Ο πόλεμος που έρχεται και ο πόλεμος που ζούμε

Εισαγωγή

Το κίνητρο για την συγγραφή αυτών των σημειώσεων δεν είναι φιλολογικό. Αν δεν αναγνωρίσουμε το απάνθρωπο θεμέλιο που συγκροτεί την σύγχρονη κοινωνική οργάνωση και τα κράτη, θα είναι εσαεί αδύνατον να απαλλαγούμε από την απανθρωπιά που ταλανίζει τις ζωές μας.

Όσο οι ζωές μας και ο διανοητικός και υλικός πλούτος παραδίδονται στα χέρια αχόρταγων και νοσηρών ανθρώπων για να σπαταλώνται στους αέναους ανταγωνισμούς τους, ολόκληρη η ανθρωπότητα θα είναι υπόδουλη αλλά και αναξιοπρεπής.

Υπάρχει ένα θεμελιώδες σφάλμα σε κάθε προσέγγιση που κάνουμε στα φλέγοντα προβλήματα της κοινωνίας: Κατανοούμε και αντιμετωπίζουμε την κοινωνία ως ένα σύνολο ανθρώπων οι οποίοι, παρόλες τις διαφορές τους, παραμένουν αφοσιωμένοι σε ένα ευρύτερο κοινό πλαίσιο συμφερόντων τα οποία, διαφορές και κοινά συμφέροντα, ρυθμίζονται μέσα από την λειτουργία μιας ενιαίας κοινωνικής οργάνωσης που ονομάζεται Κράτος. Θεωρούμε δηλαδή πως το Κράτος είναι ταυτόσημο με την κοινωνία και πάνω σε αυτή την θεώρηση χτίζουμε τις κοινωνικές προσεγγίσεις μας. 

Επιδίωξη αυτών των σημειώσεων είναι να αναγνωρίσουμε πως το Κράτος δεν εκφράζει μία ενιαία κοινωνία, αλλά είναι ο μηχανισμός που επιβάλλει και επικυρώνει την κυριαρχία μιας εξουσιαστικής κοινωνίας πάνω σε μία ή περισσότερες υποτελείς της κοινωνίες. Αν δεν εξασκηθούμε να αναγνωρίζουμε το Κράτος ως αυτό που είναι, αλλά προσδοκούμε από αυτό τις φροντίδες μιας στοργικής μητέρας που πάντα φροντίζει τα παιδιά της και αργά ή γρήγορα αναγνωρίζει και διορθώνει τα λάθη της, τότε μπροστά μας θα βρίσκονται οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι.

Γράφει ο Ένγκελς πριν από περίπου 150 χρόνια: "Το καθεστώς των γενών αρχικά δεν ήξερε την δουλεία, επομένως δεν ήξερε και τα μέσα να κρατά σε χαλινάρι αυτή την μάζα ανελεύθερων." -Φρίντριχ Ένγκελς για την γέννηση του Αθηναϊκού Κράτους, "Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του Κράτους". Σε αυτό το απόσπασμα ο Ένγκελς περνά για ακόμα μία φορά ξώφαλτσα από την συνειδητοποίηση ότι είναι ακριβώς η επινόηση της υποδούλωσης ο σπόρος που γέννησε την πατριαρχική οικογένεια, την ατομική ιδιοκτησία, και το Κράτος, και όχι κάποια νομοτελειακή εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών.

Μία πολύ περιληπτική περιγραφή του κόσμου μας

Ένα κρίσιμο, συγκλονιστικό συμβάν πριν από 5.000 χρόνια εξαπλώθηκε σαν μικρόβιο και καθορίζει σήμερα τις ζωές των ανθρώπων σε ολόκληρο τον πλανήτη. Είναι η θέληση κάποιων ανθρώπων, όχι μόνο να κλέψουν τα αγαθά και την γη άλλων ανθρώπων, αλλά και να τους υποτάξουν σαν να είναι τα οικόσιτα κοπάδια τους.

Είναι η στιγμή που γεννιέται η υποδούλωση. Μια ακραία βίαιη στιγμή που όμως δεν λήγει όπως μια πράξη πειρατείας αλλά συντηρείται στο διηνεκές, καθώς η διατήρηση ανθρώπινων κοπαδιών απαιτεί κι αυτή τσοπανόσκυλα, φράχτες, στρούγκες και ταΐστρες.

Ο μηχανισμός διατήρησης των ανθρώπινων κοπαδιών ονομάζεται Κράτος. Το Κράτος γεννήθηκε ως ένας μηχανισμός διατήρησης, επέκτασης και εμβάθυνσης της υποδούλωσης και εκμετάλλευσης, και παραμένει ως τέτοιο.

Πόσο λίγη σημασία δίνουμε στα λόγια των Ελλήνων οι οποίοι έκθαμβοι και μοιραίοι κατέγραψαν αυτή την κοσμογονία την στιγμή που συντελούνταν...!

Ο Πάλλαντας, Τιτάνας και θεός της πολεμικής τέχνης και εκστρατείας, και η απεχθής και φρικαλέα Ωκεανίδα Στύγα, προσωποποίηση του ομώνυμου ποταμού του Άδη, έκαναν μαζί τέσσερα παιδιά. Τον Ζήλο, την Βία, την Νίκη, και τον Κράτο. Ας συλλογιστούμε λίγο αυτά τα ονόματα:

Ο Ζήλος, η βούληση, ο οίστρος, το πάθος,

Η Βία, ο πόλεμος, ο θάνατος, η επιβολή,

Η Νίκη, η κυριαρχία, η υποδούλωση,

Ο Κράτος, η διατήρηση, η εγκαθίδρυση, η εξουσία.

Ας θυμηθούμε ακόμα τον Κράτο μαζί με την Βία να σέρνουν τον Τιτάνα Προμηθέα, σύμβολο της διαμοιραζόμενης και ελεύθερης γνώσης, στα ύψη του Καυκάσου για να τον αλυσοδέσει ο θεός της εργασίας, ο Ήφαιστος. Με λίγα λόγια, μας λέει ο Αισχύλος πριν από 2.500 χρόνια:

Την ελεύθερη γνώση την αλυσοδένει η εργασία κατ' απαίτηση της εξουσίας!

Επιγραμματικά οι άμεσες επιπτώσεις από την επινόηση του πολέμου ως μέσου παραγωγής

• Διαρκής Πόλεμος: Η υποδούλωση, όπου επικρατεί, καθιστά τον πόλεμο διαρκή. Τα ανθρώπινα κοπάδια δεν κουλαντρίζονται με έναν φράχτη και πέντε τσοπανόσκυλα, παρά μόνο με την συνεχή απειλή βίας.
• Εξουσία: Ο διαρκής πόλεμος απαιτεί την διαρκή πολεμική αρχηγία. Ο ευκαιριακός πολεμικός αρχηγός που συναντάμε στις εξισωτικές κοινωνίες, μετατρέπεται μέσα σε μια στιγμή σε πραγματική εξουσία για να κάτσει έκτοτε όχι μόνο στον σβέρκο των δούλων της φυλής, αλλά και στον σβέρκο της ίδιας της φυλής του.
• Ατομική ιδιοκτησία: Τα λάφυρα -αγαθά, εκτάσεις, κτίσματα, και άνθρωποι, κατανέμονται στους πολεμιστές. Δημιουργείται η νέα πραγματικότητα της ατομικής κτήσης, της ατομικής ιδιοκτησίας.
• Απανθρωποποίηση: Οι υπόδουλοι χάνουν την ανθρώπινη υπόσταση, άντρες και γυναίκες γίνονται λάφυρα, αντικείμενα τα οποία αντιμετωπίζονται ως κοπάδια ζώων.
• Ο πόλεμος ως μέσο παραγωγής: Για τους κυρίαρχους, το μέσο βιοπορισμού, το μέσο παραγωγής, είναι πλέον τα όπλα τους, όχι όμως για το κυνήγι ζώων, αλλά για την υποδούλωση άλλων ανθρώπων μέσω του πολέμου. 
• Σε έναν κόσμο όπου το μέσο παραγωγής είναι ο πόλεμος, οι γυναίκες χάνουν την κεντρική θέση τους στην κοινότητα και περιορίζονται στην τεκνοποίηση κληρονόμων της ιδιοκτησίας και της ισχύος των πολεμιστών.
• Τα περίπλοκα διαπραγματευτικά συστήματα ισορροπιών εντός και εκτός των φυλών καταργούνται και αντικαθίστανται από μία κεντρική αρχή: ο ρυθμιστικός κανόνας των ανθρώπινων σχέσεων θα είναι εφεξής η ισχύς και ο εκβιασμός.

Ένας νέος κόσμος έχει γεννηθεί για να εξαπλωθεί αργά και επώδυνα σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου. Τα δύο μεγαλύτερα εμπόδια σε αυτή την εξάπλωση, όπως μαρτυρούν οι Έλληνες, είναι η αντίσταση των φυλών στην αποδοχή και νομιμοποίηση της βίας και της ληστείας ως μέσου βιοπορισμού, καθώς και η συντελούμενη ύβρις προς τις αρχέγονες παραδόσεις της ανθρωπότητας, στις οποίες η γυναίκα -γεννήτωρ και τροφοδότης, έχει την κεντρική θέση. Έτσι, τα ομηρικά κείμενα -το βιβλίο διδασκαλίας του νέου απάνθρωπου κόσμου, ξεκινούν και τελειώνουν προπαγανδίζοντας τον νέο ρόλο της γυναίκας, υποταγμένης στην ισχύ και την βούληση του νικητή πολεμιστή, ενώ σε όλη την αφήγηση εξυμνείται η λεηλασία και η βία ως ηρωισμός και γενναιότητα.

Αυτόν τον νέο κόσμο διδασκόμαστε επί τουλάχιστον 3.000 χρόνια να τον αναγνωρίζουμε και να τον ονομάζουμε "ανθρώπινο πολιτισμό", ακόμα και "ανθρώπινη φύση". Στην πραγματικότητα ο ονομαζόμενος "ανθρώπινος πολιτισμός" και η "ανθρώπινη φύση" είναι μια επινόηση χυδαίων πολεμοχαρών ανθρώπων η οποία παράγει αυτοματισμούς ικανούς, όπως διαφαίνεται πλέον ξεκάθαρα, να οδηγήσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα στην καταστροφή. Αυτή η διατύπωση διόλου δεν επιδιώκει να αναιρέσει ή να υποτιμήσει τα ανθρώπινα επιτεύγματα στις επιστήμες, τις τεχνογνωσίες και τις τέχνες. Υποδηλώνει ωστόσο πως όλα τα ανθρώπινα επιτεύγματα βρίσκονται στην υπηρεσία των πολεμικών κυρίαρχων με σκοπό την μέγιστη απόδοση των ανθρώπινων κοπαδιών, για τις ιδιοτελείς απολαύσεις τους και την μακροημέρευσή τους. 

Ας μην ξεχνάμε: ο Προμηθέας, ο θεός της ελεύθερης γνώσης, βρίσκεται αλυσοδεμένος στον Καύκασο.

Ένας ακαταμάχητος αυτοματισμός και ένας καταστροφικός φαύλος κύκλος

Η επινόηση της μετατροπής των όπλων σε μέσα παραγωγής μέσω του πολέμου επέφερε στις φυλές και στην ανθρωπότητα δευτερεύουσες επιπτώσεις, και το χειρότερο δημιούργησε καταστροφικούς αυτοματισμούς τους οποίους μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα αδυνατεί να χαλιναγωγήσει.

Όποιος βρέθηκε και βρίσκεται αντιμέτωπος με την υποδούλωση είχε και έχει τρεις προοπτικές:

1. Να αντισταθεί και να υπερνικήσει τους εισβολείς,
2. Να υποταχθεί είτε έχοντας αντισταθεί είτε όχι,
3. Να φύγει από την περιοχή του εισβάλοντας σε περιοχές άλλων κοινοτήτων.

Στην πραγματικότητα, όποια επιλογή και αν ακολουθηθεί όταν κάποιος βρεθεί αντιμέτωπος με αυτό το σύστημα κυριαρχίας-υποταγής-φυγής γίνεται μέρος του, και εκούσια ή ακούσια θα το αναπαράξει.

Αυτό είναι το ένα σκέλος του φαύλου κύκλου. Δηλαδή, η αντιπαράθεση με ένα μολυσμένο σκέλος της ανθρωπότητας επιφέρει αναγκαστικά την μόλυνση εξαπλώνοντάς την παραπέρα.

Το άλλο σκέλος του φαύλου κύκλου αφορά την αέναη αναζήτηση ισχύος. Όποιος επιβουλεύεται την ελευθερία και τα αγαθά άλλων, αλλά και όποιος επιθυμεί να διατηρεί την ελευθερία του είναι αναγκασμένος να αυξάνει συνεχώς την ισχύ του. Αυτή η πρόταση μπορεί να διατυπωθεί και αλλιώς: όποιος επιθυμεί να διατηρεί την ελευθερία του είναι αναγκασμένος να αυξάνει συνεχώς την ισχύ του, επιβουλεύοντας την ελευθερία και τα αγαθά άλλων.

Αυτό το δεύτερο σκέλος του φαύλου κύκλου προκύπτει καθώς η αρπαγή πόρων και η υποδούλωση, δημιουργούν ένα ακραία ανταγωνιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κάθε οντότητα έχει την ανάγκη συνεχούς επέκτασης και κατάκτησης πόρων, προτού τα λεηλατήσουν και επωφεληθούν από αυτά οι δυνητικοί αντίπαλοι. Αυτό που ονομάζουμε ιμπεριαλισμός είναι εν τη γενέσει χαρακτηριστικό των υποδουλωτικών κοινωνιών.

Η ισχυροποίηση μέσα από την καταλήστευση, χρήση και εξάντληση φυσικών πόρων και ανθρώπινων ζωών είναι η μηχανή που κινεί αυτόν τον απάνθρωπο και αυτοκαταστροφικό κόσμο.

Αυτή η μηχανή αποτελείται από συγκεκριμένα γρανάζια που πήραν το σχήμα τους από τις επιταγές των ληστρικών εξουσιών.

Τα γρανάζια της πολεμοκρατίας και της υποδούλωσης

• Εντολές και υπακοή
  Έχουμε διδαχτεί να θεωρούμε την υπακοή σε εντολές, κάτι το ταυτόσημο με την ύπαρξη του πολιτισμού, ακόμα και του ανθρώπου. Στην πραγματικότητα οι εντολές και η υπακοή, στο εύρος και την επιτακτικότητα που τα συναντάμε σε όλον τον "ιστορικό χρόνο", προκύπτουν ταυτόχρονα με το πολεμικό καθεστώς και την υποδούλωση. (Ας ανατρέξουμε ακόμα μία φορά στους Έλληνες και στην Αντιγόνη του Σοφοκλή όπου η εντολή ενός ανθρώπου έρχεται σε ρήξη με τον ανθρώπινο νόμο, ο οποίος διόλου τυχαία εκπροσωπείται από μία γυναίκα.)
• Ιεραρχία
  Η υποχρέωση στην υπακοή διαγράφεται από πυραμίδες ισχύος μέσα στις οποίες, ανάλογα με την θέση που καθένας κατέχει, εξουσιάζει ή δέχεται καταναγκασμούς. 
• Κράτος
  Ένα εξελισσόμενο, σύνθετο πλαίσιο ιεραρχιών, κανόνων, και τελετουργιών, ένα δυναμικό εργαλείο της εξουσίας που αποσκοπεί στην σταθεροποίηση, επικύρωση, νομιμοποίηση, και επέκταση της βαναυσότητάς της.
  Ένας μηχανισμός, οργανισμός πιο σωστά, επιβολής των πολεμικών κυρίαρχων επί των ανθρώπινων κοπαδιών τους, ο οποίος έχοντας γεννηθεί για να υπηρετεί μια ακραία ανταγωνιστική συνθήκη είναι καταδικασμένο να μην βρεθεί ποτέ σε ισορροπία. Κάθε κράτος απειλείται διαρκώς από αυτούς που καταπιέζει αλλά και από αυτούς που επιβουλεύονται τον ληστρικό πλούτο του για να ισχυροποιήσουν την δική τους θέση. Κάθε κρατικός μηχανισμός επίσης μεταμορφώνεται σε έναν αυτόνομο οργανισμό ο οποίος πέρα από τα συμφέροντα που οφείλει να εξυπηρετεί, εργάζεται και για την αυτοσυντήρησή του. Το κράτος, όπως και κάθε διοικητικός οργανισμός αποκτά υπαρξιακή αυτοτέλεια και πρόσθετους μηχανισμούς αυτοσυντήρησης.
• Συσσώρευση και συγκεντρωτισμός
  Ο πλούτος και κατ' επέκταση η εξουσία συγκεντρώνονται σε όλο και λιγότερα κέντρα και ανθρώπους. Οι πόλεις-κράτη γίνονται αυτοκρατορίες, τα μικρομάγαζα γίνονται αλυσίδες, οι αλυσίδες εξαγοράζονται από πολυεθνικές, οι αγρότες παραδίδουν τα χωράφια σε μεγαλογαιοκτήμονες, τα κράτη γίνονται ενώσεις, οι κεφαλαιοκράτες εντάσσονται σε ένα διεθνές σύστημα που επιδιώκει μια παγκόσμια διακυβέρνηση. Ο πλούτος είναι ταυτόσημος της ισχύος, δηλαδή της εξουσίας, και επιδιώκει να μεγεθύνεται μέσω της συσσώρευσης και του συγκεντρωτισμού.
• Εξειδίκευση
  Η εξειδίκευση σε μεγάλο βαθμό είναι επινόηση και απαίτηση της εξουσίας. Για την εξουσία οι υποτελείς, και πολύ περισσότερο οι δούλοι, δεν έχουν ανθρώπινη υπόσταση, αλλά οφείλουν να υπηρετούν τις ανάγκες των ανωτέρων τους. Έτσι η αυτοεκπλήρωση, η έμφυτη ανθρώπινη περιέργεια, η πολυμάθεια, είναι έννοιες αδιάφορες και εχθρικές όταν αφορούν τους υποτελείς και τους δούλους. Η εξουσία απαιτεί ικανούς μεταλλουργούς, χτίστες, μαγείρους, λιθοξόους, κεραμίστες, γεννήτορες, αντικείμενα ηδονής, διασκεδαστές, εκφραστές του μεγαλείου της, κλπ. Αλλά μετά από τους ανθρώπους, τις οικογένειες, και τις κοινότητες, και τα ίδια τα κράτη εγκαταλείπουν την αυτάρκεια και κατευθύνονται από διάφορα διευθυντήρια, όπως η ΕΕ στην εξειδίκευση.

Τρεις αόρατες αλλά κρίσιμες επιπτώσεις της πολεμοκρατίας

• Αποβλάκωση 
  Γενιές επί γενεών, οι άνθρωποι χάνουμε την αρχαία πολυμάθεια και περιοριζόμαστε ο καθένας σε συγκεκριμένους τομείς εκπαίδευσης και εργασίας. Πολύ χειρότερα, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων απλά εκτελεί εντολές χρησιμοποιώντας ένα ελάχιστο μέρος των νοητικών δυνατοτήτων του, καταργώντας και νεκρώνοντας τις υπόλοιπες.
  
• Η κρίσιμη απώλεια της κοινωνικής δεξιότητας
  Η σημαντικότερη από όλες τις ανθρώπινες δεξιότητες είναι η κοινωνική δεξιότητα της διαπραγμάτευσης και της συνύπαρξης. Αυτή η κρίσιμη δεξιότητα για την ανθρώπινη εξέλιξη αλλά και για το μέλλον της ανθρωπότητας, έχει αντικατασταθεί από ένα ιεραρχικό σύστημα επιβολής και μετάδοσης εντολών με βάση την θέση του καθενός στην πυραμίδα της ιεραρχίας.
• Εντροπία
  Το σύστημα εμπεριέχει μία εντροπία που το κατευθύνει προς την αρχική του μορφή, δηλαδή προς την πολεμική ορδή με την απόλυτη εξουσία του πολέμαρχου αρχιληστή, την ανεξέλεγκτη βία και την απαξίωση της ζωής. Το αποτέλεσμα αυτής της εντροπίας το έχουμε συναντήσει και θα το συναντούμε μέχρι την στιγμή που θα βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο. Ονομάζεται Φασισμός. (Το περιστατικό στην Ιλιάδα με τον Θερσίτη και τον Οδυσσέα διδάσκει με γλαφυρότητα και επιχειρεί να νομιμοποιήσει αυτή την ροπή.)

Η επιτακτική ανάγκη να βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο

Ο ανταγωνισμός των συστημάτων κυριαρχίας είναι πλέον παγκόσμιος και αφορά κάθε γωνιά του πλανήτη. Τα συστήματα κυριαρχίας σήμερα έχουν εξαντλήσει την δυνατότητα να εξαπλώνονται λεηλατώντας απομακρυσμένους ιθαγενείς για των οποίων την ύπαρξη και τα μαρτύρια που υπέστησαν δεν θα μάθει ποτέ η "πολιτισμένη" ανθρωπότητα. Η επιβίωσή των συστημάτων κυριαρχίας εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την ικανότητά τους να λεηλατήσουν στον μέγιστο βαθμό και με κάθε μέσο τους υποτελείς λαούς τους, και να κατασπαράξουν το ένα το άλλο. Δεν πρόκειται για πιθανό ενδεχόμενο αλλά για την μόνη προοπτική που βρίσκεται μπροστά μας αν δεν ακυρώσουμε το συντομότερο τον φαύλο κύκλο του πολέμου και της υποδούλωσης. 

Τα συστήματα κυριαρχίας έχουν εξελιχθεί σε πολύ πιο περίπλοκους μηχανισμούς από αυτούς που περιγράφονται σε αυτές τις σημειώσεις. Η υποδούλωση και η εκμετάλλευση βαφτίζονται κοινωνική ευθύνη, ή πατριωτικό καθήκον, οι αρχιληστές δεν βουτάν ποτέ τα χέρια τους στο αίμα γιατί πληρώνουν με τα κλοπιμαίικα μισθοφόρους ή θυσιάζουν τα ανθρώπινα κοπάδια τους. Ωστόσο, οι αφετηρίες των συστημάτων κυριαρχίας, οι βασικοί μηχανισμοί και τα γρανάζια τους παραμένουν απαράλλαχτα, όσο κι αν υποκριτικά καλύπτονται κάτω από περισπούδαστες λέξεις και βαθυστόχαστες έννοιες, τίτλους σπουδών, τίτλους τιμών, περικεφαλαίες, τήβεννους και άμφια. 

Πώς θα βγει ο ελέφαντας από το δωμάτιο;

Αν υποθέσουμε ότι έχουμε αναγνωρίσει το μέγεθός του ελέφαντα στο δωμάτιο που μας στριμώχνει σε κάθε μας κίνηση, και την μπόχα του που δεν μας αφήνει να ανασάνουμε ελεύθερα, μπορούμε να δοκιμάσουμε τα παρακάτω:

1. Να πολεμάμε τον πόλεμο. Να αντιστεκόμαστε στο ενδεχόμενο κάθε πολεμικής σύρραξης. Ο πόλεμος θρέφει το θηρίο της εξουσίας και συντηρεί τον φαύλο κύκλο. 
2. Να απονομιμοποιούμε την κρατική βία. Η κρατική βία είναι ο κεκαλυμμένος με επίφαση νομιμότητας πόλεμος των κυρίαρχων ενάντια στους υποτελείς τους.
3. Να μην αναλαμβάνουμε την θέση εντολέα ή εντολοδόχου. Τα συστήματα κυριαρχίας διδάσκουν την βία της εντολής ως φυσιολογική και αναπόφευκτη κοινωνική συνθήκη. Όσο κι αν είναι δύσκολο να αποποιούμαστε τον ρόλο του εντολοδόχου δεν ισχύει το ίδιο για τον ρόλο του εντολέα: μπορούμε να τον αποποιηθούμε για πάντα αυτή την στιγμή.
4. Να μην αναγνωρίζουμε ιεραρχίες. Οι ιεραρχίες είναι οι ασπίδες προστασίας των κυρίαρχων ταυτόχρονα και μηχανισμός αναπαραγωγής, διδασκαλίας και κανονικοποίησης της βίας.
5. Να σχεδιάζουμε την κοινωνία χωρίς την βία του Κράτους. Ο γενεσιουργός και βασικός λόγος ύπαρξης του Κράτους είναι η εκμετάλλευση των υποτελών από τους κυρίαρχους. Η κοινωνία μπορεί να οργανώνεται χωρίς βία και άρα χωρίς Κράτος.
6. Να αναλαμβάνουμε, ο καθένας μας, την ευθύνη για τα πάντα. Η πολιτική, το δίκαιο, η τέχνη, η ηθική, η διασκέδαση, η μόρφωση, η παραγωγή τροφής και αγαθών, το χτίσιμο των σπιτιών, δεν αποτελούν διεκπεραιώσεις που σχεδιάζονται και γίνονται δια αντιπροσώπων και "ειδικών", αλλά το καθένα από αυτά είναι αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της καθημερινότητάς μας και μας αφορά προσωπικά. 
7. Να είμαστε περίεργοι και πολυμαθείς. Να αναζητούμε τις ανάγκες μας σαν υπάρξεις και σαν μέλη κοινοτήτων και κοινωνιών, και όχι σαν εκτελεστικά όργανα. 
8. Να εργαζόμαστε για την αυτάρκεια των οικογενειών και των κοινοτήτων μας. Να απομυθοποιούμε τα επιτεύγματα της ατομικότητας και να επιδιώκουμε, συνδυαστικά, υποτιμημένες εργασίες που μπορούν να εξασφαλίζουν έστω σε μικρό βαθμό ένα επίπεδο αυτάρκειας και αυτονομίας.
9. Να επενδύουμε ακούραστα σε ισότιμες σχέσεις. Να ανακτούμε βήμα-βήμα τον αλληλοσεβασμό, την αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για την ύπαρξή μας και για τον άλλο, και να περιγράφουμε με σαφήνεια όρια στο προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. 
10. Να αντιστεκόμαστε στην συσσώρευση και τον συγκεντρωτισμό. Να μην εγκαταλείπουμε τις γνώσεις και τον πλούτο που κληρονομούμε. Να οργανώνουμε και να συμμετέχουμε σε συνεταιρικά παραγωγικά σχήματα. Να καταγγέλλουμε και να επιδιώκουμε την ακύρωση κάθε συσσώρευσης πλούτου και συγκέντρωσης ισχύος.
11. Να επενδύουμε ακούραστα σε ισότιμες σχέσεις. Να ανακτούμε βήμα-βήμα τον αλληλοσεβασμό, την αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για την ύπαρξή μας και για τον άλλο, και να περιγράφουμε με σαφήνεια όρια στο προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο.
12. Να επαγρυπνούμε κάθε στιγμή για τον κίνδυνο της φασιστικής εντροπίας. Αυτός ο κίνδυνος θα καραδοκεί πάντα καθώς η δίψα για εξουσία ελλοχεύεται με απρόβλεπτο και τυχαίο τρόπο σε κάποιους ανθρώπους. Αν δεν είμαστε εκπαιδευμένοι και προετοιμασμένοι να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε τα σημάδια του φασισμού τού αφήνουμε το πεδίο ελεύθερο να θεριεύει και να καταπίνει κοινότητες και κοινωνίες ξανά και ξανά.

Επίλογος

Ζούμε μέσα σε ένα καθεστώς καταλήστευσης και εκμετάλλευσης από ανθρώπους που αυτοπροβάλλονται ως εκφραστές δήθεν κοινών μας συμφερόντων και της δήθεν νομιμότητας που απορρέει από την προώθηση αυτών των δήθεν κοινών μας συμφερόντων.

Το Κράτος είναι το εργαλείο που ελέγχουν και δεν αφήνουν να ξεφύγει από τα χέρια τους, ώστε να διατηρούν την ισχύ τους και την επίφαση της νομιμότητας.

Οι κυρίαρχοι, αυτοί που μας ληστεύουν και ελέγχουν το Κράτος μας επιβάλλουν να ζούμε ο ένας ενάντια στον άλλο, ο ένας εκβιάζοντας τον άλλο, καταστρέφοντας έτσι τις ανθρώπινες σχέσεις και την προοπτική για μια κοινωνική οργάνωση χωρίς καταλήστευση και βία.

Η μεγεθυνόμενη κρίση που βιώνουμε ως άνθρωποι και ως κοινωνίες μάς δίνει την ευκαιρία να κινητοποιήσουμε τις αισθήσεις μας, καθώς και δημιουργεί την ιδανική συνθήκη για να αντιληφθούμε επιτέλους τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Η εκμετάλλευση, οι εντολές, οι εξουσίες, οι ιεραρχίες, η πατριαρχία, η εθελοδουλία, όλα όσα αναφέρθηκαν σε αυτές τις σημειώσεις και πολλά ακόμα, αποτελούν την εξέλιξη της καταστροφικής επινόησης της υποδούλωσης, της μετατροπής του πολέμου σε μέσο παραγωγής. 

Δεν υπάρχει κάποια νομοτέλεια η οποία θα οδηγήσει το παρόν σύστημα σε κατάρρευση, αλλά ακόμα και αν η κατάρρευσή του επέλθει, αυτό που θα ακολουθήσει δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν θα είναι προς το καλύτερο ή το χειρότερο. Επιπλέον, το σύστημα αυτό έχει αποδείξει πως μπορεί να εξελίσσεται συνεχώς αξιοποιώντας κάθε γνώση και κάθε ανθρώπινο επίτευγμα μετατρέποντάς τα σε ισχύ και περαιτέρω εκμετάλλευση των υποτελών.

Είναι η κρίσιμη ώρα για να βγάλουμε τον ελέφαντα από το δωμάτιο ή ακόμα καλύτερα να βγούμε εμείς από το δωμάτιο πριν μας τσαλαπατήσει στην κυριολεξία.

Αυτή είναι η εικόνα του πολέμου που ζούμε και του πολέμου που έρχεται. Η νεκρή Σταματίνα Κανελλοπούλου. Ξανά και ξανά η γεροντική ασχήμια δολοφονεί την νεανική ομορφιά, την ζωή, και την ελπίδα. 
«Και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σπάθην κρατεί στα χέρια του για να αμυνθεί εναντίον των δαιμόνων. Δεν κρατεί άνθη», δηλώνει ο τότε αποθρασυμένος πρωθυπουργός του κράτους.
Από την άλλη ο κάθε αφελής Ζίγδης που αδυνατεί να πιστέψει το μέγεθος της απάτης αναφωνεί, εις μάτην, λόγια σαν αυτά: «Η βασική αιτία του κακού είναι ότι η κυβέρνηση διατηρεί ένα Σώμα που αποτελεί ντροπή, τα ΜΑΤ. Δεν είναι αστυνομία αυτό, αυτό είναι Σώμα ΕΣ-ΕΣ, είναι χειρότερο από την ΕΣΑ, τα μέλη του είναι κακούργοι, όχι ότι οι άνθρωποι γεννήθηκαν κακούργοι, αλλά εκπαιδεύονται για να γίνουν κακούργοι. Τους είδα στη Ρόδο, όπου επετέθηκαν εναντίον ενός λαού που έκανε μια ειρηνική παρέλαση. Επετέθηκαν με τέτοια λύσσα, που δεν έχω δει ούτε στους Ιταλούς φασίστες, όταν ήμουν παιδί στη Ρόδο (…) Ας έχουμε μια ειδική συνεδρίαση για το αν μπορεί μια Δημοκρατία να διατηρεί κρατικά όργανα , τύπου ΜΑΤ. Αυτά είναι μόνο για τους ‘Χίτλερ’, μόνο για τους ‘Μουσολίνι’. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν σε μια δημοκρατική Πολιτεία”.»

Ο Αρχιραβίνος Τσβι Κόρετς / Σημείωμα για την σημασία της πολιτικής διορατικότητας και της ιστορικής γνώσης

"Τους ζητούμε όπως δεν πανικοβληθούν ή πιστέψουν τυχόν αναληθείς φημολογίες. Όλοι πρέπει να συνεχίσουν να εργάζονται, καθώς και να εμπιστεύονται τους ηγέτες της κοινότητας." 
- Αρχιραβίνος Τσβι Κόρετς, Θεσσαλονίκη, 5 Μαρτίου 1943. [1]

Κάποιες από τις αναληθείς φημολογίες θα μπορούσαν να είναι:
- θα σε βάλουν με άλλους ογδόντα σε βαγόνι εμπορευμάτων σαν αποσκευή και για τρεις μέρες δεν θα δεις φως, νερό, φαγητό, καθαριότητα.
- εκεί που θα φτάσεις, θα σου πάρουν όλα τα λιγοστά υπάρχοντα, αλλά και τις βέρες, τα γυαλιά, και θα σου ξεριζώσουν τα χρυσά δόντια.
- θα σε γδύσουν και θα σε βάλουν γυμνό μαζί με δεκάδες άλλους σε έναν θάλαμο, όπου θα σε δολοφονήσουν με ένα δηλητηριώδες αέριο.
- το άψυχο σώμα σου θα το ρίξουν σε φούρνο για να αποσπάσουν το λίπος και να το κάνουν σαπούνι.
- θα ταφείς μαζί με εκατοντάδες άλλους σε ομαδικό τάφο.
- επιπλέον, τα περισσότερα από αυτά θα τα κάνουν συγκρατούμενοί σου.

- αν από κάποια τύχη επιβιώσεις, δεν θα έχεις πια σπίτι ή πατρίδα, γιατί ό,τι είχες στον τόπο που γεννήθηκες θα σου το έχουν αρπάξει οι πρώην γείτονές σου, και θα είσαι ξένος μεταξύ ξένων.

Μπορούσαν οι άνθρωποι να γνωρίζουν ή και να πιστέψουν φημολογίες ή ακόμα και πληροφορίες που θα περιέγραφαν με ακρίβεια ένα τόσο αδιανόητο σε αγριότητα και μέγεθος έγκλημα; Ποιές ήταν αυτές οι, αναληθείς κατά τον αρχιραβίνο, φημολογίες και πόσο σχετικές ήταν εν τέλει με την πραγματικότητα; 

Καθώς η ροή πληροφοριών στην Ελλάδα υπήρξε ελεγχόμενη και οι όποιες διαρροές δεν μπορούσαν παρά να είναι σποραδικές και αποσπασματικές, θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς πως ήταν απίθανο οι όποιες φημολογίες να προσέγγιζαν το μέγεθος του προσχεδιασμένου και άρτια οργανωμένου εγκλήματος, παρόλη την έκτασή του σε διάρκεια, εγκαταστάσεις, και προκαλούμενη καταστροφή. 

Ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πληροφορίες ήταν αρκετές για να οδηγήσουν στην, έστω καθυστερημένη, κοινή δήλωση των ΗΠΑ, Ενωμένου Βασιλείου και ΕΣΣΔ, στις 17 Δεκεμβρίου 1942:

"... Οι Εβραίοι μεταφέρονται σε συνθήκες ανείπωτης φρίκης και βαρβαρότητας στην Ανατολική Ευρώπη. Στην Πολωνία, η οποία έχει μετατραπεί στο κυριώτερο σφαγείο των Ναζί, τα γκέτο που ίδρυσαν οι Γερμανοί κατακτητές αδειάζουν συστηματικά από όλους τους Εβραίους, εκτός μόνο από τους εξαιρετικά καταρτισμένους εργάτες οι οποίοι χρησιμοποιούνται στην πολεμική βιομηχανία. Κανείς από όσους απομακρύνονται δεν ξανακούγεται. Όσοι είναι ικανοί για εργασία εξουθενώνονται μέχρι θανάτου σε στρατόπεδα εργασίας. Οι αδύναμοι αφήνονται να πεθάνουν από τις συνθήκες διαβίωσης και την πείνα ή σφαγιάζονται σε μαζικές εκτελέσεις. Ο αριθμός των θυμάτων από αυτές τις αιματηρές βαναυσότητες υπολογίζεται σε πολλές εκατοντάδες χιλιάδων ολότελα αθώων ανδρών, γυναικών και παιδιών. ..." [2]

Σίγουρα λοιπόν, οι φημολογίες όχι μόνο υπήρχαν, αλλά είχαν και την αφετηρία τους σε βάσιμες πληροφορίες, ενώ δεν απείχαν καθόλου από την ουσία της πραγματικότητας.

Γιατί όμως τότε, αυτές οι φημολογίες δεν έγιναν πιστευτές, πρώτα και κύρια από τα μελλοντικά θύματα;

Αυθόρμητα θα σκεφτούμε πως, κανείς δεν θα ήταν διατεθειμένος να πιστέψει ένα τέτοιο αδιανότητο μέγεθος απανθρωπιάς, και αυτό, αποτελεί από μόνο του ένα σημαντικό πρόβλημα. Σημαντικότερο πρόβλημα όμως, είναι πως κάθε άνθρωπος θέλει να νοιώθει ασφαλής μέσα στο πλαίσιο της κοινότητάς του και των θεσμοθετημένων δομών της, όπως είναι οι ηγέτες της. Κάθε άνθρωπος, ακόμα και ο πιο περιθωριοποιημένος, είναι γαλουχημένος να αισθάνεται πως συμμετέχει σε μία ενιαία κοινωνία με το αφεντικό του, τον ηγέτη του, και τα "όργανα της τάξης". "Να εμπιστεύεστε τους ηγέτες της κοινότητας" διεμήνυσε ο εξαγορασμένος Αρχιραβίνος. Και οι άνθρωποι συνήθως εμπιστεύονται τους ηγέτες τους. Έτσι και τότε, οι άνθρωποι εμπιστεύτηκαν τον αρχιραβίνο τους, ίσως ακόμα και οι μή θρησκευόμενοι.[3]

Πώς άραγε χαρακτηρίζονταν όσοι διέδιδαν τις φημολογίες στις οποίες αναφέρεται ο αρχιραβίνος, πρώτα από όλα από τα ίδια τα μελλοντικά θύματα, αλλά και από όσους στέκονταν λιγότερο ή περισσότερο αδιάφοροι για την μοίρα του εβραϊκού πληθυσμού; Γιατί όσοι διέδιδαν τις φημολογίες δεν έγιναν πιστευτοί, πρώτα και κύρια από τα μελλοντικά θύματα;

Η πληροφόρηση αυτή θα μπορούσε να προέρχεται, κατά κύριο λόγο αν όχι αποκλειστικά, από τα αντιστασιακά δίκτυα, με κυριότερο το ΕΑΜ, τα οποία δρούσαν συγκροτημένα ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1941 και διατηρούσαν επαφή με τα διεθνή τεκταινόμενα και τους παράγοντες του αντιφασιστικού αγώνα. Στην αντίσταση εντάχθηκαν 650 εβραίοι από διάφορες περιοχές της χώρας, εκ των οποίων οι 400 εντάχθηκαν στο ΕΑΜ κατά την περίοδο του ξεριζωμού από την Θεσσαλονίκη. [4] Ο αριθμός μοιάζει μικρός σε σχέση με την αναλογία πληθυσμού, αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως οι κομμουνιστές εβραίοι δολοφονούνταν αδιαλείπτως, χωρίς αφορμή και δικαιολογία, από τα κατοχικά στρατεύματα και τους συνεργάτες τους, από την αρχή ήδη της κατοχής. [5] Επιπλέον, παρόλο που από τον εβραϊκό πληθυσμό της Θεσσαλονίκης προήλθαν στις αρχές του 20ου αιώνα οι πρωτεργάτες του εργατικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο, από την Μεταξική δικτατορία, πιστοποιείται αποστασιοποίηση της εβραϊκής κοινότητας από τον κομμουνισμό. [6] 

Αναπόφευκτα, οι "αναληθείς φημολογίες" είχαν ως κύρια προέλευση τους ανθρώπους που υπό καθεστώς παρανομίας αντιστεκόντουσαν στις δυνάμεις κατοχής και τους συνεργάτες τους. Αναζητώντας την εικόνα που είχε για τους αντιστασιακούς ένας "φιλήσυχος" ή και συντηρητικός εβραίος θεσσαλονικιός, θα μπορέσουμε να μάθουμε και ποιά εντύπωση του δημιουργούσαν και οι φήμες που διαδιδόντουσαν από αυτούς. Ίσως εξτρεμιστικές ή ύποπτες;

Αντίστοιχα, πόσο πιθανό θα ήταν για έναν "φιλήσυχο" ή και συντηρητικό χριστιανό να αντιδράσει με οποιονδήποτε τρόπο, ακόμα και αν αποδέχονταν τις φημολογίες για όσα μέλλονταν να συμβούν στους εβραίους συνανθρώπους του;

Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως υπήρξαν απόπειρες διαφυγής, από τις οποίες κάποιες ευοδώθηκαν, ενώ άλλες όχι, και άρα υπήρχε σε κάποιους επίγνωση των μελλούμενων. 

Είναι σημαντικό ακόμα να θυμόμαστε πως κάποιοι, προφανώς γνωρίζοντας, επέλεξαν να μπουν οι ίδιοι σε κίνδυνο για να προστατέψουν συνανθρώπους τους, κάποιοι κοίταξαν την δουλειά τους, και κάποιοι χάρηκαν και δεν δίστασαν να επωφεληθούν από αυτήν την συμφορά.

Πώς ένας λαός προηγμένος πολιτισμικά, επιστημονικά και τεχνολογικά, διέπραξε τέτοια αδιανόητα μεγέθη απανθρωπιάς;

Ο Φρόυντ στο σύντομο δοκίμιο "Γιατί πόλεμος;" μεταφέρει την απορία πολλών ανθρώπων για τα εγκλήματα που συντελέστηκαν στα πεδία των μαχών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, "Πώς γίνεται οι άνθρωποι να έπεσαν τόσο χαμηλά;", αναρωτιούνται πολλοί άνθρωποι. Και απαντά ο ίδιος πως, ποτέ δεν πέσαμε χαμηλά, γιατί, στην πραγματικότητα, ποτέ δεν ανεβήκαμε στα επίπεδα που αρεσκόμαστε να πιστεύουμε πως στεκόμαστε.

Και πραγματικά, από την εποχή των Ομηρικών κειμένων έως σήμερα, εξυμνείται η αρπαγή και η υποδούλωση, ως ο μόνος τρόπος με τον οποίο υποτίθεται ζούσαν στο παρελθόν οι άνθρωποι αλλά και θα ζουν στο μέλλον. Ένα άθλιο ψέμα που προσπαθεί να δημιουργήσει άλλοθι για την πιο άθλια επινόηση που γεννήθηκε από την σκέψη ανθρώπου: να βιοπορίζεται κανείς με τα λάφυρα του πολέμου κι ακόμα περισσότερο, να μετατρέπει τους ηττημένους σε κοπάδια που γεννούν αχρείαστα πλούτη και πολυτέλειες. Από τότε μέχρι σήμερα, ο πόλεμος, η λεηλασία, και η υποδούλωση αποτελούν τον πυρήνα αυτού που ονομάζουμε σύγχρονος πολιτισμός. Δεν είναι ούτε η Αγροτική Επανάσταση, ούτε η Βιομηχανική Επανάσταση, ούτε η Ψηφιακή Επανάσταση που καθορίζουν τον πολιτισμό μας. Όλα αυτά αποτελούν τεχνολογικά επιτεύγματα και μέσα αδιάφορα προς την έννοια του πολιτισμού. Ο πολιτισμός μας είναι η επιλογή να διαπράττουμε σε κάθε ευκαιρία Πόλεμο, δηλαδή φόνο σε μαζική κλίμακα, με σκοπό την λεηλασία των αγαθών και της ίδιας της ζωής των ηττημένων.

Ο πυρήνας του πολιτισμού μας είναι η επιδίωξη της επιβολής και, ταυτόχρονα, η ανοχή στην υποταγή, ενώ την ίδια στιγμή τα περισσότερα από όσα συμβαίνουν στις κοινωνίες μας και αφορούν τις κοινωνικές αλλά ακόμα και τις προσωπικές σχέσεις, μπορούν να ερμηνεύονται μέσα από αυτό το διπολικό πρίσμα επιβολής-υποταγής.

Μακάρι να ήταν ο καπιταλισμός που γέννησε τον φασισμό. Θα ήταν βολικό να είναι ο φασισμός το γέννημα ενός οικονομικού συστήματος. Δυστυχώς όμως, ο φασισμός αποτελεί την πλήρη και ατόφια εικόνα της πρώτης πολεμοχαρούς πατριαρχικής ορδής, η οποία αποτελεί και τον διαχρονικό πυρήνα όλων των εξελιγμένων και προηγμένων κυττάρων κάθε συστήματος κυριαρχίας και υποταγής. Αυτή η ορδή καραδοκεί τις κατάλληλες συνθήκες, για να εκτιναχτεί, και να ξαναδώσει στο σύστημα κυριαρχίας που την ελλοχεύει την ατόφια μορφή του, η οποία δεν είναι άλλη από την πολεμική αρχηγία, την ιεραρχία, την λεηλασία, τον φόνο και την εκμετάλλευση πέρα από κάθε φραγμό. Ο Φασισμός είναι η εντροπία κάθε συστήματος κυριαρχίας.

Η επιβολή και η υποταγή αποτελούν επιλογές και καταστάσεις της κάθε ανθρώπινης συνείδησης και όχι οικονομικές νομοτέλειες. Κάθε επιβολή ορίζει ένα πλαίσιο υποταγής και κάθε υποταγή ορίζει ένα πλαίσιο επιβολής. Οι επιλογές και οι καταστάσεις της συνείδησης ενός ανθρώπου επηρεάζονται και διαμορφώνονται και σε συνάρτηση με το ευρύτερο κοινωνικό γίγνεσθαι, αυτό όμως δεν είναι αρκετό για να τον καταστήσει άμοιρο ευθύνης για τις επιλογές και την κατάσταση της συνείδησής του. 

Οι κυρίαρχοι, με εργαλεία την βία και τον εκβιασμό, επιβάλλουν τον φόβο και, μπροστά στον φόβο οι περισσότεροι άνθρωποι απαρνούνται την ακεραιότητά τους και την ελευθερία τους και συμβιβάζονται με την αναξιοπρέπεια και την ανελευθερία, συχνά, ακόμα και προσπαθώντας να μοιάσουν στα αφεντικά τους.  

Ο πολιτισμός της κυριαρχίας και της υποδούλωσης ορθώθηκε σαν φράγμα στην πορεία της ανθρωπότητας και, έκτοτε, για κάθε χούφτα κλεμμένο χρυσάφι πέφτουν σαν κατάρα μύρια δεινά σε νικητές και ηττημένους. Μέχρι να καταργήσουμε αυτόν τον πολιτισμό της αγριότητας και της καταστροφής, όπως διέκρινε ο Φρόυντ πριν ακριβώς 100 χρόνια, δεν θα έχουμε εξυψωθεί ούτε ένα σκαλοπατάκι, καθώς, κάθε επίτευγμα χτίζεται πάνω στην κινούμενη άμμο μιας απέραντης παλιανθρωπιάς.

Μικρή παρένθεση για την χρησιμότητα της Ιστορίας

Διερευνώντας τα δεδομένα της Ιστορίας ή αναπαραστώντας τα διλήμματά της, ανεβαίνουμε πάνω σε ένα βάθρο από όπου μπορούμε να διακρίνουμε τί είναι καλύτερο για το παρόν, για την στιγμή δηλαδή που η Ιστορία διαμορφώνεται με εμάς πρωτεργάτες;

Ας ξεκαθαρίσουμε καταρχήν πως, Ιστορία, σε αντίθεση με ό,τι διαβεβαιώνουν τα βιβλία διδασκαλίας της, δεν είναι το μεταφυσικό ηρωικό μένος των εθνών να αλληλοληστεύονται και να αλληλοεξοντώνονται, επειδή έτσι επιβάλλει η "ανθρώπινη φύση". Δυστυχώς, Ιστορία δεν είναι ούτε η πάλη των τάξεων, αν και η Ιστορία όπως την γνωρίζουμε σίγουρα ξεκινά την στιγμή που κάποιοι άνθρωποι επέλεξαν να υποτάξουν και να χρησιμοποιήσουν άλλους ανθρώπους. 

Αντίθετα, Ιστορία είναι η ανιαρή και προβλέψιμη περιγραφή των ανταγωνισμών μεταξύ των κυρίαρχων και των προσπαθειών τους να διατηρήσουν και να αυξήσουν την ισχύ τους. Η επινόηση της υποδούλωσης και η δημιουργία της εξουσίας δημιουργεί έναν αυτοματισμό που, φαινομενικά, επιτρέπει τρεις επιλογές: κυριαρχία, υποδούλωση, φυγή και αναπαραγωγή του προτύπου σε παρθένο περιβάλλον.

Ό,τι διδασκόμαστε ως Ιστορία δεν αποτελεί την έκφραση κάποιας νομοτέλειας για το ανθρώπινο είδος, ή της εξέλιξης των μέσων παραγωγής, αλλά, αντίθετα, αποτελεί την έκφραση ανθρώπινων επιλογών. Δεν γνωρίζουμε και δεν διδασκόμαστε την Ιστορία των ανθρώπων. Η Ιστορία που γνωρίζουμε και διδασκόμαστε είναι αυτή των Κυρίαρχων. Ανταγωνισμός, καταστροφή ανθρώπων και φυσικών πόρων, σε εξαπλούμενους κυματισμούς. Μόνο που οι κυματισμοί πλέον κάνουν τον γύρο της Οικουμένης και θα γιγαντώνονται μέχρι να μας πνίξουν.

Δεν αρκεί λοιπόν να στεκόμαστε πάνω σε ένα βάθρο και να καταγράφουμε τους κυματισμούς που προκαλούν τα πάθη των Κυρίαρχων. Η γνώση μας θα μας φανεί χρήσιμη μόνο αν μπορέσει να τιθασεύσει, να καταργήσει ή να περιορίσει αυτά τα πάθη. Πρόκειται για πάθη ανθρώπων και όχι για "ιστορικές αναγκαιότητες".

Σε τί είδους βάθρο θα πρέπει να ανέβουμε για να διακρίνουμε τα πάθη των ανθρώπων που κατέχουν την εξουσία; Από αυτό το βάθρο τί είδους δρόμοι θα πρέπει να μας φανερωθούν για να εξαλείψουμε αυτά τα πάθη και να διακόψουμε τους αυτοματισμούς που παράγουν οι ανταγωνισμοί;

Συμπερασματικά

"Ένα βαθύ και σκοτεινό μίσος ενάντια στο λαό και στις ελευθερίες του, ένα μίσος που συνταιριασμένο με τον ξεπεσμό του εθνικού αισθήματος και την ηθική ποταπότητα της κατέχουσας τάξης αποτελεί φοβερότατο όπλο της αντίδρασης - (όπλο που ο λαός με την αφέλεια και την αγνότητα του υποτιμά κάθε φορά)."

- Παναγή Λεκατσά, Δήμου καταλύσεως και Τυραννίδος

Άν ζητήσεις από έναν άνθρωπο να κάνει κάτι, άμα τον πληρώσεις καλά, ή άμα του πεις ότι υπάρχει ένας σπουδαίος λόγος να το κάνει, θα βρει τον τρόπο και θα το κάνει τέλεια, ακόμα και καλύτερα από όσο θα μπορούσε κανείς να φανταστεί. Ακούγεται εξωφρενικό, αλλά δεν ξεπερνά την πραγματικότητα: αν κάποια εξουσία επιθυμεί να φτιαχτεί μία μηχανή που θα σκοτώνει αθόρυβα ανθρώπους, και θα συλλέγει αυτοματοποιημένα ό,τι μπορεί να φανεί χρήσιμο π.χ. ζωτικά όργανα, τρίχες, δέρμα, λίπος, σμάλτο, κλπ., θα υπάρξουν άνθρωποι, επιστήμονες και τεχνίτες που θα την κατασκευάσουν και θα υπάρξουν άνθρωποι που θα την λειτουργήσουν και θα την χειριστούν. Αν κάποια εξουσία ζητήσει να φτιαχτεί μια μηχανή που με το πάτημα ενός κουμπιού θα αφανίσει την μισή ή και ολόκληρη την ανθρωπότητα, πάλι θα βρεθούν άνθρωποι που θα την σχεδιάσουν, θα την κατασκευάσουν, και θα κάθονται βάρδιες πάνω από το κουμπί για να το πατήσουν όταν τους ζητηθεί. 

Κάποιοι από αυτούς θα έχουν ακολουθήσει τις επικλήσεις της Εξουσίας σε κάποια αναγκαιότητα ζωτικής σημασίας για το Έθνος, την Κοινωνία, την Ανθρωπότητα, την Πρόοδο ή την Επιστήμη. Κάποιοι άλλοι θα είναι ικανοποιητικά ασφαλείς αρκούμενοι στην επίκληση της Ιεραρχίας, των Εντολών, του Καθήκοντος. Κάποιοι πάλι, δεν θα χρειαστούν κάποιο υψηλό πρόταγμα σαν δικαιολογία και θα αρκεστούν σε οικονομικές απολαβές, τόσες ώστε στην αντίληψή τους να τοποθετούνται πιο κοντά στους κυρίαρχους παρά στους υποτελείς, διατηρώντας έτσι και για τον εαυτό τους κάποιο είδος ανωτερότητας.

Οι κυρίαρχοι, εγκλωβισμένοι στους μεταξύ τους ανηλεείς ανταγωνισμούς, συγκινούνται από την δυστυχία που προκαλούν στους υποτελείς τους λιγότερο από όσο συγκινείται ένας κτηνοτρόφος όταν παραδίδει το κοπάδι του για σφαγή. Ακόμα χειρότερα, μοιάζει το μέγεθος του προκαλούμενου πόνου να μεγεθύνει το γόητρο και την αυταρέσκειά τους.

Από την άλλη, οι λαοί αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν την μισανθρωπική φύση της υπεροψίας των εξουσιαστών και τους κρίνουν με τα δικά τους αφελή και αγνά κριτήρια, όπως παρατηρεί ο Λεκατσάς.

Καμμία όμως λέξη, κανένας όρος από αυτούς που διατυμπανίζουν οι Κυρίαρχοι δεν έχει για αυτούς το ίδιο περιεχόμενο με αυτό που αντιλαμβανόμαστε εμείς οι υπόλοιποι, οι υποτελείς τους.

Το Κράτος

"Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά." [7]

Το Κράτος, το οποίο φτιάχτηκε την στιγμή που η Βία στα χέρια των ισχυρών χώρισε τους ανθρώπους σε κυρίαρχους και υποτελείς, ακριβώς για να υποχρεώνει τους δεύτερους να παραδίδουν τους κόπους τους στους πρώτους, εξακολουθεί αδιάλειπτα να εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό.

Για εμάς όμως, τους απλούς ανθρώπους, Κράτος είναι οι δομές Πρόνοιας, οι συντάξεις, το σύστημα περίθαλψης, τα δημόσια σχολεία, κλπ.

"Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι.", [8] λέει ο Κύρος στους Ομότιμους. Αυτό κάνει το Κράτος στ' αλήθεια, επιβάλλει και νομιμοποιεί την κλοπή, ενώ εμείς, υπνωτισμένοι, δεχόμαστε να βλέπουμε ως Κράτος αποκλειστικά αυτό το "κάτι" που μας αφήνουν να έχουμε. 

Ο λαός, εμείς όλοι, από εκπαίδευση ή αφέλεια ή και τα δύο, αναγνωρίζουμε ως Κράτος και Κοινωνία το σύνολο των ανθρώπων που κατοικούν σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική κατανομή και οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως Έθνος. Ένα Έθνος ταυτόχρονα δούλων και κυρίων, ζητιάνων και "φιλανθρώπων" , υποτακτικών και εντολέων. Οι κύριοι, - εντολείς και ελεήμονες- μάς καταληστεύουν κάθε στιγμή, καταληστεύουν τις ζωές μας και εμείς, σαν υπνωτισμένοι, συνεχίζουμε να μιλάμε για έθνη, κοινωνίες και κράτη.

Πρέπει να πιστεύουμε την εξουσία και να ακολουθούμε την ηγεσία;

Πρόθεση κάθε εξουσίας είναι να ισχυροποιήσει την θέση της μέσα στο περίπλοκο πλέγμα συσχετισμών που διαμορφώνουν οι ισχυροί και οι επίδοξοι μιμητές τους. Οι άνθρωποι μέσα σε αυτό το πλέγμα είμαστε αναλώσιμοι, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Κάθε φωνή μας είναι ενοχλητική και όποτε το επιτρέψουμε θα φιμωθεί. Είμαστε για αυτούς οι αναγκαίοι παρείσακτοι, τόσο μικροί σε ανάστημα ώστε να μην σταματάμε ούτε λεπτό να ενοχλούμε τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους. Οφείλουμε να ξεχυνόμαστε στα σφαγεία των μαχών, να παράγουμε νυχθημερόν, να καταναλώνουμε νυχθημερόν, να κάνουμε ό,τι μας ζητάνε, να εκτελούμε εντολές νυχθημερόν. Να μην ενοχλούμε τα αφεντικά μας.

Αυτή είναι η εικόνα με την οποία θα μπορέσουμε να ερμηνεύσουμε με τον καλύτερο τρόπο την έννοια της εξουσίας και της ισχύος. Όπως άριστα την διατύπωσε και ο Ξενοφώντας πριν δυόμιση χιλιάδες χρόνια. Σφαγή, κλοπή, ελεημοσύνη. Ελεημοσύνη, κλοπή, σφαγή.

Σημείωμα για την Επιστήμη από τον μακρινό Μάη του '68

"Αρνιόμαστε επίσης το διαχωρισμό επιστήμης και ιδεολογίας, που είναι ο πιο ολέθριος απ' όλους επειδή εκκρίνεται από μας τους ίδιους. Δεν θέλουμε να κυβερνιόμαστε παθητικά ούτε κι από τους νόμους της επιστήμης όπως δεν το θέλουμε κι από τους νόμους της οικονομίας ή από τις επιταγές της τεχνικής. Η επιστήμη είναι μια τέχνη που η πρωτοτυπία της βρίσκεται στο ότι οι εφαρμογές της είναι δυνατό να γίνονται έξω από τον εαυτό της.

Ωστόσο η επιστήμη δεν μπορεί να ορίζει κανονισμούς παρά μόνο για τον εαυτό της. Αρνιόμαστε τον μυθευτικό ιμπεριαλισμό της, που παρέχει το έδαφος για όλες τις καταχρήσεις και τα πισωδρομίσματα, περιλαμβανομένων κι εκείνων που γίνονται μέσα στους κόλπους της και προτείνουμε να βάλουμε στη θέση του μια πραγματική επιλογή ανάμεσα στις δυνατές λύσεις που μας προσφέρει η επιστήμη".

- "Ποιό Πανεπιστήμιο; Ποιά κοινωνία; Συλλογή κειμένων από το Κέντρο Ταξινόμησης Πανεπιστημιακών Πληροφοριών" Παρίσι, 1968, σελ. 148. Αντιγραφή από το "Δοκίμιο για την Απελευθέρωση" του Χέρμπερτ Μαρκούζε, Εκδόσεις Διογένης 1971, σελ. 35.

[1]  - Matsas, Michael (1997). The Illusion of Safety: The Story of the Greek Jews During the Second World War. Pella Publishing Company. σελ. 45 - 53 - 63.

 - Mazower 2004, σελ. 431

wikipedia

https://time.com/5327279/ushmm-americans-and-the-holocaust/

[2] - "... Jews are being transported in conditions of appalling horror and brutality to Eastern Europe. In Poland, which has been made the principal Nazi slaughterhouse, the ghettos established by the German invaders are being systematically emptied of all Jews except a few highly skilled workers required for war industries. None of those taken away are ever heard of again. The able-bodied are slowly worked to death in labor camps. The infirm are left to die of exposure and starvation or are deliberately massacred in mass executions. The number of victims of these bloody cruelties is reckoned in many hundreds of thousands of entirely innocent men, women, and children. ..."

US, UK, USSR common declaration 17/12/1942

"Declaration Regarding German Atrocities Against Jews in German Occupied Countries,” issued Dec. 17, 1942, The United Nations Review III, no. 1 (1943): 1.

https://www.facinghistory.org/holocaust-and-human-behavior/chapter-9/what-did-world-know

[3] - "... Η υποταγή στην εξουσία είναι καταστροφική για τους εξουσιαζόμενους, τόσο μάλιστα, όσο πιο απόλυτη είναι καί η υποταγή καί η εξουσία. ...” Απόσπασμα από βιβλίο του Γ. Γκλαρνέτατζη, σε ένα ενδιαφέρον άρθρο για την Ιστορία της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης.

http://thess.gr/blog/4443

[4] - Συναγωνιστής: Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση - Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας

https://www.jewishmuseum.gr/synagonistis-ellines-evrei-stin-ethniki-antistasi-6/

[5] - Mark Mazower, Στην Ελλάδα του Χίτλερ. Η εμπειρία της Κατοχής, μτφρ. Κώστας Κουρεμένος, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 1994, σελ. 266

https://el.wikipedia.org/wiki

[6] - Καβαλά, Μαρία (2009). Η Θεσσαλονίκη στη Γερμανική κατοχή (1941-1944): κοινωνία, οικονομία, διωγμός Εβραίων. Διδακτορική διατριβή. Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. σελίδες 88–89.

https://el.wikipedia.org/wiki

[7], [8] - Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους «ομότιμους»

Το πρωταρχικό αξίωμα για την δημιουργία και λειτουργία ενός προοδευτικού πολιτικού κόμματος

[Για ένα κίνημα που να αξίζει την συμμετοχή των ανθρώπων]

Για την προοδευτικότητα, κάθε μέσο που χρησιμοποιεί θα πρέπει να ταυτίζεται ή να είναι σε απόλυτη αντιστοιχία με τους σκοπούς της. Αντίστροφα και, κάθε σκοπός που επιλέγει πρέπει να επαληθεύεται κάθε στιγμή από τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξή του.

Αυτή η διατύπωση όταν ανάγεται στην λειτουργία ενός προοδευτικού πολιτικού χώρου θα πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό αξίωμα και να αποτυπώνεται ως τέτοιο τόσο στο Καταστατικό λειτουργίας του, όσο και στα Προγράμματά του.

Κάθε περαιτέρω διατύπωση θα πρέπει να αξιολογείται και να επαναπροσδιορίζεται μέσα από αυτό το αξίωμα.

Μερικά παραδείγματα και εφαρμογές αυτού του αξιώματος

Ισοτιμία

Η προοδευτικότητα επιδιώκει έναν κόσμο ισοτιμίας. Αντίθετα, το υφιστάμενο καθεστώς, δίπολο κυριαρχίας-υποτέλειας, εδραιώνει την ανισότητα με τα μέσα επιβολής που έχει στην διάθεσή του[1], αλλά και από μία πληθώρα αυτοματισμών που ενεργοποιούνται προς όφελός του, πολλές φορές άθελά του.

Η προοδευτικότητα επομένως, έχει την υποχρέωση να αντιμάχεται τόσο τα μέσα επιβολής των κυρίαρχων όσο και να αναγνωρίζει και να αδρανοποιεί τους αυτοματισμούς που λειτουργούν προς όφελος τους.

Ένα κρίσιμο επίτευγμα των κυρίαρχων είναι η εμπέδωση της διδασκαλίας πως, δεν μπορούν να είναι όλοι οι άνθρωποι ισότιμοι, και πως, ο διαχωρισμός των ανθρώπων γίνεται με κριτήρια που ορίζονται από την ίδια την φύση, από τις ικανότητες και την θέληση που διαθέτει ο καθένας, ακόμα και από την παρέμβαση υπερφυσικών δυνάμεων. Διαχωρίζονται έτσι οι άνθρωποι είτε βάσει σχεδίου, είτε μέσα από αυτοματισμούς, σε δεκάδες κατηγορίες προσέγγισης του οράματος της κυριαρχίας. Με μικρά ή μεγάλα ανταλλάγματα εξουσίας ή οικονομικής ισχύος, οι άνθρωποι εξαγοράζονται από τους κυρίαρχους για να νιώθουν περισσότερο συμμέτοχοι του κυριαρχικού οράματος

Η επιδίωξη της ισοτιμίας λοιπόν, αποτελεί πρωταρχικό σκοπό για την προοδευτικότητα, ταυτόχρονα όμως και το μέσον για να φτάσει σε αυτόν τον σκοπό. Πέρα από την ανάπτυξη και διάδοση ενός θεωρητικού πλαισίου που να εκπροσωπεί αποτελεσματικά την επιδίωξη της ισοτιμίας εξίσου σημαντικό, ή και σημαντικότερο, είναι, η ισοτιμία να προβάλλεται στην πράξη ως μία συνθήκη μέσα στην οποία οι άνθρωποι μπορούν, πραγματικά και στο σύνολό τους, να ευημερούν και να ευτυχούν.

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες μνημονιακούς όρους ήταν η απαίτηση να διευρυνθεί η μισθολογική ψαλίδα μεταξύ διευθυντικών στελεχών και υπαλλήλων του δημόσιου τομέα. Αυτή η απαίτηση είναι εντελώς συνεπής προς τις επιδιώξεις των κυρίαρχων, δηλαδή να διαμορφώνουν, δίνοντας μικρά ή μεγαλύτερα ανταλλάγματα, κάστες συμμάχων οι οποίες θα διακατέχονται οι ίδιες από συναισθήματα (ψευδαισθήσεις κατά κύριο λόγο) κυριαρχίας και επιβολής.

Γίνεται προφανές ότι πρωταρχική επιδίωξη αλλά και πρακτική για την προοδευτικότητα πρέπει να είναι η κατάργηση κάθε προνομίου, κάθε διαχωρισμού, και κάθε μικρής ή μεγάλης εξαγοράς συνειδήσεων. Βασική επιδίωξη για την προοδευτικότητα δεν μπορεί να είναι άλλη από την ισοτιμία, η οποία αποτελεί τον μόνο τρόπο για την ενοποίηση των ανθρώπων που, είτε το αναγνωρίζουν είτε όχι, ζουν σε καθεστώς υποτέλειας.

Πρώτη εφαρμογή - Βουλευτικά προνόμια

Όλα τα βουλευτικά προνόμια πρέπει να απεμποληθούν, να οριστεί ενιαίος μισθός για τους εργαζόμενους στο κόμμα ο οποίος θα ανταποκρίνεται στον βασικό μισθό που προτείνεται και για την κοινωνία. Τα πλεονάζοντα ποσά να συγκεντρώνονται σε ενιαίο ταμείο υπό διαφανή διαχείριση σε κοινή θέα, με τα οποία θα γίνεται η συλλογική διαχείριση των βουλευτικών εξόδων και η χρηματοδότηση ομάδων εργασίας. Άλλα προνόμια, μη χρηματικά, να βρίσκονται εξολοκλήρου στην συλλογική και πάντα διαφανή και σε κοινή θέα διαχείριση.

Δεύτερη εφαρμογή - Μετακλητοί υπάλληλοι

Ως μετακλητοί υπάλληλοι μπορούν να οριστούν σήμερα μόνο δημόσιοι υπάλληλοι. Πριν από οποιαδήποτε άλλη αξιολόγηση αυτού του μέτρου είναι θεμελιώδες να δηλωθεί με κάθε μέσο πως η προοδευτικότητα δεν αναγνωρίζει διαφοροποιήσεις τέτοιου είδους μεταξύ των πολιτών. Δηλαδή, εφόσον ως μετακλητός υπάλληλος δεν μπορεί να οριστεί οποιοσδήποτε πολίτης, τότε μονομερώς δεν θα ορίζεται κανένας. Επιπλέον, αυτό το μέτρο μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση γενικότερα, καθώς τα κίνητρά του είναι αμφιλεγόμενα και θα πρέπει να αξιολογηθούν, αλλά καθώς και η πρακτική επικρίνεται ιδιαίτερα από την κοινωνία.

Συνεργασία

Η συνεργασία αποτελεί απόρροια αλλά και προϋπόθεση της ισοτιμίας. Θα μπορούσαμε να πούμε πως πρόκειται για δίδυμα αδέρφια. Η ισοτιμία και η συνεργασία αποτελούν τους πυλώνες της κοινωνικής σύνθεσης ενώ η εξουσία και η ιεραρχία αποτελούν μοχλούς κοινωνικής αποσύνθεσης. Τα συστήματα κυριαρχίας επέβαλαν ιεραρχικούς κύκλους γύρω από την ανώτατη εξουσία, διαλύοντας τις ανθρώπινες και κοινωνικές σχέσεις και εισάγοντας τον εκβιασμό ως εργαλείο συνύπαρξης. Αυτό που ονομάζουμε σήμερα κοινωνικές σχέσεις βασίζεται στην στρεβλή αντίληψη σύμφωνα με την οποία ο εκβιασμός (βίαιος, ψυχολογικός, οικονομικός, κλπ.) αποτελεί τον πυρήνα του σχετίζεσθαι. Έτσι, κάθε άνθρωπος με μοναδικό κριτήριο την οικονομική του ευρωστία ή τα επαγγελματικά ή άλλα εφόδια, μπορεί να εκβιάζει τους άλλους ανθρώπους για να αποσπά αυτά που χρειάζεται και αυτά που τον ικανοποιούν. Τα συστήματα κυριαρχίας αποτελούν στην πραγματικότητα μη-κοινωνίες, και πολύ περισσότερο αντιμάχονται και ακυρώνουν την ροπή των ανθρώπων να σχετίζονται ουσιαστικά και να κοινωνικοποιούνται, αντικαθιστώντας τις ανθρώπινες σχέσεις με τον εκβιασμό.

Η εξουσία χτίζοντας μεθοδικά ιεραρχικούς κύκλους που εκφράζονται σε αντίστοιχους κύκλους εκβιασμών, επιτρέπει την ανάπτυξη περίπλοκων αυτοματισμών οι οποίοι διαμορφώνουν συμπεριφορές και συνειδήσεις, ιδιαίτερες σε κάθε βαθμίδα αλλά πάντα με κοινό παρονομαστή την υποτέλεια-δουλικότητα προς τα πάνω, και την επιβολή-υπεροψία προς τα κάτω.

Δεν θα υπάρξει ποτέ κοινωνικός μετασχηματισμός αν δεν απορριφθεί στην πράξη η καταστροφική δύναμη κοινωνικής αποσύνθεσης των συστημάτων κυριαρχίας όπως αυτή εκφράζεται μέσα από την χρήση του εκβιασμού και της ιεραρχίας.

Η κουλτούρα της συνεργασίας δεν μας είναι γνωστή και δεν είμαστε καθόλου εκπαιδευμένοι σε αυτήν. Κάθε προσέγγιση σε συνεργατικές δομές αποτελεί ένα πείραμα, το οποίο όμως είναι τόσο αναγκαίο για ένα προοδευτικό μέλλον, όσο αναγκαίοι υπήρξαν για την ζωή όπως την ξέρουμε οι μικροοργανισμοί που δημιούργησαν το οξυγόνο της γήινης ατμόσφαιρας.

Τα πρόσωπα, ακόμα και τα πιο χαρισματικά είναι απαραίτητο μέσα από αυτό το σκεπτικό να λειτουργούν μέσα στο πλαίσιο μιας ομαδικότητας της οποίας τα όρια θα πρέπει να διερευνηθούν στην πράξη μέσα από τον πειραματισμό. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως σχεδόν ό,τι βλέπουμε γύρω μας και αντιλαμβανόμαστε ως "οργάνωση", είναι διαμορφωμένο, κατά κύριο λόγο, για να συντηρεί και να ενισχύει το σύστημα ιεραρχίας και εκβιασμών. Οι ομάδες εργασίας που λειτουργούν με διαφάνεια και εκπροσωπούνται κυκλικά, με συνεχή αλληλοεκπαίδευση, είναι μία εξαιρετική ιδέα. Οι άνθρωποι που μιλούν με δυνατή φωνή θα ακουστούν αν τους δοθεί η ευκαιρία. Χρειάζεται όμως και ένα βήμα παραπέρα, να ακούγονται και οι άνθρωποι που μιλούν χαμηλόφωνα, ή και αυτοί που αποφεύγουν να μιλούν. Έχουν και αυτοί εξίσου σημαντικές απόψεις με τους πρώτους και είναι κρίσιμο ο λόγος τους και η συνεισφορά τους να θεσμοθετηθούν μέσα στο πλαίσιο της διερεύνησης των δυνατοτήτων της συνεργατικότητας.

Εφαρμογή 1 - Δημόσια αξιώματα, εκπρόσωποι

Η μετατόπιση από ένα κόμμα προσωπικοτήτων σε ένα κόμμα ανοιχτών συλλογικοτήτων αποτελεί μία προσπάθεια που αξίζει να γίνει. Κάτι τέτοιο μπορεί να διαμορφώνεται σταδιακά μέσα από διαφανείς πειραματικές διαδικασίες. Για παράδειγμα, ένας βουλευτής μπορεί να μετατραπεί σταδιακά σε μία βουλευτική ομάδα με κυκλική εκπροσώπηση. Η ίδια αυτή η ομάδα μπορεί να μετατρέπεται σταδιακά από μία κλειστή ομάδα σε ένα πιο δευρυμένο σύνολο το οποίο λειτουργεί με όλο και περισσότερη διαφάνεια διαχέοντας την εμπειρία και την γνώση.

Εφαρμογή 2 - Συμπερίληψη και επεξεργασία του προβληματισμού που αναπτύσσεται στην κοινωνία

Οι ίδιοι οι κομματικοί μηχανισμοί συνθέτουν με την κοινωνία ένα ιεραρχικό σχήμα. Υπάρχει η εγκαθιδρυμένη αντίληψη πως, αναπόφευκτα, αυτό που ονομάζουμε δημοκρατία συντελείται μέσα από μηχανισμούς που στέκονται πάνω από τον έλεγχο των πολιτών και λειτουργούν εκβιαστικά για να αποκομίζουν ίδιον όφελος. Για να μπορέσει "ο λαός να σώσει τον λαό" αυτή η πραγματικότητα θα πρέπει να ανατραπεί στην πράξη δημιουργώντας παραδείγματα τα οποία να καταδεικνύουν την απόκλιση του υφιστάμενου συστήματος από πραγματικά δημοκρατικές λειτουργίες, οι οποίες κανονικά θα έπρεπε να ξεκινούν από τις κοινότητες και όχι από κομματικά γραφεία. Έτσι, κάθε τοπική οργάνωση μπορεί να διερευνά τις κυοφορούσες αντιλήψεις και ανησυχίες στον τοπικό δημόσιο χώρο, να εντάσσει τις κοινότητες στις δράσεις και να δέχεται αξιολόγηση για την παρουσία της.

Εφαρμογή 3 - Σύμπραξη με άλλους πολιτικούς χώρους

Η ιδεολογία της κυριαρχικότητας εμποτίζει όχι μόνο την καθημερινότητα των προσώπων αλλά και τις πολιτικές ομάδες που θέλουν να αποτελούν φορείς της προοδευτικότητας. Είναι θεμελιώδες όμως πως κυριαρχικότητα και προοδευτικότητα δεν μπορούν να συνυπάρχουν και στην πράξη αλληλοακυρώνονται. Η επιδίωξη συμπόρευσης για κοινούς στόχους και η συνύπαρξη με πολιτικούς συντελεστές μπορεί να επιδιώκεται με σκοπό, όχι τόσο τους επιμέρους στόχους, όσο την ανάπτυξη ενός πολιτικού πολιτισμού συνεργασίας προς όφελος των κοινοτήτων και της κοινωνίας.

Σημείωση

[1] Το πρωταρχικό μέσο επιβολής των κυρίαρχων είναι ο πόλεμος και τα όπλα. Ο πυρήνας όλων των σύγχρονων κοινωνιών περιγράφεται ιδανικά στην παρακάτω περιγραφή του Ξενοφώντα:
"Φίλοι και σύμμαχοι, χρωστούμε πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους θεούς, επειδή μας έδωσαν την δυνατότητα να πετύχουμε αυτά για τα οποία πιστεύαμε ότι είμαστε άξιοι. Διότι τώρα έχουμε πολλή και εύφορη γη και ανθρώπους που καλλιεργώντας την θα μας συντηρήσουν. Έχουμε ακόμη και σπίτια και τα αναγκαία εφόδια μέσα σ’ αυτά. Και κανείς βέβαια από σας κατέχοντας αυτά ας μην πιστέψει ότι έχει ξένα πράγματα. Διότι υπάρχει παντοτινός νόμος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, δηλαδή, όταν κυριευτεί η πόλη αυτών που πολεμούν, να ανήκουν σ’ εκείνους που την κυρίευσαν και η ζωή και τα υλικά αγαθά όσων βρίσκονται μέσα σ’ αυτή την πόλη. Λοιπόν δεν θα έχετε με αδικία ό,τι έχετε, αλλά από φιλανθρωπία δεν θα τους στερήσετε, αν τους αφήσετε να έχουν κάτι." -Ξενοφώντα, Κύρου Παιδεία, βιβλίο Ζ’, Λόγος του Κύρου στους «ομότιμους» / απόσπασμα
Με την πάροδο χιλιάδων χρόνων, τα μέσα επιβολής των κυρίαρχων συμπληρώθηκαν με τον έλεγχο των συνειδήσεων και την ψευδή εικόνα που καταφέρνουν να διατηρούν πως, κυρίαρχοι και υποτελείς συνθέτουν μία ενιαία κοινωνία, η οποία διαχωρίζεται με φυσικό τρόπο σε τάξεις με βάση τις ικανότητες και την αξία του καθενός.

Μαρία Σιδέρη / ηρωίδα

https://m.popaganda.gr/people/sideri/?fbclid=IwAR2N3iQPtOvcN6XFtCkEpoSv-87E42RldYKwxRLEvIUeXwEjO9GMzJjukmE

Ενηλικες στην αιθουσα - Κωστας Γαβρας / του Κλεανθη Γριβα

https://www.zougla.gr/apopseis/article/kostas-gavras-enilikes-stin-e8ousa---mori-stin-kritiki

Παρέμβαση στον 9,84 / 3 Οκτωβρίου 2019

https://tvxs.gr/news/ellada/epideiksi-dynamis-tis-astynomias-ston-athina-984

Αθήνα με ακούς;
Συγγνώμη που σου ταράσσω την μίζερη καθημερινότητα.
Συγγνώμη που σου ξεκλέβω λίγο από τον χρόνο που έχεις ήδη ξεπουλήσει.
Συγγνώμη που σε κάνω να σκεφτείς αυτά που δεν θέλεις να αντιμετωπίσεις.
Αλλά σήμερα έχω φωνή και θα με ακούσεις.
Είμαι φωνή καταπιεσμένων.
Είμαι φωνή που δεν αφήνουν να ακουστεί.
Είμαι φωνή ανθρώπων που ξεριζώθηκαν από τις γειτονιές τους λόγω της αισχροκέρδειας.
Είμαι φωνή προσφυγόπουλων που έχασαν τους φίλους τους και ακόμα δεν ξέρουν το γιατί.
Είμαι φωνή καμένων δασών που θυσιάστηκαν στον βωμό του κέρδους.
Είμαι φωνή αυτών που αγωνίστηκαν ενώ όλα μοιάζαν μάταια.
Είμαι φωνή μελλοντικών γενεών που θα κληρονομήσουν δυστοπία.
Και εσύ που με ακούς σίγουρα με καταλαβαίνεις.
Καταλαβαίνεις τι είναι καταπίεση.
Καταλαβαίνεις τι σημαίνει να δουλεύεις συνέχεια μόνο για να επιβιώσεις.
Καταλαβαίνεις τι σημαίνει να ξεριζώνεσαι από το σπίτι σου επειδή το νοίκι είναι μεγαλύτερο από το μισθό σου.
Καταλαβαίνεις τι σημαίνει να σκοτώνεις τα όνειρα σου αργά και βασανιστικά.
Αλλά θα με ρωτήσεις γιατί στα λέω.
Θα μου πεις ότι έτσι είναι και τι να κάνουμε.
Και εγώ θα σου απαντήσω.
Θα σου πω ότι αυτά που βιώνεις είναι φτιαγμένα από ανθρώπους.
Θα σου πω ότι η κατάθλιψή σου δεν έχει λόγο να υπάρχει.
Θα σου πω ότι μαζί πετύχαμε πολλά στο παρελθόν.
Θα σου πω ότι η ζωή σου είναι πολύτιμη για να την χαραμίζεις έτσι
Θα σου πω να αγωνιστείς για να της δώσεις αξία.
Σε ευχαριστώ που με άκουσες, καλή μας τύχη.

Ισπανικος εμφυλιος / ντοκυμαντερ

Ο καλύτερος τρόπος να πεις κάτι είναι να το κάνεις / του Ernesto Che Guevara

https://antikleidi.com/2014/02/17/guevara/?fbclid=IwAR0fFVvxy6zkOErKlfALP4grUG_8Lh5qSpiQ0uo-s8-lwqcVcnVXr8Te6zM

Η παρακάτω ιστορική ομιλία εκφωνήθηκε από τον Τσε σε κουβανούς φοιτητές της Ιατρικής, στις 20 Αυγούστου 1960

Όλοι σχεδόν ξέρετε ότι ξεκίνησα τη σταδιοδρομία μου ως γιατρός πριν από αρκετά χρόνια. Όταν ξεκίνησα, όταν άρχισα να σπουδάζω ιατρική, οι περισσότερες από τις ιδέες που έχω σήμερα ως επαναστάτης απουσίαζαν από το οπλοστάσιο των ιδανικών μου. Ήθελα να πετύχω, όπως θέλουν όλοι. Το όνειρο μου ήταν να γίνω διάσημος ερευνητής. Το όνειρο μου ήταν να δουλεύω ακούραστα για να πετύχω κάτι που θα μπορούσε πραγματικά να τεθεί στην υπηρεσία της ανθρωπότητας, αλλά, την ίδια στιγμή, θα αποτελούσε κι έναν προσωπικό θρίαμβο. Ήμουν, όπως όλοι μας, ένα παιδί του περιβάλλοντος μου. Μέσα από κάποιες ειδικές περιστάσεις, ίσως και εξαιτίας του χαρακτήρα μου επίσης, αφού πήρα το  πτυχίο μου, άρχισα να ταξιδεύω στη Λατινική Αμερική και τη γνώρισα πολύ καλά.

Με εξαίρεση την Αϊτή και τη Δομινικανή Δημοκρατία, επισκέφτηκα -με τον έναν ή τον άλλο τρόπο- όλες τις άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Έτσι όπως ταξίδευα, πρώτα ως φοιτητής και ύστερα ως γιατρός, άρχισα να έρχομαι σε στενή επαφή με τη φτώχεια, την πείνα, τις αρρώστιες, την αδυναμία να θεραπευτεί ένα παιδί από έλλειψη μέσων, με το μούδιασμα που προκαλούν η πείνα και οι τιμωρίες, ώσπου φτάνουμε σ’ ένα σημείο που φαντάζει ασήμαντο γεγονός να χάνει ένας γονιός το παιδί του, όπως συχνά συμβαίνει στις σκληρά δοκιμαζόμενες κοινωνικές τάξεις στην πατρίδα μας, τη Λατινική Αμερική. Κι άρχισα να βλέπω ότι υπήρχε κάτι που μου φαινόταν τότε σχεδόν εξίσου σημαντικό με την καριέρα μου ή με τη συμβολή μου στην ιατρική επιστήμη, και αυτό ήταν να βοηθήσω εκείνουςτους ανθρώπους.

Εξακολούθησα όμως να είμαι, όπως όλοι μας εξακολουθούμε να είμαστε, ένα παιδί το υπεριβάλλοντος μου και ήθελα να βοηθήσω εκείνους τους ανθρώπους με τις προσωπικές μου προσπάθειες. Είχα ήδη ταξιδέψει πολύ – βρισκόμουν τότε στη Γουατεμάλα, στη Γουατεμάλα του [δημοκρατικά εκλεγμένου Γιάκομπο] Άρμπενς – και είχα αρχίσει να κρατάω κάποιες σημειώσεις για τη συμπεριφορά ενός επαναστάτη γιατρού. Άρχισα να εξετάζω τι χρειαζόμουν για να γίνω ένας επαναστάτης γιατρός. Η επίθεση εξαπολύθηκε, ωστόσο: το πραξικόπημα [του 1954] οργανώθηκε από τη Γιουνάιτεντ Φρουιτ Κόμπανι, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, τον [διευθυντή της CIA] Φόστερ Ντάλες-στην πραγματικότητα, ήταν όλοι τους ένα και το αυτό – και το ανδρείκελο Καστίγιο Άρμας [με τον οποίο αντικατέστησαν τον Άρμπενς]. Η επίθεση ήταν πετυχημένη, δεδομένου ότι ο λαός δεν είχεφτάσει ακόμα στο επίπεδο ωριμότητας που έχει σήμερα ο λαός της Κούβας. Και μια ωραία μέρα εγώ,όπως πολλοί άλλοι, πήρα το δρόμο της εξορίας, ή πάντως το δρόμο της φυγής από τη Γουατεμάλα, αφού δεν ήταν αυτή η πατρίδα μου. Τότε συνειδητοποίησα κάτι βασικό: για να γίνω επαναστάτης γιατρός ή απλώς επαναστάτης, έπρεπε πρώτα να υπάρξει επανάσταση.

Η μεμονωμένη προσπάθεια, η προσωπική προσπάθεια, η καθαρότητα των ιδανικών, η επιθυμία για θυσία μιας ολόκληρης ζωής στο πιο ευγενικό ιδανικό δε σημαίνουν τίποτα αν αυτή η προσπάθεια γίνεται μεμονωμένα, απόμερα, σε μια γωνιά της Λατινικής Αμερικής, απέναντι σε εχθρικές κυβερνήσεις και κοινωνικές συνθήκες που δεν επιτρέπουν την πρόοδο. Η επανάσταση έχει ανάγκη αυτό που γίνεται στην Κούβα: την κινητοποίηση ενός ολόκληρου λαού, που έχει μάθει να χρησιμοποιεί τα όπλα και να είναι ενωμένος στη μάχη, που ξέρει τι αξία έχει ένα όπλο και τι αξία έχει η ενότητα του λαού. Ερχόμαστε λοιπόν στην καρδιά του προβλήματος που έχουμε σήμερα μπροστά μας. Έχουμε ήδη το δικαίωμα και την υποχρέωση ακόμα να είμαστε, πρώτα απ’ όλα, επαναστάτες γιατροί, δηλαδή άτομα που θέτουν τις τεχνικές γνώσεις του επαγγέλματος τους στην υπηρεσία της επανάστασης και του λαού.

Επιστρέφουμε τώρα στα αρχικά ερωτήματα: Πώς δουλεύει κανείς αποτελεσματικά για την κοινωνική ευημερία; Πώς συμβιβάζει κανείς την ατομική προσπάθεια με τις ανάγκες της κοινωνίας; Πρέπει να ξαναφέρουμε στο νου μας πώς ήταν η ζωή του καθενός από εμάς, τι έκανε και τι πίστευε καθένας από εμάς, ως γιατρός ή λειτουργός της δημόσιας υγείας από άλλη θέση, πριν από την επανάσταση. Πρέπει να το κάνουμε με βαθύ κριτικό ενθουσιασμό. Θα συμπεράνουμε τότε ότι σχεδόν όλα όσα πιστεύαμε και νιώθαμε εκείνη την παλιά εποχή πρέπει να παραμεριστούν και ότι ένας νέοςτύπος ανθρώπου πρέπει να δημιουργηθεί. Αν ο καθένας από εμάς γίνει ο αρχιτέκτονας αυτού του νέου τύπου ανθρώπου για τον εαυτό του, τότε η δημιουργία αυτού του νέου τύπου ανθρώπου που θα αντιπροσωπεύει τη νέα Κούβα θα είναι πολύ ευκολότερη.

Είναι καλό για σας – τους παρόντες, τους κατοίκους της Αβάνας – να βάλετε καλά στο μυαλό σας αυτήν την ιδέα: ότι στην Κούβα γεννιέται ένας νέος τύπος ανθρώπου, που δεν μπορεί να εκτιμηθεί πλήρως στην πρωτεύουσα, αλλά μπορεί κανείς να τον δει σε κάθε άλλη γωνιά της χώρας. Όσοι από εσάς πήγατε στη Σιέρρα Μαέστρα στις 26 Ιουλίου θα είδατε κάτι πολύ σημαντικό… Θα είδατε παιδιά που από το ανάστημα τους φαίνονται οχτώ ή εννιά χρονών, αλλά παρ’ όλα αυτά είναι σχεδόν όλα δεκατριών ή δεκατεσσάρων. Είναι τα γνήσια τέκνα της Σιέρρα Μαέστρα, τα γνήσια παιδιά της πείνας και της φτώχειας σε όλες τις μορφές της. Είναι τα πλάσματα του υποσιτισμού. Στη μικρή μας Κούβα, με τα τέσσερα ή πέντε τηλεοπτικά κανάλια, με τους εκατοντάδες ραδιοφωνικούς σταθμούς, με την πρόοδο της σύγχρονης επιστήμης, όταν ένα βράδυ εκείνα τα παιδιά έφτασαν στο σχολείο και είδαν για πρώτη φορά ηλεκτρικό φως, αναφώνησαν ότι τα αστέρια ήταν πολύ χαμηλά εκείνη τη νύχτα. Εκείνα τα παιδιά, τα οποία κάποιοι από εσάς θα είδατε, σπουδάζουν τώρα στα σχολεία, από τις πρώτες τάξεις μέχρι την επαγγελματική κατάρτιση, μέχρι την πολύδύσκολη επιστήμη της επανάστασης. Αυτό είναι το νέο είδος ανθρώπων που γεννιέται στην Κούβα. Γεννιούνται σε απομονωμένους τόπους, σε απόμερες περιοχές της Σιέρα Μαέστρα και επίσης στις κολεκτίβες και στους χώρους εργασίας. Όλα αυτά συνδέονται στενά με το θέμα της σημερινής μας συζήτησης: την ενσωμάτωση στοεπαναστατικό κίνημα των γιατρών και των άλλων εργαζομένων στον τομέα της υγείας. Γιατί το καθήκον της επανάστασης – το καθήκον της μόρφωσης και διατροφής των παιδιών, το καθήκον της εκπαίδευσης του στρατού, το καθήκον της διανομής της γης των παλιών απόντων γαιοκτημόνων σ’εκείνους που έχυναν τον ιδρώτα τους κάθε μέρα στην ίδια γη χωρίς να δρέπουν τους καρπούς της- είναι το σπουδαιότερο έργο κοινωνικής ιατρικής που έχει γίνει στην Κούβα.

Η μάχη κατά της αρρώστιας πρέπει να βασίζεται στην αρχή της δημιουργίας ενός γέρου σώματος, όχι μέσω της περίτεχνης εργασίας ενός γιατρού πάνω σ’ έναν αδύναμο οργανισμό, αλλά δημιουργώντας ένα γερό σώμα μέσω της δουλειάς ολόκληρου του συνόλου, ιδιαίτερα ολόκληρου του κοινωνικούσυνόλου.Μια μέρα η ιατρική θα πρέπει να γίνει μια επιστήμη που θα προλαμβάνει τις ασθένειες, που θα προσανατολίζει το κοινό προς τις ιατρικές υποχρεώσεις του και η οποία θα χρειάζεται να παρεμβαίνει μόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσες για να πραγματοποιήσει μια χειρουργική επέμβαση ή να αντιμετωπίσει κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο στη νέα κοινωνία που δημιουργούμε… Εκείνο που απαιτείται γι’ αυτό το οργανωτικό έργο, όπως και για όλα τα επαναστατικά έργα, είναι το άτομο. Η επανάσταση δεν τυποποιεί, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, τη συλλογική βούληση, τη συλλογική πρωτοβουλία. Το αντίθετο, απελευθερώνει τις ατομικές ικανότητες των ανθρώπων. Αυτό που πράγματι κάνει η επανάσταση είναι να κατευθύνει αυτή την ικανότητα.

Αποστολή μας σήμερα είναι να προσανατολίσουμε το δημιουργικό ταλέντο όλων των επαγγελματιών του τομέα της υγείας προς το έργο της κοινωνικής ιατρικής. Βρισκόμαστε στο τέλος μιας εποχής, και όχι μόνο εδώ στην Κούβα. Αντίθετα με όσα λέγονται καιπαρά τις ελπίδες κάποιων ανθρώπων, οι μορφές του καπιταλισμού που γνωρίσαμε, κάτω από τιςοποίες μεγαλώσαμε και υποφέραμε, νικιούνται σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Τα μονοπώλια νικιούνται. Η σοσιαλιστική επιστήμη σημειώνει κάθε μέρα νέους, σημαντικούς θριάμβους. Έχουμε την περηφάνια και το καθήκον να βρισκόμαστε στην πρωτοπορία ενός κινήματος απελευθέρωσης στη Λατινική Αμερική, το οποίο ξεκίνησε πριν από καιρό στις άλλες υποδουλωμένες ηπείρους της Αφρικής και της Ασίας. Αυτή η βαθιά κοινωνική αλλαγή απαιτεί επίσης πολύ βαθιές αλλαγές στη νοοτροπία των ανθρώπων.

Ο ατομικισμός ως τέτοιος, ως η μεμονωμένη δράση ενός προσώπου στο κοινωνικό περιβάλλον, πρέπει να εκλείψει στην Κούβα. Αύριο ο ατομικισμός θα πρέπει να είναι η σωστή χρησιμοποίηση όλων των ατόμων προς όφελος της κοινότητας. Αλλά, αν και όλα αυτά, όλα όσα λέω, γίνονται κατανοητά σήμερα, αν και όλοι είναι πρόθυμοι να σκεφτούν λίγο το παρόν, το παρελθόν και το πώς θα πρέπει να είναι το μέλλον, η αλλαγή του τρόπου σκέψης απαιτεί βαθιές εσωτερικές αλλαγές και συμβολή στην πραγματοποίηση βαθιών εξωτερικών αλλαγών, κυρίως κοινωνικών. Αυτές οι εξωτερικές αλλαγές πραγματοποιούνται στην Κούβα καθημερινά. Ένας τρόπος να μάθετε γι’αυτή την επανάσταση, να γνωρίζετε τις δυνάμεις που κρύβουν μέσα τους οι άνθρωποι, δυνάμεις που ήταν λανθάνουσες για τόσο καιρό, είναι να επισκεφτείτε όλη την Κούβα, να επισκεφτείτε τις κολεκτίβες και όλους τους χώρους δουλειάς που δημιουργούνται. Κι ένας τρόπος για να φτάσετεστην καρδιά του ιατρικού ζητήματος είναι όχι μόνο να γνωρίσετε, όχι μόνο να επισκεφτείτε αυτά ταμέρη, αλλά να γνωρίσετε και τους ανθρώπους που συνθέτουν αυτές τις κολεκτίβες και τα κέντρα εργασίας.

Πηγαίνετε εκεί και μάθετε τι αρρώστιες έχουν, από τι πάσχουν, από πόση φτώχεια υπέφεραν σ’ όλη τους τη ζωή, φτώχεια που κληρονόμησαν από αιώνες καταπίεσης και απόλυτης υποταγής. Ο γιατρός, ο νοσοκόμος, θα φτάσουν τότε στην καρδιά της νέας δουλειάς τους, δηλαδή ως άτομα μέσα στις μάζες, άτομα μέσα στην κοινότητα. Ό,τι κι αν συμβαίνει στον κόσμο, μένοντας πάντα κοντά στον άρρωστο, γνωρίζοντας καλά την ψυχολογία του, εκπροσωπώντας εκείνους που έρχονται κοντά στον πόνο και τον ανακουφίζουν, ο γιατρός έχει πάντα πολύ σημαντικό έργο, ένα έργο μεγάλης ευθύνης στην κοινωνική ζωή. Πριν από λίγο καιρό, λίγους μήνες, συνέβη εδώ στην Αβάνα μια ομάδα φοιτητών που μόλις είχαν πάρει το πτυχίο της ιατρικής να μη θέλουν να πάνε στην ύπαιθρο και ζητούσαν επιπλέον πληρωμή για να το κάνουν. Από την οπτική γωνία του παρελθόντος είναι περισσότερο από λογικό να συμβαίνειαυτό- έτσι τουλάχιστον μου φαίνεται και το καταλαβαίνω.

Θυμάμαι πως έτσι ήταν τα πράγματα, έτσι σκέφτονταν οι άνθρωποι πριν από μερικά χρόνια. Για ακόμα μια φορά είναι ο μονομάχος στην επανάσταση, ο μοναχικός πολεμιστης αυτός που θέλει να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον, καλύτερες συνθήκες, και να κερδίσει την αναγνώριση για αυτό που κάνει. Τι θα συνέβαινε όμως αν δεν ήταν αυτά τα άτομα – οι οικογένειες των οποίων στην πλειονότητα τους μπορούσαν να πληρώσουν για τις σπουδές τους – εκείνα που ολοκλήρωσαν τα μαθήματα τους και αρχίζουν τώρα να ασκούν το επάγγελμα τους; Τι θα συνέβαινε αν στη θέση τους ήταν διακόσιοι, τριακόσιοι χωρικοί αυτοί που θα ξεπρόβαλλαν – σαν από θαύμα, ας πούμε – από τις αίθουσες διαλέξεων του πανεπιστημίου; Αυτό που απλώς θα συνέβαινε είναι ότι αυτοί οι χωρικοί θα έτρεχαν αμέσως και με μεγάλο ενθουσιασμό να φροντίσουν τα αδέρφια τους. Θα ζητούσαν τις θέσεις με τη μεγαλύτερη ευθύνη και την περισσότερη δουλειά, για να δείξουν ότι τα χρόνια σπουδών δε σπαταλήθηκαν άσκοπα. Αυτό θα συμβεί σε έξι εφτά χρόνια, όταν οι νέοι φοιτητές, παιδιά της εργατικής τάξης και της αγροτιάς, θα πάρουν τα πτυχία τους. Δεν πρέπει όμως να βλέπουμε το μέλλον μοιρολατρικά και να χωρίζουμε τους ανθρώπους σε παιδιά της εργατικής τάξης ή της αγροτιάς και σε αντεπαναστάτες. Αυτό είναι απλουστευτικό, δεν είναι αλήθεια, και τίποτα δε διαπαιδαγωγεί περισσότερο έναν έντιμο άνθρωπο από το να βιώσει την επανάσταση. Κανένας από εμάς, απ’ όσους φτάσαμε πρώτοι με το Granma, εγκατασταθήκαμε στη Σιέρα Μαέστρα και μάθαμε να σεβόμαστε τον αγρότη και τον εργάτη, ζώντας μαζί τους, κανένας από εμάς δεν ήταν εργάτης ή αγρότης στο παρελθόν. Φυσικά, υπήρχαν εκείνοι που είχε χρειαστεί να δουλέψουν, που είχαν γνωρίσει ορισμένες ανάγκες σαν παιδιά.

Την πείνα όμως, την αληθινή πείνα, κανείς μας δεν την είχε γνωρίσει και αρχίσαμε να μαθαίνουμε τι θα πει πείνα, προσωρινά, τα δύο χρόνια πάνω στη Σιέρρα Μαέστρα. Και τότε πολλά πράγματα έγιναν ξεκάθαρα… Μάθαμε ότι η ζωή ενός ανθρώπου αξίζει εκατομμύρια φορές περισσότερο απ’ όλη την περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου στη γη. Το μάθαμε εκεί εμείς, που δεν ήμαστε παιδιά της εργατικής τάξης ή της αγροτιάς. Γιατί λοιπόν να διαλαλήσουμε τώρα ότι είμαστε οι προνομιούχοι και ότι ο υπόλοιπος λαός της Κούβας δεν μπορεί κι αυτός να μάθει; Ναι, μπορούν, να μάθουν. Σήμερα μάλιστα η επανάσταση απαιτεί να μάθουν, απαιτεί να καταλάβουν καλά ότι η περηφάνια που πηγάζει από την εξυπηρέτηση του συνανθρώπου μας είναι πολύ σημαντικότερη από ένα καλό εισόδημα· ότι η ευγνωμοσύνη των ανθρώπων είναι μονιμότερη, διαρκεί πολύ περισσότερο απ’ όσο χρυσάφι μπορεί να συσσωρεύσει κάποιος. Κάθε γιατρός, στη σφαίρα της δραστηριότητας του, μπορεί και πρέπει να συγκεντρώσει αυτό τον πολύτιμο θησαυρό, την ευγνωμοσύνη των ανθρώπων. Πρέπει τότε να αρχίσουμε να διαγράφουμε τις παλιές αντιλήψεις μας και να ερχόμαστε όλο και πιο κοντά στο λαό με κριτικό πνεύμα. Όχι με τον τρόπο που τον πλησιάζαμε πριν, γιατί όλοι θα πείτε: «Όχι, εγώ είμαι φίλος του λαού. Μου αρέσει να μιλάω με εργάτες και αγρότες και τις Κυριακές πηγαίνω στο τάδε μέρος για να δω το τάδε πράγμα». Όλοι το έκαναν αυτό. Αλλά το έκαναν υπό τύπον ελεημοσύνης και αυτό που πρέπει να προωθήσουμε σήμερα είναι η αλληλεγγύη. Δεν πρέπει να πλησιάζουμε το λαό για να λέμε: «Να’ μαστε. Ερχόμαστε να σας ελεήσουμε με την παρουσία μας, να σας διδάξουμε την επιστήμη μας, να καταδείξουμε τα λάθη σας, την έλλειψη λεπτότητας και στοιχειώδους γνώσης που σας διακρίνει».

Πρέπει να τον πλησιάζουμε με ερευνητικό ζήλο και ταπεινό πνεύμα, για να μαθαίνουμε από αυτή τη μεγάλη πηγή σοφίας που είναι ο λαός. Συχνά συνειδητοποιούμε πόσο λανθασμένες ήταν κάποιες αντιλήψεις μας, οι οποίες είχαν γίνει κομμάτι του εαυτού μας και, αυτόματα, της συνείδησης μας. Κάθε τόσο έπρεπε να αλλάζουμε όλεςτις αντιλήψεις μας, όχι μόνο τις γενικές, κοινωνικές ή φιλοσοφικές αντιλήψεις, αλλά πότε πότε και τιςαντιλήψεις μας για την ιατρική. Θα δούμε ότι οι ασθένειες δε θεραπεύονται πάντα όπως θεραπεύεται μια αρρώστια στο νοσοκομείο μιας μεγάλης πόλης. Θα δούμε ότι ο γιατρός πρέπει να είναι και αγρότης, ότι πρέπει να μάθει να καλλιεργεί νέα τρόφιμα και, με το παράδειγμα του, να καλλιεργεί τηνεπιθυμία για κατανάλωση νέων τροφίμων, για διαφοροποίηση της διατροφικής δομής στην Κούβα -τόσο μικρής και τόσο φτωχής σε μια αγροτική χώρα που είναι εν δυνάμει η πλουσιότερη στη γη. Θα δούμε τότε ότι κάτω από αυτές τις περιστάσεις θα πρέπει να είμαστε και παιδαγωγοί, ότι θα πρέπει επίσης να είμαστε και πολιτικοί – ότι το πρώτο που θα πρέπει να κάνουμε δεν είναι να προσφέρουμε τη σοφία μας, αλλά να δείξουμε άτι είμαστε έτοιμοι να μάθουμε με το λαό, να φέρουμε σε πέρας αυτή τη σπουδαία και όμορφη κοινή εμπειρία – να χτίσουμε μια νέα Κούβα.

Έχουμε ήδη κάνει πολλά βήματα και η απόσταση από την 1η Ιανουαρίου 1959 μέχρι σήμερα δεν μπορεί να μετρηθεί με συμβατικό τρόπο. Πριν από καιρό οι άνθρωποι καταλάβαιναν ότι εδώ είχε καταρρεύσει όχι μόνο ένας δικτάτορας, αλλά κι ένα σύστημα. Τώρα ο λαός πρέπει να μάθει ότι πάνω στα ερείπια ενός γκρεμισμένου συστήματος πρέπει να οικοδομήσουμε ένα νέο, το οποίο θα οδηγεί στην απόλυτη ευτυχία του λαού….Πειστήκαμε οριστικά ότι υπάρχει ένας κοινός εχθρός. Ξέρουμε ότι όλοι κοιτάζουν πίσω τους για να δουν μήπως τους ακούει κανείς, μήπως κρυφακούει κανείς από κάποια πρεσβεία και μεταδώσει όσα ακούει, πριν πουν ξεκάθαρα τη γνώμη τους κατά των μονοπωλίων, πριν πουν ξεκάθαρα: «Εχθρός μας και εχθρός ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής είναι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, που στηρίζει τα μονοπώλια». Αν όλοι ξέρουν ήδη ότι αυτός είναι ο εχθρός και αν έχουμε ως αφετηρία μας τη γνώση ότι όποιος παλεύει εναντίον αυτού του εχθρού έχει κάτι κοινό με εμάς, τότε προχωρούμε παρακάτω. Ποιοι είναι οι στόχοι μας εδώ στην Κούβα; Τι θέλουμε; Θέλουμε την ευτυχία του λαού ή όχι; Παλεύουμε για την απόλυτη οικονομική απελευθέρωση της Κούβας ή όχι; Δεν παλεύουμε για να είμαστε μια ελεύθερη χώρα ανάμεσα σε ελεύθερες χώρες, χωρίς να ανήκουμε σε κανένα στρατιωτικό συνασπισμό, χωρίς να πρέπει να συμβουλευόμαστε την πρεσβεία οποιασδήποτε μεγάλης δύναμης για κάθε απόφαση που παίρνουμε για εσωτερικά και διεθνή θέματα; Δε σκεφτόμαστε να ανακατανείμουμε τον πλούτο εκείνων που έχουν πάρα πολλά για να δώσουμε σ’ εκείνους που δεν έχουν τίποτα; Δε σκεφτόμαστε εδώ να προσφέρουμε δημιουργικό έργο, μια δυναμική καθημερινή πηγή ευτυχίας; Αν ναι, τότε έχουμε ήδη τους στόχους στους οποίους αναφερθήκαμε…

Σε καιρούς μεγάλου κίνδυνου, σε καιρούς μεγάλης έντασης και μεγάλης δημιουργίας, αυτό που έχει σημασία είναι ο μεγάλος εχθρός και οι μεγάλοι στόχοι. Αν συμφωνούμε, αν όλοι μας ξέρουμε ήδη πού πηγαίνουμε, τότε, ό,τι κι αν συμβεί, πρέπει να αρχίσουμε τη δουλειά μας. Σας έλεγα ότι για να είναι κανείς επαναστάτης πρέπει να υπάρχει επανάσταση. Την έχουμε ήδη. Κι ένας επαναστάτης πρέπει επίσης να γνωρίζει τους ανθρώπους με τους οποίους πρόκειται να δουλέψει .Πιστεύω ότι δε γνωρίζουμε ακόμα καλά ο ένας τον άλλο. Πιστεύω ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας… [Ωστόσο] αν γνωρίζουμε τους στόχους, αν γνωρίζουμε τον εχθρό και αν γνωρίζουμε προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε, τότε το μόνο που μας απομένει είναι να μάθουμε πόση απόσταση πρέπει να διανύουμε κάθε μέρα και να το κάνουμε. Κανένας δεν μπορεί να πει πόση είναι αυτή η απόσταση· η απόσταση αυτή είναι η προσωπική πορεία κάθε ανθρώπου – είναι αυτό που θακάνει κάθε μέρα, αυτό που θα κερδίζει από την προσωπική του εμπειρία και αυτό που θα δίνει απότον εαυτό του ασκώντας το επάγγελμα του, αφοσιωμένος στην ευημερία του λαού. Αν διαθέτουμε ήδη όλα τα στοιχεία για να βαδίσουμε προς το μέλλον, ας θυμηθούμε τη φράση του Χοσέ Μαρτί, την οποία πρέπει να εφαρμόζουμε διαρκώς: «Ο καλύτερος τρόπος να πεις κάτι είναι να το κάνεις».

Ας βαδίσουμε λοιπόν προς το μέλλον της Κούβας.

Πηγή: Ημερολόγια Μοτοσικλέτας, Latinoamericana, Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, 2004. Το πλήρες κείμενο αυτής της ομιλίας περιλαμβάνεται στη νέα έκδοση του Che Guevara Reader, που εκδόθηκε από την Ocean Press το 2003.

  Πηγή: guevaristas.net

Ολιστική πολιτική / Μιχάλης Λιανός

https://mlianos.wordpress.com/

Κίτρινα γιλέκα / Μιχάλης Λιανός

https://www.thepressproject.gr/article/137305/I-Empeiriaki-Politiki--ta-Kitrina-Gileka-os-Laos--Sunenteuksi-me-ton-Koinoniologo-Mixali-Liano

Gilberto Baschiera / τραπεζικός υπάλληλος

https://tvxs.gr/news/eyropi-eop/trapezitis-rompen-ton-dason

https://www.corriere.it/cronache/18_ottobre_03/udine-direttore-banca-rubava-ricchi-aiutare-poveri-7edc2bfa-c6dc-11e8-8ba5-9eaeeac74b23.shtml

Άνδρες, γυναίκες και πατριαρχία / Miki Kashtan - Nonviolence Communication

https://www.psychologynow.gr/psychology-in-our-life/society/4775-giati-i-patriarxia-den-exei-sxesi-me-tous-andres.html

https://baynvc.org/

Ασκήσεις διαλεκτικής στον απόηχο της 4 Φεβρουαρίου 2018

Α. Κάποια δεδομένα

1.
Σε μία δημοκρατία και η εξωτερική πολιτική ασκείται και με συλλαλητήρια.
Αυτό δε, συμβαίνει σε πολύ μικρότερο βαθμό από όσο θα έπρεπε, δεδομένων των εξελίξεων παγκοσμίως σε μία σειρά θεμάτων, κάποια από τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στην ζωή όλων μας. Είναι παράδοξο το ότι δεν έχουν οργανωθεί συλλαλητήρια ανάλογης ανταπόκρισης με αυτήν της 4ης Φεβρουαρίου για τους φορολογικούς παραδείσους, για τις στρατιωτικές επεμβάσεις στην Μέση Ανατολή, για την σύγχρονη δουλεία στην Άπω Ανατολή, και τα Σουέτ Σοπς που όλο σφίγγουν τον κλοιό γύρω μας.

2.
Σε κάθε λαό αναλογεί ακεραιότητα χωροταξική και πολιτισμική. 
Την χωροταξική ακεραιότητα σε μεγάλο βαθμό καταφέρνουμε να την προσδιορίζουμε μετρικά, μέσα από διεθνείς συμβάσεις και διμερείς συμφωνίες, ή στην χειρότερη, με το "δίκαιο του ισχυρού". Η πολιτισμική ακεραιότητα όμως ενός λαού, καθώς υπάγεται εξολοκλήρου στην αρχή "είμαστε αυτό που μαθαίνουμε", δηλαδή στην παιδεία που δέχεται ένας λαός, είναι μία έννοια ιδιαίτερα ρευστή, ευμετάβλητη κατά το δοκούν, και εύκολα χειραγωγούμενη.

3.
Η φαντασιακή επινόηση του έθνους προσδιορίζει την πολιτισμική ακεραιότητα κάθε λαού. 
Το έθνος είναι ένα ακόμα από τα σύμβολα που κατασκευάζουμε διαρκώς προκειμένου να ικανοποιούμε υπαρκτές ή κατασκευασμένες ανάγκες μας. Το συγκεκριμένο σύμβολο ικανοποιεί την ανάγκη του ανήκειν και θεωρητικά διαμορφώνει ένα ειρηνικό περιβάλλον διαβίωσης. Μέσα σε αυτήν την επινόηση ο εκμεταλλευτής με τον εκμεταλλευόμενο, ο εξουσιαστής με τον καταπιεζόμενο, και ο ανάλγητος με τον δοκιμαζόμενο αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Αυτή η φαντασιακή επινόηση του έθνους είναι το συνεκτικό υλικό σε όλα τα σύγχρονα κράτη.

4.
Η πολιτισμική αντίληψη ενός λαού μπορεί να επιδρά δυναμικά στην χωροταξία των εθνών. 
Κάθε είδους ανωτερότητες και αλυτρωτισμοί έχουν κατά καιρούς αιματοκυλήσει την ανθρωπότητα. Η παιδεία που γαλουχεί έναν λαό, όπως διαμορφώνεται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα, τα προκρινόμενα σύμβολα στον δημόσιο λόγο, τις συνθήκες διαβίωσης κ.ο.κ., αποτελεί εργαλείο διαμόρφωσης των μελλοντικών δυνατοτήτων σε ολόκληρο το φάσμα των κοινωνικών διεργασιών. Επιλογές που γίνονται στο πεδίο της πολιτισμικής αντίληψης ενός λαού, σκόπιμα ή τυχαία, αναπόφευκτα θα καθορίσουν σε βάθος χρόνου και την εθνική χωροταξία του ίδιου ή και άλλων λαών.

5.
Οι σχεδιασμοί που ονομάζονται "στρατηγικοί" στοχεύουν σε μεγάλο βάθος χρόνου.
Συνηθίζεται τα μικρά κράτη να τελούν υπό την "προστασία" ή, πιο πραγματικά, την υποτέλεια μεγάλων και ισχυρών κρατών. Η πρώτη μέριμνα των μεγάλων και ισχυρών κρατών είναι να διαμορφώνουν εμπόδια στην ακεραιότητα και την αυτοτέλεια άλλων κρατών ώστε να διαιωνίζουν την υποτέλεια τους. Κάθε ισχυρό κράτος επιδιώκει να διατηρεί εφόδια εκβιασμού, εξαγοράς, χαλιναγώγησης και επιβολής πάνω σε ασθενέστερα κράτη. Τα ασθενέστερα κράτη που απεμπολούν τα μέσα να επεξεργάζονται τα δεδομένα σε αντίστοιχο βάθος χρόνου, ή και τα μέσα να εξασφαλίζουν την ακεραιότητά τους, αναπόφευκτα γίνονται έρμαια ξένων σχεδιασμών.


Β. Κάποια ερωτήματα

1.
Η υφιστάμενη εμπλοκή αποτελεί πραγματικό ή φαντασιακό πρόβλημα;
Αφού η ίδια η ύπαρξη των εθνών είναι πραγματική αν και δημιουργήματα της φαντασίας, συνεπώς και κάθε εμπλοκή που απορρέει από την ύπαρξή τους κινείται ταυτόχρονα και στο πεδίο του φαντασιακού και του πραγματικού. Ειδικά το συγκεκριμένο πρόβλημα, είναι προφανές πως δεν περιορίζεται στην χωροταξία, δηλαδή σε μία λεκτική αποτύπωση του γεωγραφικού χώρου, αλλά επεκτείνεται, αν όχι έχει-ως-αφετηρία, την πολιτισμική γενεσιουργία ενός έθνους.

2.
Να αποφασίσουν οι εργάτες της γείτονος μόνοι τους για το όνομα της χώρας τους;
Ως αυτοτελής πρόταση ακούγεται αφοπλιστικά λογική. Αυτή η προτροπή όμως αστοχεί σε πολλά επίπεδα. Κύρια, το αντικείμενο της εμπλοκής δεν βρίσκεται τόσο στην ονοματοδοσία, όσο στους συμβολισμούς που διεκδικεί η συγκεκριμένη εθνογένεση και, καλώς ή κακώς, είναι κατοχυρωμένοι από άλλους. Κατά δεύτερο, ο ίδιος ο γεωγραφικός προσδιορισμός χωρίς επιθετικό πρόσημο είναι παραπλανητικός. Κατά τρίτο, είναι μεγάλη παραδοξότητα να θεωρεί κάποιος την εργατική τάξη μιας γειτονικής χώρας ώριμη και χειραφετημένη, ενώ την εργατική τάξη της δικής του χώρας ανώριμη και χαλιναγωγούμενη.

3.
Το αίτημα για χωροταξική και πολιτισμική ακεραιότητα ενός λαού είναι εθνικισμός;
Εθνικισμός είναι η πίστη στην υπεροχή του δικού σου έθνους έναντι κάποιων άλλων, η οποία απαιτεί και καθοδηγεί ενέργειες επιβολής και κυριαρχίας πάνω τους. Στον αντίποδα, κάθε λαός και κάθε κοινωνική ομάδα είναι υπεύθυνοι και αρμόδιοι να εργάζονται για την χωροταξική και πολιτισμική ακεραιότητά τους. Αποτελεί παραδοξότητα πώς συλλογικότητες που πάλεψαν στην κυριολεξία για την ακεραιότητα της Κερατέας ή των Σκουριών να μην είναι σε θέση να ανάγουν τους ίδιους συλλογισμούς που καθοδήγησαν εκείνες τις ενέργειές τους, στο εθνικό και διεθνές επίπεδο.


Γ. Αφομοιώνοντας την εμπειρία προς όφελος της προοδευτικότητας

1.
Εξ ορισμού η προοδευτικότητα δεν υφίσταται ως ουραγός και απολογητής δεδομένων που δημιουργούνται ανεξάρτητα από αυτήν. Η προοδευτικότητα δεν υφίσταται ως τίτλος, παρά μόνο, ως δρων μπροστάρης των εξελίξεων. Αλλιώς, είναι τίμιο να ομολογούμε πως δεν υπάρχει καθόλου.

2.
Η προοδευτικότητα αποζητά την σύμπλευση, την ενότητα.

Ας αντηχεί δυνατά η φωνή του Ξυλούρη:

"Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε

για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου,
απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο."

Κι όχι βέβαια για να σμίξει ο κυρίαρχος με τους υποτελείς του, αλλά για να καταργηθούν οι κυρίαρχοι και οι υποτελείς κι οι άνθρωποι να σμίξουν ως ακέραιοι.

Η ενότητα του λαού δεν είναι ένα χρήσιμο μέσον αλλά ο τελικός σκοπός.
Επιπλέον, για την προοδευτικότητα, η σύμπλευση και η ενότητα των κινημάτων πάνω σε συνταγματικές αρχές είναι το μέσον και ο σκοπός ταυτόχρονα.

3.

Κάθε συζήτηση ξεκινά από κάποια ανησυχία ή συμφέρον των εμπλεκόμενων, αλλιώς δεν ξεκινά ποτέ. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη συζήτηση κινείται στο πεδίο του εθνικού και όχι του ταξικού δεν την καθιστά εξορισμού ανούσια. Από πού ξεκινά μία συζήτηση είναι άσχετο από το πού θα καταλήξει. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η συζήτηση για ένα εθνικό θέμα μπορεί, εξίσου, να καταλήξει σε σοβαρές κοινωνικές μετατοπίσεις προς την πρόοδο ή προς τον εθνικισμό και την οπισθοδρόμηση. Τα αποτελέσματα μιας συζήτησης όπως και η επίδρασή της στην κοινωνία, καθορίζονται από το ποιοί συμμετέχουν σε αυτήν και με ποιό τρόπο θέτει τα επιχειρήματά του ο καθένας.


Δ. Και τώρα;

Και τώρα μοιάζει κάθε τιτλοφορούμενη προοδευτικότητα να περιφέρεται μόνη, στολισμένη με τις δάφνες της, αφυψηλού μέσα στις βεβαιότητές της, μαζί και θυμωμένη ως σωτήρας παρεξηγημένος από έναν αδαή λαό.
Ο ίδιος ο λαός χωρισμένος και θυμωμένος, από την μία με ριζωμένη την συνειδητοποίηση της υποτέλειας και της συλλογικής μνήμης του φασισμού, από την άλλη όμως αποκλεισμένος από τα οράματα της κοινωνικής απελευθέρωσης τα οποία καταχρώνται ιδεολογικοί υπερόπτες στο όνομά του.
Εν τω μεταξύ, οι ισχυρές κυριαρχικές κοινωνίες δείχνουν τα δόντια τους η μία στην άλλη και ετοιμάζονται για αναμετρήσεις που, όπως πάντα, θα συντρίψουν τις υποτελείς τους εντός και εκτός των συνόρων τους.

Και τώρα, ή θα υπάρξει προοδευτικότητα ή οι λαοί θα ξεχυθούν ακόμα μια φορά να θρέψουν ξένες χίμαιρες.

Κάλεσμα για Συμπόρευση και Ενότητα της Αριστεράς / ανακοίνωση

https://info-war.gr/kalesma-gia-syborefsi-ke-enotita-tis-aristeras/

«Η Ελλάδα συνεχίζει να μαστίζεται από μία μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο οικονομικές, αλλά και κοινωνικές, πνευματικές και στην υγεία των πολιτών της χώραs.

Το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα λιτότητας εφαρμοσμένο από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, έχει συρρικνώσει τη μεσαία τάξη, φτωχοποιήσει την ελληνική κοινωνία, έχει οδηγήσει τους νέους στην ανεργία η στη φυγή από τη χώρα.

Την ίδια εποχή αυξάνει το χρέος, καταστρέφει τον παραγωγικό ιστό της χώρας, και βάζει σαν ενέχυρο τον εθνικό πλούτο που ξεπουλιέται στους δανειστές με εξαιρετικά χαμηλό τίμημα. Μάλιστα η τωρινή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επιβαρύνεται ιδιαίτερης ευθύνης αφού οικειοποιήθηκε το μνημόνιο και φιλοδοξεί να είναι ο κύριος εκφραστής των δανειστών και των κυρίαρχων μερίδων του ξένου και του ντόπιου κεφαλαίου και ταυτόχρονα χρησιμοποιώντας επικοινωνιακά κόλπα και αριστερή φρασεολογία δημιουργεί αμηχανία σε μεγάλα τμήματα της Ελληνικής κοινωνίας.

Όμως η οικονομική κρίση πέρα από τα πολλά αρνητικά και δεινά αποτελέσματα που έχει επιφέρει στην οικονομία και στην κοινωνία, αποτελεί ίσως και μια ευκαιρία για κοινωνική αλλαγή. Είναι μια πρόκληση για όλους εμάς για την αποδόμηση μιας σαθρής νοοτροπίας και συμπεριφοράς και την ανάδειξη μιας υγιούς συλλογικής συνείδησης η οποία θα βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό να πάμε πιο μπροστά και να προοδεύσουμε ως κοινωνία.

ΚΑΛΟΥΜΕ λοιπόν για την ενότητα των αντιμνημονιακών αριστερών δυνάμεων της χώρας παίρνοντας υπόψη τις δυσκολίες, τις παραδόσεις, την πολιτική, οργανωτική κουλτούρα του κάθε τμήματος της Αριστεράς στη χώρα μας και στην Ευρώπη, εκτιμώντας βαθιά τη μεγάλη προσφορά των κομμουνιστών, των ριζοσπαστών αριστερών στον κόσμο της εργασίας και του μόχθου, τη μεγάλη προσφορά στον κόσμο των γραμμάτων, του πολιτισμού και της τέχνης, εκτιμώντας, βάσιμα, ότι οι μέρες που έρχονται θα είναι πιο δύσκολες και οδυνηρές για τους εργαζόμενους αν δεν επιχειρήσουμε όλοι μαζί να κόψουμε τις γέφυρες προς τα πίσω, θέλοντας να συμβάλουμε ώστε οι ρόδες να μη γυρίζουν στον αέρα.

Να ξαναδούμε, να κουβεντιάσουμε σχετικά με την πολιτική σ’ ό,τι αφορά την κοινή δράση, τον κοινό βηματισμό, πάνω στα προβλήματα. Κοινή δράση σημαίνει, όπως εμείς το καταλαβαίνουμε, “πάμε μαζί εκεί όπου συμφωνούμε” και όχι “υποταγή στη δική μου αλήθεια”, όχι υπερπροβολή του μάξιμουμ για άρνηση και του μίνιμουμ. Πιστεύουμε ότι η κοινή δράση, χωρίς σκοπιμότητες, αποτελεί τη βασική προϋπόθεση και για την ευρύτερη ενότητα, αύριο, αλλά και το έδαφος πάνω στο οποίο θα βρεθούν οι απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα και οι λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που γεννήθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Δεν υποτιμάμε καθόλου τις δυσκολίες από τις κατά καιρούς θεσμικές ρυθμίσεις σε αντιδραστική, αντιλαϊκή κατεύθυνση. Η γνώση, όμως, αυτής της πραγματικότητας απέχει πολύ από το να καλλιεργούνται αντιλήψεις που οδηγούν στον αναχωρητισμό και στην απόρριψη των όποιων δυνατοτήτων παρουσιάζονται. Είναι στο χέρι των δυνάμεων της Αριστεράς να προωθήσουν με αποφασιστικότητα ένα πλαίσιο παρέμβασης, κοινής δράσης και κοινών εμφανίσεων, αξιοποιώντας το γεγονός ότι, έτσι κι αλλιώς, ο χώρος αυτός προσφέρεται για λαϊκή συνάντηση, για λαϊκή κινητοποίηση με ποικίλους τρόπους.

Στη βάση των παραπάνω σκέψεων και ανησυχιών μας προτείνουμε τη διερεύνηση της δυνατότητας για συγκρότηση κοινής επιτροπής απ’ όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς, ώστε ισότιμα, σ’ ένα τραπέζι ειλικρινούς διαλόγου, να διαπιστωθεί που μπορούμε να πάμε μαζί με μια ιεράρχηση των σοβαρών προβλημάτων που βασανίζουν το λαό και τον τόπο, όπως: Η διαρκής λιτότητα και η διαρκής επίθεση στην κοινωνική ασφάλιση, το συνταξιοδοτικό, και τα εργασιακά. Η μεγάλη ανεργία ειδικά στους νέους. Η κατάσταση στην υγεία και στην παιδεία. Η δραματική εξέλιξη της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Τα δημοκρατικά, συνδικαλιστικά, κοινωνικά δικαιώματα στις σημερινές συνθήκες. Να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της ξενοφοβίας και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ξένων. Να διαμορφώσουμε τους όρους για την κοινή αντίσταση στις επιλογές του ιμπεριαλισμού και των πολυεθνικών εταιριών, για την απόκρουση του αντιδραστικού εθνικισμού και την ανάδειξη του καλώς εννοούμενου πατριωτισμού.

Χωρίς αμφιβολία, για τις παραπάνω γενικές διαπιστώσεις ή για τις ανησυχίες που σημειώνουμε, θα υπάρχει αντίλογος. Να υπάρξει. Αρκεί να κινείται στο πλαίσιο της επιστημονικής κριτικής και όχι του αφορισμού και της συκοφαντίας. Απλά, πιστεύουμε ότι, μέσα από μια νηφάλια, όσο γίνεται, συζήτηση, χωρίς οχυρώσεις πίσω από “αλάθητα”, θα “διαβαστεί” σωστότερα η κρίση που μαστίζει τη χώρα, θα ξαναδιαβαστεί η θεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού, θα εντοπιστούν οι πραγματικές αδυναμίες και λάθη στην εφαρμογή της, απαραίτητος όρος για ένα κίνημα προοπτικής και ελπίδας, με αυτοπεποίθηση ότι το μέλλον του κόσμου πρέπει να είναι διαφορετικό από αυτό της σημερινής καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Ανεξάρτητα από το ιδεολογικό, πολιτικό “δια ταύτα” στο οποίο καταλήγει ο καθένας και η κάθε μια αριστερή δύναμη από τη μεριά της και την οχύρωσή της πίσω από αυτό το ιδεολογικό “δια ταύτα”, ένα είναι γεγονός: Λογικά, όπως το αντιλαμβάνεται ο κάθε απλός άνθρωπος, δεν μπορεί, όλοι και για όλα, να έχουν δίκιο. Και από την άποψη αυτή, ο διάλογος χωρίς προαπαιτούμενα, όσο και αν πονάει, πρέπει να ανοίξει αποφασιστικά. Πολιτική, όμως, δεν είναι μόνο συζήτηση και το χειρότερο βυζαντινολογία, και το ακόμα πιο χειρότερο ανόητη ισχυρογνωμοσύνη. Είναι πρώτα και κύρια δράση.

Το πρόβλημα της Αριστεράς δεν είναι η έλλειψη πολιτικών κομμάτων αλλά η αδυναμία να αναδειχτεί το κύριο και βασικό σε κοινά αποδεκτό πεδίο συμπόρευσης και συνεργασίας. Συχνά δευτερεύουσες διαφορές και για διάφορες σκοπιμότητες, ανάγονται σε προϋποθέσεις ενότητας με αποτέλεσμα να ακυρώνεται στην πράξη κάθε προσπάθεια για την κοινή δράση, για τη συμπόρευση. Απαίτηση των καιρών είναι η προσπάθεια για την ενότητα δράσης όλων των αριστερών δυνάμεων πάνω στα κρίσιμα προβλήματα του λαού και του τόπου, στη βάση της κλασικής μαρξιστικής αντίληψης της σχέσης του μερικού με το γενικό, στη βάση ακόμα και της κοινής λογικής ότι οι εργαζόμενοι που δέχονται απανωτά πλήγματα απαιτούν ευρύτερη συσπείρωση δυνάμεων, κυρίως εκείνων των δυνάμεων οι οποίες οραματίζονται και προτείνουν μιαν άλλη κοινωνία στη θέση του σημερινού βάρβαρου και απάνθρωπου συστήματος καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Τίθεται, λοιπόν, ξανά το ζήτημα της συνεργασίας, ή, αρχικά, της κοινής δράσης των δυνάμεων της Αριστεράς, χωρίς διακρίσεις, αλλά και σε διαφορετική βάση απ’ ότι χτες. Δυνάμεις της Αριστεράς που πρέπει να προσαρμοσθούν στην νέα βάναυση πραγματικότητα και να απολέσουν παλιές ξεπερασμένες πολιτικές πρακτικές με ιεραρχίες, καπετανάτα και αρχηγίσκους. Να κτισθεί μια Αριστερά από τα κάτω, αμεσοδημοκρατική με σεβασμό στις αποφάσεις των μελών και των πολιτών που την υποστηρίζουν.
Τίθεται ξανά το ζήτημα της ευθύνης των δυνάμεων της Αριστεράς απέναντι σ’ έναν ολόκληρο κόσμο, που στέλνει κατ’ εξακολούθηση, αγωνιώδη μηνύματα. Ο κόσμος υποφέρει, αγωνιά για το μέλλον του και των παιδιών του και δεν μπορεί να περιμένει άλλο! Δεν έχει καιρό για μικροκομματικά καμώματα και ίντριγκες, και θέλει λύσεις στα προβλήματα του ΤΩΡΑ!

Σήμερα λοιπόν που εάν δεν δώσει λύσεις η Αριστερά θα δώσει η Δεξιά ή η Ακροδεξιά ας θυμηθούμε τα σοφά λόγια του Δημήτρη Γληνού στο κείμενό το για το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο: «Όποιος, κρατώντας οποιουσδήποτε προσωπικούς υπολογισμούς, συμφέροντα, μίση, αντιπάθειες, συμπάθειες και φιλοδοξίες και «ιδεολογίες», καταπολεμάει ή υπονομεύει ή ματαιώνει την ενότητα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, την ενότητα στους σκοπούς, στην οργάνωση και στην καθοδήγησή του, αυτός οπουδήποτε και να βρίσκεται, οπωσδήποτε και να λέγεται, είναι συνεργάτης των ξένων καταχτητών, θεληματικά η άθελα, προδότης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα».

Απευθυνόμαστε επομένως προς ΟΛΕΣ τις δυνάμεις τις Αριστεράς. Στους συντρόφους κομμουνιστές που στους δύσκολους καιρούς της μεγάλης μας Εθνικής Αντίστασης δεν δίστασαν για το κοινό καλό να δώσουν το χέρι ακόμα και σε πολιτικούς αντιπάλους πόσο μάλλον στις αριστερές δυνάμεις. Στους συντρόφους των κινημάτων ενάντια στην παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου και τον κοινωνικό και φυλετικό ρατσισμό και των κινημάτων της κοινωνικής αλληλεγγύης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Στους συντρόφους της κομμουνιστογενούς και μη αριστεράς που μέσα από μεγάλες δυσκολίες συνεχίζουν να δίνουν τον παρόν τους. Σε όλους εκείνους τους συντρόφους μας, εργαζόμενους και διανοούμενους, που για διάφορους λόγους επέλεξαν τη σιωπή, τη μη ενεργή συμμετοχή στην πολιτική και συχνά τη μαζική δράση και να τους πούμε ότι αποτελούν μια σημαντική εφεδρεία του λαού και ακόμη πως όταν οι άνθρωποι σιωπούν ουρλιάζουν τα τσακάλια!»

Δημήτρης Μπατσάκης,
Χάρης Μπίσιας,
Μανώλης Ντουντουνάκης,
Νίκος Τζάρας,
Νίκος Φραγκονικολάκης