμαστε βολικά σε δαιμονοποιήσεις οι οποίες απέχουν από το να αποτελούν συμπεράσματα διαλεκτικής ανάλυσης, οι όποιες επιδιώξεις μας θα είναι μονίμως αδιέξοδες, δεν θα αποφέρουν καρπούς και θα διαιωνίζουν την υπάρχουσα κατάσταση.
"Όχι στην αξιολόγηση"
Με αυτό το σύνθημα η αριστερά θέτει ένα φράγμα καχυποψίας ανάμεσα σε αυτήν και τους ανθρώπους που αγωνιούν για ένα καλύτερο μέλλον της κοινωνίας πέρα από το στενά ιδιωτικό τους συμφέρον. Δείχνει με μιας ότι, από την μία δεν έχει μελετήσει διόλου τις παθογένειες που έχει δημιουργήσει το υφιστάμενο πελατειακό καθεστώς και τον αντίκτυπο στις συνειδήσεις των ανθρώπων και, από την άλλη, δεν αντιλαμβάνεται τον κοινωνικό έλεγχο ως το μόνο εργαλείο η εξάσκηση στο οποίο μπορεί να ανεβάσει τους ανθρώπους από το επίπεδο του υπηκόου στο επίπεδο του πολίτη.
Δεν νοείται προοδευτική δύναμη που να μην προτείνει αδιάκοπα μηχανισμούς ελέγχου σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα. Το υφιστάμενο πελατειακό καθεστώς ανέκαθεν διαμόρφωνε μεθοδικά κλιμακωτές εξουσίες και προνόμια σε βάρος και στην πλάτη των περισσότερων ανθρώπων εδραιώνοντας ένα νοσηρό πλέγμα ιεραρχιών και αναξιοπρέπειας. Αν και θα ήταν αδύνατο η επίδραση αυτού του πλέγματος στις συνειδήσεις των ανθρώπων να μεταβληθεί σε μια στιγμή, η διατύπωση του συνθήματος "όχι στην αξιολόγηση" σηματοδοτεί την απουσία οποιασδήποτε πρόθεσης να εξασκηθεί η κοινωνία στον κοινωνικό έλεγχο έχοντας ως κύρια επιδίωξη την χειραφέτηση των μελών της. Μπορεί δε κάλλιστα η απόρριψη της αξιολόγησης να θεωρηθεί ως προάγγελος της διαμόρφωσης και επιβολής στην κοινωνία νέων πελατειακών κοινωνικών ομάδων υπό νέους όρους, με νέα ή ίδια συμφέροντα.
Για τον κοινωνικό έλεγχο ισχύει ό,τι ισχύει και για οποιοδήποτε εργαλείο έχουν επινοήσει και χρησιμοποιούν οι άνθρωποι, μπορεί δηλαδή να λειτουργεί είτε προς όφελος των περισσότερων, είτε προς όφελος των λιγότερων και σε βάρος των περισσότερων. Ο κοινωνικός έλεγχος μπορεί εξίσου να αποτελεί μηχανισμό επιβολής εξουσίας όπως και μηχανισμό περιορισμού της εξουσίας. Εξαρτάται από το ποιός και με ποιά κριτήρια ασκεί αυτόν τον έλεγχο. Όταν ο αριστερός λόγος δεν κάνει αυτή την διάκριση, εκτός από την προφανή απομάκρυνσή του από την διαλεκτική, δημιουργεί την υποψία πως επιδιώκει όχι την εξύψωση όλης της κοινωνίας αλλά την ιδιοποίηση της εξουσίας με ιδιοτελείς προθέσεις. Γιατί ένας λαός που δεν εξασκείται και δεν έχει πρόσβαση στον κοινωνικό έλεγχο είναι καταδικασμένος να ζει για πάντα ως υποχείριο της μιας ή της άλλης εξουσίας.
"Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος"
Αυτό το δίλημμα έχει πάρει πολλές μορφές στην πρόσφατη ιστορία των αριστερών κινημάτων, σχεδόν δε πάντα απαντάται με παρόμοιο τρόπο επιφέροντας ανάλογα αποτελέσματα.
Μπορούμε να ανατρέξουμε στο 1933 και στους αμοιβαίους αφορισμούς μεταξύ κομμουνιστών (KPD) και σοσιαλδημοκρατών (SPD) που επέτρεψαν στους εθνικοσοσιαλιστές (NSDAP) να κυριαρχήσουν.
Τι θα έπρεπε να θεωρείται τότε ως διακύβευμα για το προοδευτικό κίνημα;
Ποιό είναι εντέλει το περιεχόμενο της ιδεολογικής "καθαρότητας";
Ποιά είναι η σχέση των κοινοβουλευτικών συσχετισμών με τις επιδιώξεις των προοδευτικών δυνάμεων;
Στην ελληνική πραγματικότητα του 2014, η κεκαλυμμένη νεοφασιστική κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της μπορεί να ταυτίζεται με τους πρώην υποστηρικτές του ΠΑΣΟΚ και νυν υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ;
Επιπλέον, πόσο μπορεί να σχετίζεται με την πρόοδο η βεβαιότητα της όποιας ιδεολογικής καθαρότητας και υπεροχής όταν στην πράξη οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση;
Οι όποιες πεποιθήσεις ιδεολογικής καθαρότητας και υπεροχής μπορούν να πείσουν ότι έχουν ως επιδίωξη μια δημοκρατική κοινωνία;
Αν η αριστερά δεν σταθεί αναλυτικά πάνω σε τέτοια ερωτήματα δίνοντας σαφείς απαντήσεις με λόγια και πράξεις, μπορεί για ακόμα μια φορά να στρώνει τον δρόμο της οπισθοδρόμησης αντί των φιλολαϊκών προγραμμάτων που ευαγγελίζεται. Γιατί τα οπισθοδρομικά σενάρια που εδώ και καιρό εκκολάπτονται μέσα στο ιδανικό για αυτά περιβάλλον βρίσκονται ήδη στα συρτάρια των σχετικών μηχανισμών περιμένοντας την ευκαιρία να υλοποιηθούν. Ας μην έχει δε κανείς αμφιβολία πως αν δεν υπάρξει θέληση για την ενοποίηση των κινημάτων αυτά τα σενάρια στο τέλος θα έρθουν στην επιφάνεια και θα επικρατήσουν.
Με λίγα λόγια, η παγκοσμιοποίηση είναι και αυτή εργαλείο στα χέρια της προοδευτικότητας με τον ίδιο τρόπο που είναι το σίδερο, οι τεχνολογίες, οι βιομηχανίες, οι επικοινωνίες κτλ.
Επιπλέον, καθώς μόνο μία μεγάλου μεγέθους καταστροφή θα μπορούσε να αναχαιτίσει την παραγωγή σιδήρου, την ανάπτυξη των τεχνολογιών, της βιομηχανίας, των επικοινωνιών, μαζί και την διεύρυνση της παγκοσμιοποίησης, αποτελεί ευθύνη της προοδευτικότητας τόσο το σίδερο, οι τεχνολογίες, οι βιομηχανίες, οι επικοινωνίες, όσο και η παγκοσμιοποίηση, να χρησιμοποιούνται από την ανθρωπότητα με τρόπο που να ωφελεί τις δικές της αξίες και όχι τις αξίες της οπισθοδρόμησης.
"ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο"
Καταρχήν, για το υπάρχον κοινωνικό πλαίσιο που λειτουργεί βασιζόμενο στους κανόνες του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας, η ανάπτυξη, η επέκταση, η διεύρυνση ή όπως μπορεί να το διατυπώσει ο καθένας, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση συντήρησής του.
Η ύπαρξη κάθε κοινωνικής οντότητας εξαρτάται από την ικανότητά της να κυριαρχεί ή στην χειρότερη για αυτήν περίπτωση να ισορροπεί με τις άλλες οντότητες σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο. Όσο θλιβερό και αν ακούγεται, αυτή η συνθήκη έχει καθορίσει την ανθρώπινη ιστορία από τότε που, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, κάποιοι άνθρωποι επινόησαν την υποδούλωση και εκμετάλλευση άλλων ανθρώπων. Έκτοτε, τα εκάστοτε τεχνολογικά και οργανωτικά επιτεύγματα που ανέπτυσσε ή έκλεβε μια κοινωνία είναι αυτά που καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό το αν για κάποιο χρόνο θα κατάφερνε να κυριαρχήσει ή αν θα αφανιζόταν στα βάθη του χρόνου, ακόμα και χωρίς να αφήσει κανένα σημάδι.
Χωρίς αμφιβολία, το υπάρχον ηθικό και οικονομικό πλαίσιο υποβιβάζει και μετατρέπει τους ανθρώπους σε ζώα και μάλιστα όσο πιο αγέρωχοι, κυρίαρχοι και μεγαλοπρεπείς αυτοπροβάλλονται κάποιοι άνθρωποι, τόσο πιο κοντά βρίσκονται στην κατάσταση των χιμπατζήδων που πασχίζουν να κυριαρχήσουν στο κοπάδι τους.
Ενώ όμως οι χιμπατζήδες δεν μπορούν να αποκτούν υπέρμετρη δύναμη έναντι των άλλων, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν εργαλεία και να αναπτύσσουν μέσα με τα οποία να επιβάλλουν στους άλλους ανθρώπους καταναγκασμούς και ανισότητες που κανένας χιμπατζής δεν θα μπορούσε ποτέ να διανοηθεί.
Η ανάγκη για επέκταση που δημιουργεί ο πολιτισμός του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας, σε συνδυασμό με την ικανότητα των ανθρώπων να διευρύνουν τα πεδία του ανταγωνισμού όσο και αν γίνονται καταστροφικά για τους ίδιους, φέρνει στην επιφάνεια με όλο και πιο επιτακτικό τρόπο την κριτική σε αυτόν τον πολιτισμό και τις αφετηρίες του.
Αναπτύσσοντας λοιπόν μια τέτοια κριτική είναι σημαντικό να διακρίνουμε ποιά είναι τα εν δυνάμει μέσα για την ανάπτυξη της συνεργασίας των λαών και της κοινωνικής δικαιοσύνης και ποιά τα μέσα που διαιωνίζουν τους ανταγωνισμούς και τις κυριαρχίες.
Για το ΝΑΤΟ, όσο και αν αυτοπροβάλλεται ως μηχανισμός σταθερότητας, έχει εμπεδωθεί ο ρόλος του ως μηχανισμός επεκτατισμού και επιβολής με στρατιωτικά μέσα συγκεκριμένων συμφερόντων.
Όσο αφορά την ΕΕ από την άλλη, θα πρέπει να σταθούμε πιο αναλυτικά.
Οι διευρυμένες οικονομικές συσχετίσεις, όπως έχουν υπάρξει οι πόλεις-κράτη, οι αυτοκρατορίες, πρόσφατα τα κράτη όπως τα γνωρίζουμε, και τέλος οι χαλαρές ή σφιχτές οικονομικο-πολιτικές ενώσεις, αποτελούν από την μία αποτέλεσμα των τεχνολογιών, και από την άλλη, αποτέλεσμα άλλοτε της επιδίωξης για συνεργασία με γνώμονα το αμοιβαίο συμφέρον, και άλλοτε της επιβολής και κυριαρχίας κάποιων πάνω σε άλλους.
Αν αρνηθούμε ότι η ΕΕ μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός ανάπτυξης της συνεργασίας των λαών γιατί να μην καταλήξουμε ότι οι ίδιες οι κρατικές οντότητες που την αποτελούν και οι οποίες αυτή την στιγμή επιβάλλουν την κυριαρχία των ισχυρών πάνω στους ασθενέστερους, δεν πρόκειται ποτέ να λειτουργήσουν προς όφελος της συνεργασίας των ανθρώπων; Με λίγα λόγια, γιατί να συζητάμε την κατάργηση της ΕΕ και όχι των ίδιων των κρατικών οντοτήτων που λειτουργούν λίγο πολύ με παρόμοιο τρόπο και επιδιώκουν τα ίδια πράγματα; Και τότε, αν κρίνουμε αυτή την σκέψη ως σωστή, πως δηλαδή η οργανωτική μεγιστοποίηση ως προϊόν του ανταγωνισμού είναι αυτή που επιφέρει τις ανισότητες, μέχρι ποιο σημείο θα πρέπει να τεμαχίσουμε οργανωτικά τις κοινωνίες προκειμένου να απαλλαγούμε μια για πάντα από την κυριαρχία των ισχυρών;
Ασφαλώς αυτός ο συλλογισμός είναι βάσιμος καθώς κατ' αναλογία οι κρατικές οντότητες είναι μηχανισμοί καταπίεσης εξίσου με τους κρατικούς συνασπισμούς στους οποίους εντάσσονται. Άρα έτσι και η όποια κριτική στους συνασπισμούς θα πρέπει με ανάλογο τρόπο να είναι και κριτική προς τις κρατικές οντότητες. Και αν ως γιατρικό για τις ανισότητες δεχτούμε την κατάργηση των συνασπισμών μεταξύ των κρατών τότε το ίδιο γιατρικό θα πρέπει να συστήνουμε και στην περίπτωση των ίδιων των κρατών. Δηλαδή, την κατάργησή τους.
Όσο ανατρεπτική και αν ακούγεται μια τέτοια θέση πολύ λίγο μπορεί να σχετίζεται με την προοδευτικότητα για την οποία η επικοινωνιακή και οργανωτική διεύρυνση των κοινωνιών δεν μπορεί παρά να αποτελεί κύρια επιδίωξη. Η ίδια η δαιμονοποιημένη παγκοσμιοποίηση προσφέρει στην προοδευτικότητα τα πιο σημαντικά εργαλεία για την ειρηνοποίηση του κόσμου και την απάλειψη των ανισοτήτων, όπως είναι για παράδειγμα οι δυνατότητες στην ενημέρωση και τον έλεγχο. Όπως ισχύει και για κάθε εργαλείο ή μέσο, η όποια κριτική είναι πιο λογικό να αφορά κυρίως τις χρήσεις που ασκούνται με βάση τις επιλογές συγκεκριμένων ανθρώπων και όχι απευθείας το ίδιο το εργαλείο ή μέσο καθώς αυτό δεν έχει συνείδηση και δεν επιλέγει.
Ένα σημαντικό θέμα που παρουσιάζεται είναι πως αν δεν αναζητήσουμε έγκυρες απαντήσεις για τις αφετηρίες που προκαλούν τις κοινωνικές ανισότητες και επιμένουμε να επαναπαυόμαστε βολικά σε δαιμονοποιήσεις οι οποίες απέχουν από το να αποτελούν συμπεράσματα διαλεκτικής ανάλυσης, οι όποιες επιδιώξεις μας θα είναι μονίμως αδιέξοδες, δεν θα αποφέρουν καρπούς και θα διαιωνίζουν την υπάρχουσα κατάσταση.
"Όχι στην αξιολόγηση"
Με αυτό το σύνθημα η αριστερά θέτει ένα φράγμα καχυποψίας ανάμεσα σε αυτήν και τους ανθρώπους που αγωνιούν για ένα καλύτερο μέλλον της κοινωνίας πέρα από το στενά ιδιωτικό τους συμφέρον. Δείχνει με μιας ότι, από την μία δεν έχει μελετήσει διόλου τις παθογένειες που έχει δημιουργήσει το υφιστάμενο πελατειακό καθεστώς και τον αντίκτυπο στις συνειδήσεις των ανθρώπων και, από την άλλη, δεν αντιλαμβάνεται τον κοινωνικό έλεγχο ως το μόνο εργαλείο η εξάσκηση στο οποίο μπορεί να ανεβάσει τους ανθρώπους από το επίπεδο του υπηκόου στο επίπεδο του πολίτη.
Δεν νοείται προοδευτική δύναμη που να μην προτείνει αδιάκοπα μηχανισμούς ελέγχου σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα. Το υφιστάμενο πελατειακό καθεστώς ανέκαθεν διαμόρφωνε μεθοδικά κλιμακωτές εξουσίες και προνόμια σε βάρος και στην πλάτη των περισσότερων ανθρώπων εδραιώνοντας ένα νοσηρό πλέγμα ιεραρχιών και αναξιοπρέπειας. Αν και θα ήταν αδύνατο η επίδραση αυτού του πλέγματος στις συνειδήσεις των ανθρώπων να μεταβληθεί σε μια στιγμή, η διατύπωση του συνθήματος "όχι στην αξιολόγηση" σηματοδοτεί την απουσία οποιασδήποτε πρόθεσης να εξασκηθεί η κοινωνία στον κοινωνικό έλεγχο έχοντας ως κύρια επιδίωξη την χειραφέτηση των μελών της. Μπορεί δε κάλλιστα η απόρριψη της αξιολόγησης να θεωρηθεί ως προάγγελος της διαμόρφωσης και επιβολής στην κοινωνία νέων πελατειακών κοινωνικών ομάδων υπό νέους όρους, με νέα ή ίδια συμφέροντα.
Για τον κοινωνικό έλεγχο ισχύει ό,τι ισχύει και για οποιοδήποτε εργαλείο έχουν επινοήσει και χρησιμοποιούν οι άνθρωποι, μπορεί δηλαδή να λειτουργεί είτε προς όφελος των περισσότερων, είτε προς όφελος των λιγότερων και σε βάρος των περισσότερων. Ο κοινωνικός έλεγχος μπορεί εξίσου να αποτελεί μηχανισμό επιβολής εξουσίας όπως και μηχανισμό περιορισμού της εξουσίας. Εξαρτάται από το ποιός και με ποιά κριτήρια ασκεί αυτόν τον έλεγχο. Όταν ο αριστερός λόγος δεν κάνει αυτή την διάκριση, εκτός από την προφανή απομάκρυνσή του από την διαλεκτική, δημιουργεί την υποψία πως επιδιώκει όχι την εξύψωση όλης της κοινωνίας αλλά την ιδιοποίηση της εξουσίας με ιδιοτελείς προθέσεις. Γιατί ένας λαός που δεν εξασκείται και δεν έχει πρόσβαση στον κοινωνικό έλεγχο είναι καταδικασμένος να ζει για πάντα ως υποχείριο της μιας ή της άλλης εξουσίας.
"Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος"
Αυτό το δίλημμα έχει πάρει πολλές μορφές στην πρόσφατη ιστορία των αριστερών κινημάτων, σχεδόν δε πάντα απαντάται με παρόμοιο τρόπο επιφέροντας ανάλογα αποτελέσματα.
Μπορούμε να ανατρέξουμε στο 1933 και στους αμοιβαίους αφορισμούς μεταξύ κομμουνιστών (KPD) και σοσιαλδημοκρατών (SPD) που επέτρεψαν στους εθνικοσοσιαλιστές (NSDAP) να κυριαρχήσουν.
Τι θα έπρεπε να θεωρείται τότε ως διακύβευμα για το προοδευτικό κίνημα;
Ποιό είναι εντέλει το περιεχόμενο της ιδεολογικής "καθαρότητας";
Ποιά είναι η σχέση των κοινοβουλευτικών συσχετισμών με τις επιδιώξεις των προοδευτικών δυνάμεων;
Στην ελληνική πραγματικότητα του 2014, η κεκαλυμμένη νεοφασιστική κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της μπορεί να ταυτίζεται με τους πρώην υποστηρικτές του ΠΑΣΟΚ και νυν υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ;
Επιπλέον, πόσο μπορεί να σχετίζεται με την πρόοδο η βεβαιότητα της όποιας ιδεολογικής καθαρότητας και υπεροχής όταν στην πράξη οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση;
Οι όποιες πεποιθήσεις ιδεολογικής καθαρότητας και υπεροχής μπορούν να πείσουν ότι έχουν ως επιδίωξη μια δημοκρατική κοινωνία;
Αν η αριστερά δεν σταθεί αναλυτικά πάνω σε τέτοια ερωτήματα δίνοντας σαφείς απαντήσεις με λόγια και πράξεις, μπορεί για ακόμα μια φορά να στρώνει τον δρόμο της οπισθοδρόμησης αντί των φιλολαϊκών προγραμμάτων που ευαγγελίζεται. Γιατί τα οπισθοδρομικά σενάρια που εδώ και καιρό εκκολάπτονται μέσα στο ιδανικό για αυτά περιβάλλον βρίσκονται ήδη στα συρτάρια των σχετικών μηχανισμών περιμένοντας την ευκαιρία να υλοποιηθούν. Ας μην έχει δε κανείς αμφιβολία πως αν δεν υπάρξει θέληση για την ενοποίηση των κινημάτων αυτά τα σενάρια στο τέλος θα έρθουν στην επιφάνεια και θα επικρατήσουν.
20141006
20140922
Πρόβλημα οικονομίας ή ηθικής;
Προοδευτικό είναι ό,τι προάγει τις αξίες της κοινωνικής αλληλεγγύης και δικαιοσύνης.
- Γιάννης Δραγασάκης, 20/9/2014
Η κοινωνική αλληλεγγύη, ως το έμπρακτο ενδιαφέρον ενός ή πολλών για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ένας, πολλοί, ή και όλοι οι άνθρωποι, αποτελεί μια επιλογή στο πεδίο της ηθικής που απορρίπτει τον ανταγωνισμό και την κυριαρχικότητα, προς όφελος της αλληλοκατανόησης, της συνεργασίας και της αλληλοβοήθειας, χαρακτηριστικά τα οποία ως προϊόντα της συνείδησής μας βρίσκονται στα θεμέλια της ανθρωπινότητάς μας.
Ανάλογα, η κοινωνική δικαιοσύνη αποτελεί την αναγκαία προέκταση και εφαρμογή αυτής της ηθικής επιλογής στα πεδία της κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης. Η επιδίωξη για κοινωνική δικαιοσύνη αποτελεί και την επιβεβαίωση πως η όποια αναφορά στην κοινωνική αλληλεγγύη είναι ουσιαστική και δεν επιδιώκει με κεκαλυμμένο τρόπο την διαμόρφωση, εδραίωση και νομιμοποίηση ανισοτήτων.
Η τοποθέτηση του Γιάννη Δραγασάκη όσο και αν μοιάζει με μία ανώδυνη γενικόλογη διατύπωση παρουσιάζει το ενδιαφέρον της μετατόπισης του αριστερού λόγου από το πεδίο της οικονομίας και της διεκδίκησης, στο πεδίο της ηθικής. Είναι δε τότε που ο λόγος της αριστεράς γίνεται πρακτικός και αποκτά υπόσταση ως προοδευτικός λόγος, όταν ακριβώς κινείται σε αυτό το πεδίο, της ηθικής, καθώς το κοινωνικό πρόβλημα είναι πρόβλημα της ανθρώπινης συνείδησης και ηθικής, και όχι της οικονομίας.
Οι γνώσεις μας, ως ανθρωπότητα, σε θέματα φυσικών επιστημών θα μας επέτρεπαν σε ελάχιστο χρόνο να επιλύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα οικονομίας. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τα διλήμματα της συνείδησης, η οποία, αν και βάσει του χρόνου εξέλιξής της πρέπει να την θεωρούμε πρωτόγονη, καλείται να διαχειρίζεται όλο και πιο κρίσιμα προβλήματα τα οποία δημιουργούνται από την επιτάχυνση των τεχνολογικών επιτευγμάτων μέσα σε ένα εγκαθιδρυμένο ηθικό περιβάλλον που ανέχεται την υποδούλωση και εκμετάλλευση ανθρώπων από ανθρώπους.
20140918
H συνεργασία είναι ο σκοπός
Η συνεργασία όχι μόνο δεν αποτελεί ένα ευκαιριακό εργαλείο σε έναν κόσμο όπου όλοι επιδιώκουν την κυριαρχία, αλλά ίσα-ίσα αποτελεί την κύρια έκφραση της ανθρωπινότητας πάνω στην οποία οικοδομήθηκε ο ανθρώπινος πολιτισμός, η επικοινωνία, ο λόγος, οι ηθικές αξίες και οι νόμοι. Στέκεται δε στον αντίποδα της κυριαρχικότητας, ενώ ολόκληρη η ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού θα μπορούσε να έχει ως τίτλο "η διεύρυνση της ανθρωπινότητας με εργαλείο την συνεργατικότητα, έναντι της ζωικής επιδίωξης για κυριαρχία".
Έτσι, για κάθε προοδευτικό άνθρωπο και για κάθε προοδευτικό κίνημα, η συνεργασία δεν αποτελεί απλά ένα μέσον για να πετυχαίνει τους σκοπούς του. Ένα τέχνασμα δηλαδή για την επίτευξη της κυριαρχίας. Ίσα-ίσα, γνωρίζοντας πως η ανάπτυξη της συνεργασίας αποτελεί την επιλογή μέσα από την οποία μεγεθύνονται τα χαρακτηριστικά της ανθρωπινότητάς μας, η προοδευτικότητα δεν μπορεί παρά να τοποθετεί την συνεργασία στο υψηλότερο βάθρο των επιδιώξεών της, ανάγοντάς την σε σκοπό και μέσον ταυτόχρονα.
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να επιτυγχάνεται και να διασφαλίζεται η συνεργασία, αποτελείται από το πλέγμα των ηθικών κανόνων των οποίων η διαμόρφωση, διατύπωση και εφαρμογή βαρύνει κάθε προοδευτικό άνθρωπο και κάθε προοδευτικό κίνημα.
Έτσι, για κάθε προοδευτικό άνθρωπο και για κάθε προοδευτικό κίνημα, η συνεργασία δεν αποτελεί απλά ένα μέσον για να πετυχαίνει τους σκοπούς του. Ένα τέχνασμα δηλαδή για την επίτευξη της κυριαρχίας. Ίσα-ίσα, γνωρίζοντας πως η ανάπτυξη της συνεργασίας αποτελεί την επιλογή μέσα από την οποία μεγεθύνονται τα χαρακτηριστικά της ανθρωπινότητάς μας, η προοδευτικότητα δεν μπορεί παρά να τοποθετεί την συνεργασία στο υψηλότερο βάθρο των επιδιώξεών της, ανάγοντάς την σε σκοπό και μέσον ταυτόχρονα.
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να επιτυγχάνεται και να διασφαλίζεται η συνεργασία, αποτελείται από το πλέγμα των ηθικών κανόνων των οποίων η διαμόρφωση, διατύπωση και εφαρμογή βαρύνει κάθε προοδευτικό άνθρωπο και κάθε προοδευτικό κίνημα.
20140916
20140829
Μετάλλαξη
Ποιές είναι οι συνέπειες όταν οι άνθρωποι ζουν χωρίς να βλέπουν τον καθαρό ουρανό; Χωρίς να βλέπουν τον ορίζοντα κι όταν το οπτικό πεδίο εξαντλείται στους τέσσερις τοίχους ή στο απέναντι κτήριο; Σκέφτομαι τους ανθρώπους που ζουν σε βορινά δυαράκια ή σε ισόγεια όπου μυρίζει η ξυνισμένη απ'τα σκουπίδια άσφαλτος. Κι έπειτα τα παιδιά στα σχολεία-φυλακές με τα κάγκελα στα τρία μέτρα να συσσωρεύουν μέρα-μέρα το θυμωμένο μέλλον τους.
Ας ήταν τουλάχιστον τα σχολεία περιτριγυρισμένα από άσκοπο χώρο, αταξινόμητο ως προς την οικονομική αξία του, μόνο και μόνο για να αντανακλώνται οι σκέψεις των παιδιών λίγο πιο μακρυά από τα τσιγκούνικα προαύλια.
Ας μέναν τα σπίτια σαν ποντικότρυπες, τι αξία έχει άλλωστε ένα σπίτι, αλλά έξω απ'αυτά νά'βρισκε κανείς τον χώρο να μεγεθύνει τους συλλογισμούς του.
Κι όμως επίμονα συνεχίζουμε να γεμίζουμε -να αναπτύσσουμε όπως λέμε- κάθε κενό γης, λες και άμα τα γεμίσουμε όλα με κάτι μετρήσιμο σε χρήμα, η άσκοπη μικρότητά μας θα γίνει παρελθόν.
Φωτογραφία: Άρμα του Δία, Πάρνηθα. Αχιλλέας Μπάρλας, 2014.
20140828
20140827
Η αναγνώριση της αφετηρίας
Καμμία σημαντική εξέλιξη για την ανθρωπότητα δεν μπορεί να έχει μόνιμο χαρακτήρα εφόσον οι προσπάθειες των προοδευτικών ανθρώπων δεν βασιστούν στην επιτυχή αναγνώριση των αφετηριών των ανθρώπινων προβλημάτων.
Για την ποιότητα του δημόσιου λόγου
Σχόλιο με αφετηρία τον τίτλο και την συνέντευξη που έδωσε ο Χρήστος Παπαδημητρίου στην Καθημερινή και η οποία αναδημοσιεύεται σε πληθώρα ιστότοπων:
"Χρ. Παπαδημητρίου: O Δαρβίνος δεν καταλάβαινε το σεξ επειδή απειλούσε τη θεωρία του".
"Χρ. Παπαδημητρίου: O Δαρβίνος δεν καταλάβαινε το σεξ επειδή απειλούσε τη θεωρία του".
Το βρίσκω θλιβερό άνθρωποι των οποίων η υπόσταση ταυτίζεται με την προοδευτικότητα όπως είναι ένας επιστήμονας με την εμβέλεια του Χρ. Παπαδημητρίου να καταφέρονται με αλαζονεία για οποιονδήποτε λόγο, ειδικά όμως προς συναδέλφους τους που άνοιξαν δρόμους πάνω στους οποίους πατούν και οι ίδιοι.
Ακόμα και αν υποθέσουμε πως υπάρχει τεκμηρίωση ότι είτε το συνολικό έργο του Δαρβίνου, είτε ειδικά το έργο του Η καταγωγή του ανθρώπου και η σημασία της σεξουαλικής επιλογής προδίδουν το γεγονός πως "δεν καταλάβαινε το σεξ" η διατύπωση της θέσης του Χρ. Παπαδημητρίου θα μπορούσε να είναι διατυπωμένη ως εξής:
"Οι ελλιπείς γνώσεις του Δαρβίνου και συνολικά της εποχής του για το σεξ τον οδήγησαν σε διατύπωση ανακριβειών στην θεωρία του".
Αλλιώς, για να δικαιολογήσουμε την κακοβουλία που του καταλογίζεται, θα έπρεπε να γνωρίζουμε στοιχεία της προσωπικότητας του Δαρβίνου μέσα από τα οποία θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για έναν κακόβουλο που δεν θα δίσταζε να φερθεί αντιεπιστημονικά προκειμένου να παραμένει στο επίκεντρο της δημοσιότητας.
Ο καταλογισμός στον Δαρβίνο κακοβουλίας σε προσωπικό επίπεδο, δηλαδή η διατύπωση "αρνιόταν να καταλάβει το σεξ γιατί ήξερε πως θα χρειαζόταν να ανατρέψει την θεωρία του" αποτελεί η ίδια τεκμηρίωση κακοβουλίας τόσο του Χρ. Παπαδημητρίου, εφόσον πάντα μια τέτοια διατύπωση προέρχεται από αυτόν, όσο και χαμηλό επίπεδο του αρχισυντάκτη που επέλεξε την συγκεκριμένη πρόταση για τίτλο της συνέντευξης.
Οι επιστήμες αποκαλύπτουν αλήθειες για τον κόσμο μέσα από μια διαδικασία όπου κάθε σημαντικός ή ασήμαντος επιστήμονας τραβάει μία λεπτή φλούδα του κρεμμυδιού προσδοκώντας να δει το φύτρο στο κέντρο του. Όσο και αν και οι επιστήμονες συχνά αποδεικνύονται να είναι κοινοί άνθρωποι με κοινά πάθη, η μικρή ή μεγάλη λεπτή φλούδα που απομάκρυνε ο καθένας τους φέρνοντάς μας πιο κοντά στην κατανόηση του κόσμου, είναι αρκετή δικαιολογία για να επικεντρωνόμαστε, όχι σε πραγματικά ή φανταστικά στοιχεία της ζωής τους αλλά, στην αξιολόγηση των μεθόδων και των συμπερασμάτων του έργου τους.
...
[Έχει πλέον τεκμηριωθεί και με βιολογικούς όρους πως η εμμονή σε πρότερες πεποιθήσεις είναι μέρος των εγκεφαλικών ιδιοτήτων όλων των ανθρώπων. Δηλαδή μπορεί ακόμα και όταν μας παρουσιάζονται ισχυρές αποδείξεις για ένα πρακτικό ή θεωρητικό θέμα συχνά τείνουμε να τις παραβλέπουμε επιμένοντας στις πρότερες απόψεις μας.]
Η φυσιολογία του φασισμού / The physiology of fascism
Το ωάριο του φασισμού είναι η φανερή, κρυφή, υποσυνείδητη ή ασυνείδητη πίστη στην υπεροχή του εγώ* έναντι των άλλων.
Η μήτρα που εκκολάπτει τον φασισμό είναι η ανοχή της κοινωνίας στην πεποίθηση πως μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι υποταγμένοι σε άλλους ανθρώπους με την βία ή και οποιοδήποτε άλλο μέσο, ακόμα και με την θέλησή τους.
Το σπέρμα που γονιμοποιεί τον φασισμό είναι ο θαυμασμός προς την βία και την εξουσία.
Ο φασισμός θρέφεται και γιγαντώνεται από τις διδασκαλίες των κυριαρχικών κοινωνιών και την ιδανικοποίηση του ανταγωνισμού, οι οποίες καθοδηγούν τους ανθρώπους προς χυδαίες και αγελαίες συμπεριφορές, απαλείφοντας τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους ως ανθρώπινων όντων.
* Αυτό το υπερέχον εγώ μπορεί να υφίσταται μέσα σε παράδοξα σχήματα όπου η εμπειρία της υπεροχής να βιώνεται ακόμα και με την πλήρη υποταγή του σε έναν αρχηγό ή με την απρόσωπη ένταξη σε μια ισχυρή ομάδα.
The ovum of fascism is the presented, hidden, subconscious or unconscious belief in the superiority of the Ego* towards the others.
The uterus incubating fascism is the tolerance of a society towards the belief that there can be humans submitted to other humans through violence or any other means, even by their own will.
The sperm the fertilizes fascism is the admiration towards violence and authority.
Fascism is fed and grown by the teachings of the dominant societies and the idealization of antagonism, which lead people towards vulgarity and gregariousness that eliminate the civilized characteristics of human beings.
* This superior ego may exist through paradox schemes in which the superiority is experienced even through the complete submission to a leader or through the impersonal participation in a powerful group.
Η μήτρα που εκκολάπτει τον φασισμό είναι η ανοχή της κοινωνίας στην πεποίθηση πως μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι υποταγμένοι σε άλλους ανθρώπους με την βία ή και οποιοδήποτε άλλο μέσο, ακόμα και με την θέλησή τους.
Το σπέρμα που γονιμοποιεί τον φασισμό είναι ο θαυμασμός προς την βία και την εξουσία.
Ο φασισμός θρέφεται και γιγαντώνεται από τις διδασκαλίες των κυριαρχικών κοινωνιών και την ιδανικοποίηση του ανταγωνισμού, οι οποίες καθοδηγούν τους ανθρώπους προς χυδαίες και αγελαίες συμπεριφορές, απαλείφοντας τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους ως ανθρώπινων όντων.
* Αυτό το υπερέχον εγώ μπορεί να υφίσταται μέσα σε παράδοξα σχήματα όπου η εμπειρία της υπεροχής να βιώνεται ακόμα και με την πλήρη υποταγή του σε έναν αρχηγό ή με την απρόσωπη ένταξη σε μια ισχυρή ομάδα.
The ovum of fascism is the presented, hidden, subconscious or unconscious belief in the superiority of the Ego* towards the others.
The uterus incubating fascism is the tolerance of a society towards the belief that there can be humans submitted to other humans through violence or any other means, even by their own will.
The sperm the fertilizes fascism is the admiration towards violence and authority.
Fascism is fed and grown by the teachings of the dominant societies and the idealization of antagonism, which lead people towards vulgarity and gregariousness that eliminate the civilized characteristics of human beings.
* This superior ego may exist through paradox schemes in which the superiority is experienced even through the complete submission to a leader or through the impersonal participation in a powerful group.
20140814
20140812
20140808
Κίνημα 1ης Μαρτίου 1935
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AF%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B1_1%CE%B7%CF%82_%CE%9C%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%AF%CE%BF%CF%85_1935
... Η απόταξη των βενιζελικών αξιωματικών, περισσότερο από κάθε άλλη ενέργεια ή μέτρο της νικήτριας παράταξης, εξουδετέρωσε τα ερείσματα της βενιζελικής παράταξης στο στράτευμα και διευκόλυνε όχι μόνο την παραμονή της αντιβενιζελικής παράταξης στη εξουσία, αλλά και τη σταδιακή δημιουργία μονοκομματικού κράτους. Αποφασισμένη να προχωρήσει στην ολοκληρωτική εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού, από τα βενιζελικά στοιχεία, η κυβέρνηση Τσαλδάρη κατάργησε την ισοβιότητα των δικαστικών και ανέστειλε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Ακόμα, κατάργησε τη Γερουσία, διέλυσε τη Βουλή και προκήρυξε εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης για τον Ιούνιο του 1935. ...
... Η απόταξη των βενιζελικών αξιωματικών, περισσότερο από κάθε άλλη ενέργεια ή μέτρο της νικήτριας παράταξης, εξουδετέρωσε τα ερείσματα της βενιζελικής παράταξης στο στράτευμα και διευκόλυνε όχι μόνο την παραμονή της αντιβενιζελικής παράταξης στη εξουσία, αλλά και τη σταδιακή δημιουργία μονοκομματικού κράτους. Αποφασισμένη να προχωρήσει στην ολοκληρωτική εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού, από τα βενιζελικά στοιχεία, η κυβέρνηση Τσαλδάρη κατάργησε την ισοβιότητα των δικαστικών και ανέστειλε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Ακόμα, κατάργησε τη Γερουσία, διέλυσε τη Βουλή και προκήρυξε εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης για τον Ιούνιο του 1935. ...
20140806
Για μια προοδευτική αριστερά
Δεν υπάρχει τίτλος για τον οποίο η συσχέτισή του με το περιεχόμενο που υποτίθεται ότι περιγράφει να υφίσταται εξ ορισμού.
Έτσι, οποιοσδήποτε τίτλος μπορεί να είναι λιγότερο ή περισσότερο παραπλανητικός εφόσον δεν προκύπτει ως αποτέλεσμα αξιολόγησης του πλαισίου που θέλει να περιγράψει.
Λίγα τέτοια παραδείγματα αναντιστοιχίας του τίτλου με το περιεχόμενο είναι οι μεσαιωνικές σταυροφορίες ως προϊόντα της χριστιανικής αδελφοσύνης, η Κίνα και η Βόρειος Κορέα ως Λαϊκές Δημοκρατίες, ο Μουμπάρακ ως σοσιαλιστής και οι στρατιωτικές μονάδες κρατικής βίας εναντίων των πολιτών της Ελληνικής Δημοκρατίας ως Προστάτιδες του Πολίτη.
Σε ένα φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον όπου ίσως τα περισσότερα από τα δεδομένα, καθώς και η αντίληψή μας για αυτά, τροποποιούνται διαρκώς, η συνειδητή ή/και οργανωμένη προοδευτικότητα μπορεί να διατηρεί τον τίτλο της περισσότερο ως μία διαδικασία, ένα πλαίσιο αξιολόγησης δεδομένων και στοχεύσεων υπό διαρκή διαμόρφωση, παρά ως ένα προκαθορισμένο σύστημα κανόνων και μεθόδων.
Η αριστερά παραδοσιακά συσχετίζεται με αυτά τα προτάγματα που διαμορφώνουν την προοδευτικότητα, όπως είναι η ανιδιοτέλεια, η ισότητα και η ειρήνη. Ποιά είναι όμως η μορφή που παίρνουν στην σημερινή συγκυρία τα αιτήματα της προοδευτικότητας και κατά πόσο οι αναλύσεις και οι ενέργειες των αριστερών κινημάτων πηγάζουν και πλαισιώνονται από αυτά τα αιτήματα;
Μερικά ερωτήματα που πολύ πιθανόν μετά από την σχετική ανάλυση να θέσουν σε αμφισβήτηση την σχέση επί μέρους ή και του συνόλου των αριστερών κινημάτων με την προοδευτικότητα είναι τα παρακάτω:
- Πώς προσδιορίζεται για την προοδευτικότητα σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο η έννοια της ανάπτυξης και ποιά είναι η ανάπτυξη που επιδιώκουν τα αριστερά κινήματα;
- Ποιά σχέση μπορεί να έχει η προοδευτικότητα με την εξουσία και τί σηματοδοτεί μια αριστερή διακυβέρνηση;
- Ποιά είναι η σχέση της οικονομικής ανάπτυξης με τον ανταγωνισμό και την διαμόρφωση εξουσιών και πώς στέκονται τα αριστερά κινήματα απέναντι και στα δύο;
- Μπορεί η προοδευτικότητα να αιτιολογήσει ένα καθεστώς επιμέρους ισοτιμιών δηλαδή κάποιοι να είναι μεταξύ τους "περισσότερο ισότιμοι" από ότι με τους υπόλοιπους;
- Αν η συνεργασία και η δημοκρατία αποτελούν θεμελιώδεις επιδιώξεις της προοδευτικότητας ποιά είναι τα βήματα που κάνουν τα αριστερά κινήματα σε αυτή την κατεύθυνση;
- Είναι προοδευτικό το σύνθημα "Όχι στην παγκοσμιοποίηση";
- Είναι προοδευτικό το σύνθημα "Όχι στην αξιολόγηση";
- Ποιός ορίζει ποιοί αποτελούν την "κοινωνική πρωτοπορία" και ποιός εξουσιοδοτεί αυτή την "κοινωνική πρωτοπορία" με αρμοδιότητες;
- Η βία συγκαταλέγεται στις επιλογές της κοινωνικής πρωτοπορίας;
- Ποιά είναι η σχέση της προσφοράς με την διεκδίκηση.
Για αυτά τα ερωτήματα τα αριστερά κινήματα όταν απευθύνονται στην κοινωνία είναι αναγκασμένα να έχουν πειστικές απαντήσεις προκειμένου να πείθουν για την σύνδεσή τους με την προοδευτικότητα. Και αυτό τόσο στο θεωρητικό πεδίο όσο και στο πρακτικό, εξηγώντας και συνδέοντας το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον με το προσωπικό, το κοινοτικό, το εθνικό και το παγκόσμιο. Τα ερωτήματα, επιπλέον, αφορούν τόσο την επιλογή-προβολή των θεμάτων όσο και τις μεθόδους-αφετηρίες ανάλυσής τους.
Η ανάπτυξη
Η έννοια της ανάπτυξης σε οικονομικό επίπεδο ταυτίζεται με αυτές της ισχύος, της επέκτασης και του ανταγωνισμού. Μέχρι σήμερα κάθε κοινωνία που έχει παγιδευτεί στον φαύλο κύκλο ανάπτυξη-ανταγωνισμός, και είναι πλέον λίγο-πολύ ολόκληρη η ανθρωπότητα, εφόσον λειτουργεί σε ένα πεπερασμένο περιβάλλον, με μαθηματική ακρίβεια οδηγείται στην κατάρρευση.
Αφενός λοιπόν, μία προοπτική κατάρρευσης ασφαλώς απέχει πολύ από το να εμπεριέχεται στις στοχεύσεις της όποιας προοδευτικότητας. Αφετέρου, ακόμα και αν η προοπτική της κατάρρευσης φαντάζει μακρινή και εσχατολογική, η ίδια η τροφοδότηση του φαύλου κύκλου οικονομική ανάπτυξη-ανταγωνισμός αποτελεί μια οπισθοδρομική επιλογή αφού η αφετηρία για κάθε ανταγωνισμό είναι η επιδίωξη για κυριαρχία και δημιουργία ανισοτήτων.
Μέσα από αυτή την οπτική το περιεχόμενο που δίνει κάποιος στην έννοια της ανάπτυξης είναι σε άμεση σχέση και διαγράφει τις αντιλήψεις του για τις κοινωνικές σχέσεις μαζί με τις ηθικές και αισθητικές αρχές που τις διέπουν.
Η εξουσία
Αντίστοιχα με την έννοια της ανάπτυξης, έτσι και αυτή της εξουσίας προσωποποιείται σε αυτούς που "αναπτύχθηκαν" με επιτυχία προκειμένου να κυριαρχήσουν σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον το οποίο τους ανταμοίβει με προνόμια επιβολής στους άλλους. Αυτά τα προνόμια επιβολής καθορίζονται από την ισχύ που τους παρέχει το μέγεθος ανάπτυξής τους. Οι εξουσίες εμφανίζουν ως εγγενές χαρακτηριστικό την επιδίωξη διαιώνισης και ισχυροποίησής τους και για αυτό συνήθως η διακοπή τους γίνεται με βίαιο τρόπο από κάποιον ή κάποια ομάδα με περισσότερη ισχύ. Αυτή η εικόνα θυμίζει ολότελα τον ζωικό κόσμο και είναι μια πραγματικά θλιβερή εικόνα όταν πρόκειται για ανθρώπινα όντα με συνείδηση, τα οποία ωστόσο μέσα από τέτοιες συμπεριφορές απαρνούνται την ανθρωπινότητά τους, όπως πολύ χαρακτηριστικά περιγράφει ο Αντρέας Γεωργίου στο Τέλειο Κράτος. Εάν δεχτούμε ότι μπορεί να υπάρχει προοδευτική εξουσία τα ερωτήματα βρίσκονται στο πώς αποκτιέται και κατά πόσο και πώς επιδιώκει την αυτοσυντήρησή της.
Η συνεργασία
Η έννοια της συνεργασίας, με βάση το περιεχόμενο που δώσαμε προηγουμένως στις έννοιες της ανάπτυξης και της εξουσίας, περιορίζεται σε αυτήν του στρατηγικού σχεδιασμού που αποσκοπεί στην διεύρυνση της ισχύος. Έτσι η συνεργασία παρουσιάζεται ως ένα ευκαιριακό εργαλείο που αποβλέπει στην ισχυροποίηση της θέσης προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη κυριαρχία και επιβολή.
Η συνεργατικότητα όμως, όχι μόνο δεν μπορεί να ορίζεται ως ευκαιριακό εργαλείο σε έναν κυριαρχικό κόσμο, αλλά ίσα-ίσα αποτελεί την κύρια έκφραση της ανθρωπινότητας πάνω στην οποία οικοδομήθηκε ο ανθρώπινος πολιτισμός, η επικοινωνία, ο λόγος, οι ηθικές αξίες και οι νόμοι. Στέκεται δε στον αντίποδα της κυριαρχικότητας, ενώ ολόκληρη η ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού θα μπορούσε να έχει ως τίτλο "η διεύρυνση της ανθρωπινότητας και της συνεργατικότητας έναντι της ζωικότητας και της κυριαρχικότητας στον κόσμο των ανθρώπων".
O λόγος
H εξέλιξή μας ως ανθρώπινων όντων σχετίζεται με την εξελισσόμενη ικανότητά μας να πετυχαίνουμε την συνεργασία μέσα από την επικοινωνία και την ανάπτυξη του λόγου. Ο λόγος εμπεριέχει ως έννοια τόσο την ομιλία όσο και την λογική. Μπορούμε να πούμε πως ο ανθρώπινος κόσμος μας δημιουργήθηκε αλλά και τον αναγνωρίζουμε μέσα από το επίπεδο του λόγου που έχουμε κάθε φορά κατακτήσει σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο.
Η ανθρώπινη ικανότητα της ανάπτυξης του λόγου, ως ομιλία και λογική, είναι το καθοριστικό και αναγκαίο χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φυσιολογίας για την εμφάνιση και ύπαρξη αυτού που ονομάζουμε γενικά προοδευτικότητα.
Η προσφορά
Η προσφορά, και η ανιδιοτέλεια την οποία εκφράζει, αποτελούν χαρακτηριστικά που οι άνθρωποι έχουν αναπτύξει με ιδιαίτερους τρόπους διαμορφώνοντας αντίστοιχα πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα χαρακτηριστικά όσο και εάν φαίνονται παραγκωνισμένα μέσα στον κυρίαρχο πολιτισμικό πλαίσιο όπου η αρπακτικότητα διδάσκεται ως αναγκαία κοινωνική συνθήκη, αναδύονται στην επιφάνεια με επιμονή κλονίζοντας διαρκώς τα θεμέλια του κυρίαρχου πολιτισμού.
Η ανάγκη ενός ανθρώπου να συνυπάρχει προσφέροντας, έχει τις αφετηρίες της σε καθαρά ζωικά χαρακτηριστικά τα οποία, με όρους επιβίωσης του είδους, εξελίχθηκαν ώστε να αποτελέσουν κάποια στιγμή θεμελιώδη αρχή του ανθρώπινου πολιτισμού.
Αυτή η ανάγκη, καθώς εξελίχθηκε ο ανθρώπινος λόγος και η ανθρώπινη συνείδηση, έχει υπερβεί τους όρους επιβίωσης του είδους αποτελώντας πλέον συνειδητή επιλογή κάθε ανθρώπου που στοχάζεται και αναζητά το δίκαιο και την αξιοπρέπεια.
Η προσφορά, οι μικρές και μεγάλες πράξεις ανιδιοτέλειας μέσα από τις πράξεις ανθρώπων που έγιναν γνωστοί ή χάθηκαν στην ανωνυμία, αποτελεί την κορυφαία στιγμή στην ζωή κάθε ανθρώπου και κάθε κοινότητας. Η προσφορά ασφαλώς βρίσκεται στον αντίποδα της διεκδίκησης, εκτός μονάχα εάν τα οφέλη από την διεκδίκηση αφορούν άλλους ανθρώπους ή το σύνολο των ανθρώπων.
Έτσι, οποιοσδήποτε τίτλος μπορεί να είναι λιγότερο ή περισσότερο παραπλανητικός εφόσον δεν προκύπτει ως αποτέλεσμα αξιολόγησης του πλαισίου που θέλει να περιγράψει.
Λίγα τέτοια παραδείγματα αναντιστοιχίας του τίτλου με το περιεχόμενο είναι οι μεσαιωνικές σταυροφορίες ως προϊόντα της χριστιανικής αδελφοσύνης, η Κίνα και η Βόρειος Κορέα ως Λαϊκές Δημοκρατίες, ο Μουμπάρακ ως σοσιαλιστής και οι στρατιωτικές μονάδες κρατικής βίας εναντίων των πολιτών της Ελληνικής Δημοκρατίας ως Προστάτιδες του Πολίτη.
Σε ένα φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον όπου ίσως τα περισσότερα από τα δεδομένα, καθώς και η αντίληψή μας για αυτά, τροποποιούνται διαρκώς, η συνειδητή ή/και οργανωμένη προοδευτικότητα μπορεί να διατηρεί τον τίτλο της περισσότερο ως μία διαδικασία, ένα πλαίσιο αξιολόγησης δεδομένων και στοχεύσεων υπό διαρκή διαμόρφωση, παρά ως ένα προκαθορισμένο σύστημα κανόνων και μεθόδων.
Η αριστερά παραδοσιακά συσχετίζεται με αυτά τα προτάγματα που διαμορφώνουν την προοδευτικότητα, όπως είναι η ανιδιοτέλεια, η ισότητα και η ειρήνη. Ποιά είναι όμως η μορφή που παίρνουν στην σημερινή συγκυρία τα αιτήματα της προοδευτικότητας και κατά πόσο οι αναλύσεις και οι ενέργειες των αριστερών κινημάτων πηγάζουν και πλαισιώνονται από αυτά τα αιτήματα;
Μερικά ερωτήματα που πολύ πιθανόν μετά από την σχετική ανάλυση να θέσουν σε αμφισβήτηση την σχέση επί μέρους ή και του συνόλου των αριστερών κινημάτων με την προοδευτικότητα είναι τα παρακάτω:
- Πώς προσδιορίζεται για την προοδευτικότητα σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο η έννοια της ανάπτυξης και ποιά είναι η ανάπτυξη που επιδιώκουν τα αριστερά κινήματα;
- Ποιά σχέση μπορεί να έχει η προοδευτικότητα με την εξουσία και τί σηματοδοτεί μια αριστερή διακυβέρνηση;
- Ποιά είναι η σχέση της οικονομικής ανάπτυξης με τον ανταγωνισμό και την διαμόρφωση εξουσιών και πώς στέκονται τα αριστερά κινήματα απέναντι και στα δύο;
- Μπορεί η προοδευτικότητα να αιτιολογήσει ένα καθεστώς επιμέρους ισοτιμιών δηλαδή κάποιοι να είναι μεταξύ τους "περισσότερο ισότιμοι" από ότι με τους υπόλοιπους;
- Αν η συνεργασία και η δημοκρατία αποτελούν θεμελιώδεις επιδιώξεις της προοδευτικότητας ποιά είναι τα βήματα που κάνουν τα αριστερά κινήματα σε αυτή την κατεύθυνση;
- Είναι προοδευτικό το σύνθημα "Όχι στην παγκοσμιοποίηση";
- Είναι προοδευτικό το σύνθημα "Όχι στην αξιολόγηση";
- Ποιός ορίζει ποιοί αποτελούν την "κοινωνική πρωτοπορία" και ποιός εξουσιοδοτεί αυτή την "κοινωνική πρωτοπορία" με αρμοδιότητες;
- Η βία συγκαταλέγεται στις επιλογές της κοινωνικής πρωτοπορίας;
- Ποιά είναι η σχέση της προσφοράς με την διεκδίκηση.
Για αυτά τα ερωτήματα τα αριστερά κινήματα όταν απευθύνονται στην κοινωνία είναι αναγκασμένα να έχουν πειστικές απαντήσεις προκειμένου να πείθουν για την σύνδεσή τους με την προοδευτικότητα. Και αυτό τόσο στο θεωρητικό πεδίο όσο και στο πρακτικό, εξηγώντας και συνδέοντας το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον με το προσωπικό, το κοινοτικό, το εθνικό και το παγκόσμιο. Τα ερωτήματα, επιπλέον, αφορούν τόσο την επιλογή-προβολή των θεμάτων όσο και τις μεθόδους-αφετηρίες ανάλυσής τους.
Η ανάπτυξη
Η έννοια της ανάπτυξης σε οικονομικό επίπεδο ταυτίζεται με αυτές της ισχύος, της επέκτασης και του ανταγωνισμού. Μέχρι σήμερα κάθε κοινωνία που έχει παγιδευτεί στον φαύλο κύκλο ανάπτυξη-ανταγωνισμός, και είναι πλέον λίγο-πολύ ολόκληρη η ανθρωπότητα, εφόσον λειτουργεί σε ένα πεπερασμένο περιβάλλον, με μαθηματική ακρίβεια οδηγείται στην κατάρρευση.
Αφενός λοιπόν, μία προοπτική κατάρρευσης ασφαλώς απέχει πολύ από το να εμπεριέχεται στις στοχεύσεις της όποιας προοδευτικότητας. Αφετέρου, ακόμα και αν η προοπτική της κατάρρευσης φαντάζει μακρινή και εσχατολογική, η ίδια η τροφοδότηση του φαύλου κύκλου οικονομική ανάπτυξη-ανταγωνισμός αποτελεί μια οπισθοδρομική επιλογή αφού η αφετηρία για κάθε ανταγωνισμό είναι η επιδίωξη για κυριαρχία και δημιουργία ανισοτήτων.
Μέσα από αυτή την οπτική το περιεχόμενο που δίνει κάποιος στην έννοια της ανάπτυξης είναι σε άμεση σχέση και διαγράφει τις αντιλήψεις του για τις κοινωνικές σχέσεις μαζί με τις ηθικές και αισθητικές αρχές που τις διέπουν.
Η εξουσία
Αντίστοιχα με την έννοια της ανάπτυξης, έτσι και αυτή της εξουσίας προσωποποιείται σε αυτούς που "αναπτύχθηκαν" με επιτυχία προκειμένου να κυριαρχήσουν σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον το οποίο τους ανταμοίβει με προνόμια επιβολής στους άλλους. Αυτά τα προνόμια επιβολής καθορίζονται από την ισχύ που τους παρέχει το μέγεθος ανάπτυξής τους. Οι εξουσίες εμφανίζουν ως εγγενές χαρακτηριστικό την επιδίωξη διαιώνισης και ισχυροποίησής τους και για αυτό συνήθως η διακοπή τους γίνεται με βίαιο τρόπο από κάποιον ή κάποια ομάδα με περισσότερη ισχύ. Αυτή η εικόνα θυμίζει ολότελα τον ζωικό κόσμο και είναι μια πραγματικά θλιβερή εικόνα όταν πρόκειται για ανθρώπινα όντα με συνείδηση, τα οποία ωστόσο μέσα από τέτοιες συμπεριφορές απαρνούνται την ανθρωπινότητά τους, όπως πολύ χαρακτηριστικά περιγράφει ο Αντρέας Γεωργίου στο Τέλειο Κράτος. Εάν δεχτούμε ότι μπορεί να υπάρχει προοδευτική εξουσία τα ερωτήματα βρίσκονται στο πώς αποκτιέται και κατά πόσο και πώς επιδιώκει την αυτοσυντήρησή της.
Η συνεργασία
Η έννοια της συνεργασίας, με βάση το περιεχόμενο που δώσαμε προηγουμένως στις έννοιες της ανάπτυξης και της εξουσίας, περιορίζεται σε αυτήν του στρατηγικού σχεδιασμού που αποσκοπεί στην διεύρυνση της ισχύος. Έτσι η συνεργασία παρουσιάζεται ως ένα ευκαιριακό εργαλείο που αποβλέπει στην ισχυροποίηση της θέσης προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη κυριαρχία και επιβολή.
Η συνεργατικότητα όμως, όχι μόνο δεν μπορεί να ορίζεται ως ευκαιριακό εργαλείο σε έναν κυριαρχικό κόσμο, αλλά ίσα-ίσα αποτελεί την κύρια έκφραση της ανθρωπινότητας πάνω στην οποία οικοδομήθηκε ο ανθρώπινος πολιτισμός, η επικοινωνία, ο λόγος, οι ηθικές αξίες και οι νόμοι. Στέκεται δε στον αντίποδα της κυριαρχικότητας, ενώ ολόκληρη η ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού θα μπορούσε να έχει ως τίτλο "η διεύρυνση της ανθρωπινότητας και της συνεργατικότητας έναντι της ζωικότητας και της κυριαρχικότητας στον κόσμο των ανθρώπων".
O λόγος
H εξέλιξή μας ως ανθρώπινων όντων σχετίζεται με την εξελισσόμενη ικανότητά μας να πετυχαίνουμε την συνεργασία μέσα από την επικοινωνία και την ανάπτυξη του λόγου. Ο λόγος εμπεριέχει ως έννοια τόσο την ομιλία όσο και την λογική. Μπορούμε να πούμε πως ο ανθρώπινος κόσμος μας δημιουργήθηκε αλλά και τον αναγνωρίζουμε μέσα από το επίπεδο του λόγου που έχουμε κάθε φορά κατακτήσει σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο.
Η ανθρώπινη ικανότητα της ανάπτυξης του λόγου, ως ομιλία και λογική, είναι το καθοριστικό και αναγκαίο χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φυσιολογίας για την εμφάνιση και ύπαρξη αυτού που ονομάζουμε γενικά προοδευτικότητα.
Η προσφορά
Η προσφορά, και η ανιδιοτέλεια την οποία εκφράζει, αποτελούν χαρακτηριστικά που οι άνθρωποι έχουν αναπτύξει με ιδιαίτερους τρόπους διαμορφώνοντας αντίστοιχα πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα χαρακτηριστικά όσο και εάν φαίνονται παραγκωνισμένα μέσα στον κυρίαρχο πολιτισμικό πλαίσιο όπου η αρπακτικότητα διδάσκεται ως αναγκαία κοινωνική συνθήκη, αναδύονται στην επιφάνεια με επιμονή κλονίζοντας διαρκώς τα θεμέλια του κυρίαρχου πολιτισμού.
Η ανάγκη ενός ανθρώπου να συνυπάρχει προσφέροντας, έχει τις αφετηρίες της σε καθαρά ζωικά χαρακτηριστικά τα οποία, με όρους επιβίωσης του είδους, εξελίχθηκαν ώστε να αποτελέσουν κάποια στιγμή θεμελιώδη αρχή του ανθρώπινου πολιτισμού.
Αυτή η ανάγκη, καθώς εξελίχθηκε ο ανθρώπινος λόγος και η ανθρώπινη συνείδηση, έχει υπερβεί τους όρους επιβίωσης του είδους αποτελώντας πλέον συνειδητή επιλογή κάθε ανθρώπου που στοχάζεται και αναζητά το δίκαιο και την αξιοπρέπεια.
Η προσφορά, οι μικρές και μεγάλες πράξεις ανιδιοτέλειας μέσα από τις πράξεις ανθρώπων που έγιναν γνωστοί ή χάθηκαν στην ανωνυμία, αποτελεί την κορυφαία στιγμή στην ζωή κάθε ανθρώπου και κάθε κοινότητας. Η προσφορά ασφαλώς βρίσκεται στον αντίποδα της διεκδίκησης, εκτός μονάχα εάν τα οφέλη από την διεκδίκηση αφορούν άλλους ανθρώπους ή το σύνολο των ανθρώπων.
20140803
Οι μεγαλόπρεποι και διακοσμημένοι όρθιοι πίθηκοι / Ανδρέας Γεωργίου
... Παρόλ' αυτά δυσκολευόμαστε να δεχτούμε ότι ο βασιλιάς Αγαμέμνονας, ή κάποιος άλλος ήρωας της Ιλιάδας, μπορεί να είναι όταν λειτουργεί σαν κυρίαρχος, ένας στολισμένος και οπλισμένος όρθιος πίθηκος ή ένα άλλο διακοσμημένο και "μεγαλόπρεπο" ζώο.
Αλλά, με βάση τα όσα έχουμε πει ως τώρα, αντιδρούμε στην ιδέα αυτή, όχι γιατί δεν είναι έτσι, αλλά γιατί, αν δεχτούμε ότι είναι έτσι, καταρρέει ένα ολόκληρο σύστημα αντιλήψεων που έχει οικοδομηθεί μέσα σε αιώνες συστημάτων κυριαρχίας. Και θ' αρχίσουμε να βλέπουμε με τον ίδιο τρόπο, σαν διακοσμημένους με διάφορα στολίδια και εξαρτήματα όρθιους πίθηκους - και πολλούς άλλους κυρίαρχους και σπουδαίους όλων των εποχών, που έχουμε μάθει να τους θεωρούμε κάτι ανώτερο, να τους θαυμάζουμε, να τους χειροκροτούμε, να τους υμνούμε και ν'ακούμε παροτρύνσεις να τους μοιάσουμε - αν δεν το έχουμε ήδη κάνει.
Και ιδιαίτερα στην εποχή μας όπου με την τεράστια διάδοση της τηλεόρασης παρελαύνουν καθημερινά μπροστά στα μάτια μας άπειρες τέτοιες φιγούρες και των δύο φύλων που προσπαθούν να μας καταπλήξουν.
Αλλά αυτό ακριβώς είναι μια από τις επιδιώξεις αυτού του βιβλίου: Να συμβάλει στην κατάρρευση αυτών των αντιλήψεων για ανωτερότητα που επί χιλιάδες χρόνια προσπαθούν να μας μπολιάσουν μ΄αυτές οι διάφοροι διακοσμημένοι ή μη, κυρίαρχοι και οι διάφοροι αξιωματούχοι των συστημάτων κυριαρχίας. ...
- Ανδρέας Γεωργίου, Το τέλειο κράτος: Η νύχτα των ερπετών, Εκδόσεις Γλάρος, 1987, σελίδα 171
The majestic and decorated standing chimpanzees / Andreas Georgiou
... However, we find it hard to accept that king Agamemnon, or any other hero of the Iliad, while behaving as a dominant can be a decorated and armed, standing chimpanzee, or any other decorated and "stately" animal.
Accordingly though to what we've mentioned up to now, we oppose this idea not because it is not true, but because, if we accept that it is true the whole system of perceptions built through centuries of domination systems shall collapse. And then, if this reality reveals to us, we will start to see as standing chimpanzees decorated with ornaments, many more of the dominants and important ones through centuries, those of who we have been taught to acknowledge as superior, to admire them, applaud, praise, and to follow the urge to be like them, if we haven't already. Especially now that the electronic media present live to us countless figures of this kind, both men and women, trying the most to amaze as.
This is exactly one of the goals of this book: to contribute to the collapse of such perceptions of superiority, that for thousands of years we're been taught by all these, decorated or not, dominants and officials of the domination systems. ...
- Andreas Georgiou, The perfect State: The night of the reptiles, Glaros Publications, 1987, page 171
Subscribe to:
Posts (Atom)